---
slug: klasyczna-pascha-wielkanocna
title: "Klasyczna pascha wielkanocna"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Klasyczna pascha wielkanocna

Klasyczna pascha wielkanocna to tradycyjny deser wywodzący się z kuchni rosyjskiej i ukraińskiej, przygotowywany z domowego twarogu z mleka, masła i bakalii. Przyrządza się ją raz w roku, na Wielkanoc, a bakalie symbolizują bogactwo i dobrobyt. Efekt końcowy to aksamitny, waniliowy krem serowy o niepowtarzalnym smaku.

## Składniki

- 2 l mleko (Może być pasteryzowane; z mleka zostanie uformowany domowy twaróg)
- 1 szt laska wanilii (Przekroić wzdłuż i wydłubać ziarna; można zastąpić 1 łyżeczką ekstraktu waniliowego)
- 500 ml kwaśna śmietana (Ewentualnie kefir lub maślanka)
- 6 szt jajka
- 250 g masło (W temperaturze pokojowej – łatwiej je utrzeć na puszystą masę)
- 90 g cukier puder (Odpowiednik ¾ szklanki; cukier puder lepiej się wchłania niż zwykły)
- 150 g bakalie (rodzynki, suszone morele, żurawina, orzechy) (Namoczone i osuszone; pokrojone nie za drobno dla wyczuwalnej tekstury)
- 45 ml śmietanka kremówka 30% (2–3 łyżki dodać tylko, jeśli masa serowa wyda się zbyt sucha) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Bakalie namocz w ciepłej wodzie przez 15–30 minut (jeśli są suche), następnie osusz i pokrój na grubsze kawałki.
2. Mleko wlej do dużego garnka, dodaj rozciętą laskę wanilii wraz z ziarkami i zagotuj na średnim ogniu.
3. Jajka roztrzep ze śmietaną w misce, a następnie powoli wlewaj mieszaninę do wrzącego mleka, cały czas mieszając.
4. Gotuj na małym ogniu, mieszając, aż masa wyraźnie podzieli się na biały ser i klarowną serwatkę. Zdejmij z ognia i ostudź.
5. Usuń laskę wanilii. Cedzak wyłóż podwójną warstwą gazy i przelej masę; odciśnij ser jak najbardziej starannie.
6. Zostaw ser na cedzaku w lodówce na całą noc, rano ponownie dociśnij – serek powinien być sypki i suchy.
7. Miękkie masło utrzyj z cukrem pudrem mikserem przez ok. 5 minut, aż masa będzie jasna i puszysta.
8. Dodaj odciśnięty ser do masy maślanej i ucieraj, aż powstanie jednolity, gładki krem serowy.
9. Jeśli krem jest za suchy, dodaj 2–3 łyżki śmietanki kremówki i ponownie zmiksuj do połączenia.
10. Dodaj przygotowane bakalie i wymieszaj całość łyżką, aby równomiernie się rozprowadziły.
11. Wyłóż misę lub formę gazą, napełnij kremem, przykryj i wstaw do lodówki na minimum 4 godziny (najlepiej na noc).
12. Stężałą paschę przewróć na talerz do góry dnem, zdejmij gazę i udekoruj bakaliami lub kandyzowanymi owocami.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Bakalie (rodzynki, morele, orzechy) włóż do miski, zalej ciepłą wodą i odstaw na 15–30 minut. Następnie odcedź, połóż na ręczniku papierowym, osusz i pokrój na grubsze kawałki – nie za drobne, żeby były wyczuwalne w deserze.
- *Dlaczego:* Namoczenie sprawia, że bakalie są miękkie i soczyste, a nie twarde w gotowym deserze.
- *Pro tip:* Rodzynki możesz namoczyć w herbacie lub rumie – dodadzą deserowi głębszego aromatu.

**Krok 2.** Wlej mleko do dużego garnka (co najmniej 4-litrowego). Rozetnij laskę wanilii wzdłuż nożem, wydłub ziarna i dodaj do mleka razem z laską. Podgrzewaj na średnim ogniu, aż mleko zacznie wrzeć – obserwuj garnek, bo mleko szybko wykipuje.
- *Dlaczego:* Wanilia gotowana w mleku uwalnia pełnię aromatu, który przeniknie do całego sera.
- *Pro tip:* Po użyciu wypłucz laskę wanilii, osusz i schowaj do słoiczka z cukrem – powstanie cukier waniliowy.

**Krok 3.** W osobnej misce roztrzep jajka ze śmietaną za pomocą trzepaczki lub widelca, aż będą dobrze połączone. Gdy mleko zawrze, zmniejsz ogień i bardzo powoli, cienką strużką, wlewaj mieszaninę jajeczną, jednocześnie mieszając mleko łyżką.
- *Dlaczego:* Powolne wlewanie zapobiega ścięciu jajek w grudki – masa równomiernie ogrzewa się w mleku.
- *Pro tip:* Chochelką nabieraj mieszaninę jajeczną i wlewaj powoli z wysokości ok. 10 cm – masz większą kontrolę.

**Krok 4.** Gotuj całość na małym ogniu, cały czas mieszając drewnianą łyżką. Po kilku minutach zobaczysz, że masa dzieli się na białe grudki (ser) i klarowną żółtawą ciecz (serwatkę). Gdy podział jest wyraźny, zdejmij garnek z ognia i odstaw do ostygnięcia.
- *Dlaczego:* Kwasowość śmietany i ciepło powodują koagulację białek mleka – tak właśnie powstaje domowy twaróg.
- *Pro tip:* Nie gotuj zbyt długo po podziale, bo ser stanie się gumowaty.

**Krok 5.** Postaw cedzak nad dużą miską lub garnkiem. Wyłóż go podwójną warstwą gazy kuchennej. Ostudzoną masę przelej na gazę – serwatka będzie przeciekać, a ser zostanie. Następnie zbierz rogi gazy i zawiąż, żeby powstał woreczek z serem.
- *Dlaczego:* Odcedzenie serwatki sprawia, że ser jest suchy i sypki – to klucz do odpowiedniej konsystencji paschy.
- *Pro tip:* Możesz serwatkę zachować – świetnie nadaje się do ciasta naleśnikowego lub chleba.

**Krok 6.** Woreczek z serem zawieś nad miską lub zostaw na cedzaku w lodówce na całą noc. Rano odwiąż gazę, weź czysty talerz i dociśnij ser przez gazę obiema rękami, aby usunąć resztki wilgoci. Ser powinien mieć sypką, suchą konsystencję.
- *Dlaczego:* Im bardziej suchy ser, tym kremowy i nieprzywierający będzie gotowy deser – wilgoć rozcieńcza masę.
- *Pro tip:* Możesz położyć na woreczku talerz z ciężkim przedmiotem (np. puszką), by przyspieszyć odciskanie.

**Krok 7.** Wyjmij masło z lodówki co najmniej godzinę wcześniej, żeby osiągnęło temperaturę pokojową. Włóż masło i cukier puder do misy miksera i ucieraj na wysokich obrotach przez ok. 5 minut, aż masa będzie jasna (prawie biała) i wyraźnie puszysta.
- *Dlaczego:* Napowietrzanie masła sprawia, że krem serowy będzie lekki i delikatny, a nie ciężki i zwarty.
- *Pro tip:* Ścierki kuchenne pod misą miksera wytłumią drgania podczas ucierania.

**Krok 8.** Do masy maślanej dodaj odciśnięty ser – najlepiej partiami. Miksuj na średnich obrotach, aż krem będzie gładki i jednolity. Zatrzymaj mikser i zgarnij szpatułką masę ze ścianek misy, po czym ponownie zmiksuj.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie sera gwarantuje, że krem się nie zwarzy i zachowa jedwabistą teksturę.
- *Pro tip:* Jeśli ser był dobrze odciśnięty, krem powinien zgęstnieć – to dobry znak.

**Krok 9.** Sprawdź konsystencję kremu – powinien być gładki, ale nie płynny. Jeśli wydaje się zbyt suchy lub zbity, dodaj 2–3 łyżki śmietanki kremówki i ponownie zmiksuj do połączenia.
- *Dlaczego:* Śmietanka kremówka rozluźnia masę i sprawia, że krem łatwiej wypełni formę.
- *Pro tip:* Nie dodawaj więcej niż 3 łyżki śmietanki, żeby krem nie stał się zbyt miękki.

**Krok 10.** Wsyp osuszone i pokrojone bakalie do kremu i wymieszaj łyżką lub szpatułką – nie mikserem – aby równomiernie się rozprowadziły, nie rozpadając się.
- *Dlaczego:* Ręczne mieszanie zachowuje kawałki bakalii w całości, co daje przyjemną teksturę w deserze.
- *Pro tip:* Możesz zostawić kilka pięknych bakalii do dekoracji wierzchu paschy.

**Krok 11.** Wyłóż dużą misę lub specjalną formę do paschy (z dziurkami) podwójną warstwą gazy, tak żeby wystawa poza brzegi. Przełóż krem, dość luźno wypełniając formę. Złóż wystający nadmiar gazy na wierzch, przykryj talerzem i wstaw do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc.
- *Dlaczego:* Chłodzenie sprawia, że pascha stężeje i trzyma kształt po wywróceniu na talerz.
- *Pro tip:* Pod formą postaw talerz lub miskę – może wyciekszeć trochę płynu.

**Krok 12.** Wyjmij paschę z lodówki. Połóż talerz do serwowania na wierzchu formy i szybkim ruchem przewróć do góry dnem. Ostrożnie zdejmij formę i usuń gazę. Udekoruj powierzchnię bakaliami, kandyzowanymi owocami lub wiórkami czekolady i podawaj.
- *Dlaczego:* Przewrócenie paschy ujawnia gładką powierzchnię, która była na dole formy – wygląda elegancko na stole.
- *Pro tip:* Jeśli pascha lekko przylega do gazy, delikatnie pomóż sobie czubkiem noża przy brzegach.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 14.5 g |
| Węglowodany | 22 g |
| Cukry | 18 g |
| Tłuszcze | 30 g |
| Błonnik | 0.5 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć mleka UHT zamiast pasteryzowanego?**

Tak, mleko UHT zadziała tak samo – ważne, żeby było pełnotłuste (3,2% lub więcej), bo tłuszcz wpływa na jakość uzyskanego sera. Mleko odtłuszczone da suchy i mało kremowy twaróg.

**Co zrobić, jeśli masa nie podzieliła się na ser i serwatkę?**

Sprawdź, czy śmietana była wystarczająco kwaśna – to kwas powoduje ścinanie białek. Możesz dodać do masy łyżkę soku z cytryny i podgrzewać chwilę dłużej, mieszając.

**Jak długo można przechowywać paschę?**

Paschę należy przechowywać w lodówce i zjeść w ciągu 3–4 dni. Nie nadaje się do zamrażania, bo po rozmrożeniu traci gładką konsystencję.

**Czy muszę używać specjalnej formy do paschy?**

Nie – zwykła miska wyłożona gazą sprawdzi się doskonale. Tradycyjna forma ma dziurki, by odprowadzać nadmiar płynu, ale przy dobrze odciśniętym serze nie jest konieczna.

**Jakie bakalie najlepiej pasują do paschy?**

Klasycznie dodaje się rodzynki, suszone morele, żurawinę i orzechy włoskie lub migdały. Możesz też użyć kandyzowanej skórki pomarańczowej, daktyli lub suszonych fig – według własnego gustu.

**Czy pascha jest bardzo słodka?**

Przy podanej ilości cukru pudru jest umiarkowanie słodka. Jeśli lubisz mniej słodkie desery, możesz zmniejszyć cukier do ½ szklanki; jeśli wolisz słodszy smak – zwiększ do 1 pełnej szklanki.