---
slug: kolacz-rurka-drozdzowa-kurtosz
title: "Kołacz, rurka drożdzowa, kurtosz,"
servings: 6
prep_time_minutes: 120
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "snack", "dessert"]
---

# Kołacz, rurka drożdzowa, kurtosz,

Kołacz, znany też jako rurka drożdżowa lub kurtosz, to pyszne drożdżowe wypieki zwijane na wałku i pieczone do złotości. Ciasto z mąki orkiszowej jest delikatne i puszyste, a posypka z cukru, cynamonu lub orzechów nadaje im wyjątkowy smak. Idealne na słodki podwieczorek lub świąteczny stół.

## Składniki

- 260 g mąka orkiszowa biała (Można zastąpić zwykłą mąką pszenną typ 550.)
- 110 g mleko (Najlepiej ciepłe, ok. 37°C.)
- 15 g świeże drożdże (Można zastąpić 5 g drożdży instant.)
- 15 g cukier
- 1 szt jajko
- 30 g masło (Miękkie, w temperaturze pokojowej.)
- 1 szczypta sól
- 1 szt jajko do smarowania (Roztrzepane, do posmarowania rurek przed pieczeniem.)
- 30 g cukier do posypki (Do posypki z cukrem i cynamonem.) *(opcjonalnie)*
- 1 łyżeczka cynamon mielony (Do posypki cynamonowej.) *(opcjonalnie)*
- 50 g orzechy mielone (migdały lub włoskie) (Wymieszać z 25 g cukru jako alternatywna posypka.) *(opcjonalnie)*
- 50 g krem orzechowy (nutella) (Do posmarowania wnętrza rurek po upieczeniu.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. W misce połącz drożdże, ciepłe mleko i cukier, wymieszaj i odstaw na 5 minut, aż drożdże się uaktywnią.
2. Dodaj mąkę, miękkie masło, jajko i sól, następnie wyrabiaj ciasto przez ok. 8–10 minut, aż będzie gładkie i elastyczne.
3. Jeśli ciasto jest zbyt luźne, dodaj 1–2 łyżki mąki i wyrabiaj przez kolejną minutę.
4. Odstaw ciasto w ciepłe miejsce na co najmniej godzinę, aż podwoi objętość.
5. Wyrośnięte ciasto rozwałkuj i pokrój na paski szerokości ok. 2–3 cm.
6. Wałek kuchenny lub rurkę po ręcznikach papierowych owiń szczelnie folią aluminiową.
7. Owiń przygotowane paski ciasta spiralnie na wałku, lekko zakładając je na siebie, i delikatnie dociśnij.
8. Rozgrzej piekarnik do 180°C.
9. Posmaruj rurki roztrzepanym jajkiem, a następnie obtocz je w wybranej posypce: cukrze z cynamonem lub zmielonych orzechach wymieszanych z cukrem.
10. Ustaw rurki pionowo na blasze i piecz przez 10–15 minut, aż będą złociste.
11. Po upieczeniu delikatnie zdejmij rurki z wałków i opcjonalnie posmaruj wnętrze kremem orzechowym.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej misce lub dzieży wymieszaj drożdże, ciepłe mleko (ok. 37°C) i cukier. Odstaw na 5 minut – drożdże zaczną się pienić, co oznacza, że są aktywne.
- *Dlaczego:* Aktywowanie drożdży przed wyrabianiem ciasta gwarantuje, że ciasto dobrze wyrośnie.
- *Pro tip:* Mleko nie może być zbyt gorące (powyżej 45°C), bo zabije drożdże – powinno być przyjemnie ciepłe w dotyku.

**Krok 2.** Do miski z drożdżami dodaj mąkę orkiszową, miękkie masło pokrojone w kawałki, jajko i szczyptę soli. Wyrabiaj ciasto rękoma lub mikserem z hakiem przez 8–10 minut, aż będzie gładkie i nie będzie kleić się do rąk.
- *Dlaczego:* Dokładne wyrabianie rozwija gluten, który sprawia, że ciasto jest elastyczne i puszyste.
- *Pro tip:* Masło powinno być miękkie, nie roztopione – łatwiej połączy się z ciastem.

**Krok 3.** Jeśli ciasto jest zbyt rzadkie i klei się mocno do rąk, dosyp 1–2 łyżki mąki i wyrabiaj przez kolejną minutę.
- *Dlaczego:* Ilość mąki może się różnić w zależności od rozmiaru jajka i wilgotności składników.
- *Pro tip:* Nie dodawaj zbyt dużo mąki na raz – ciasto powinno być miękkie, lekko klejące się to normalne.

**Krok 4.** Przykryj miskę z ciastem ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce (np. obok kaloryfera lub do lekko nagrzanego i wyłączonego piekarnika) na przynajmniej godzinę, aż ciasto podwoi swoją objętość.
- *Dlaczego:* Czas wyrastania jest niezbędny, by ciasto stało się lekkie i puszyste po upieczeniu.
- *Pro tip:* W zimnym pomieszczeniu ciasto wyrasta wolniej – w razie potrzeby wydłuż czas wyrastania do 90 minut.

**Krok 5.** Posyp blat mąką i rozwałkuj ciasto na prostokąt grubości ok. 5 mm. Pokrój je ostrym nożem lub radełkiem na paski szerokości 2–3 cm.
- *Dlaczego:* Równomierne paski zapewniają równomierne owijanie i ładny efekt po upieczeniu.
- *Pro tip:* Użyj linijki i ostrego noża, by paski były równej szerokości – ciasto będzie wyglądać bardziej profesjonalnie.

**Krok 6.** Wałek kuchenny lub rurkę po ręcznikach papierowych owiń szczelnie folią aluminiową kilka razy, by ciasto nie przywarło.
- *Dlaczego:* Folia aluminiowa zapobiega przyklejeniu ciasta i ułatwia zdejmowanie gotowych rurek.
- *Pro tip:* Możesz też lekko posmarować folię olejem dla pewności.

**Krok 7.** Weź pasek ciasta i zacznij owijać go wokół wałka spiralnie, lekko zakładając kolejne zwoje na siebie. Na końcu dociśnij delikatnie palcami, by ciasto się sklejało.
- *Dlaczego:* Zachodzenie pasków na siebie sprawia, że rurka nie rozchodzi się podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Staraj się owijać ciasto równomiernie i nie zbyt luźno – rurka ładnie zachowa kształt.

**Krok 8.** Rozgrzej piekarnik do 180°C (góra-dół lub termoobieg 160°C).
- *Dlaczego:* Odpowiednia temperatura jest kluczowa dla równomiernego wypieku.
- *Pro tip:* Zawsze nagrzewaj piekarnik przed włożeniem wypieków – zimny piekarnik wydłuży czas pieczenia i zmieni efekt.

**Krok 9.** Pędzelkiem kulinarnym posmaruj każdą rurkę roztrzepanym jajkiem, a następnie obtocz ją w wybranej posypce: cukrze wymieszanym z cynamonem lub zmielonych orzechach wymieszanych z cukrem.
- *Dlaczego:* Jajko nadaje rurkom piękny złoty kolor i sprawia, że posypka się przyczepia.
- *Pro tip:* Dla bardziej chrupiącej skórki możesz dwukrotnie posmarować jajkiem i posypać przed wstawieniem do piekarnika.

**Krok 10.** Ustaw rurki pionowo na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i wstaw do nagrzanego piekarnika na 10–15 minut, aż będą złocistobrązowe.
- *Dlaczego:* Pieczenie pionowe zapewnia równomierne rumienienie z każdej strony.
- *Pro tip:* Obserwuj rurki pod koniec pieczenia – mogą się zarumienić szybciej, zależnie od piekarnika.

**Krok 11.** Wyjmij rurki z piekarnika, odczekaj 2–3 minuty, a następnie delikatnie obracającym ruchem zdejmij je z wałków. Opcjonalnie nałóż do środka krem orzechowy za pomocą łyżeczki lub rękawa cukierniczego.
- *Dlaczego:* Lekkie przestudzenie ułatwia zdejmowanie rurek bez ich łamania.
- *Pro tip:* Rurki najlepiej smakują świeże, jeszcze lekko ciepłe – krem orzechowy w środku jest hitem wśród dzieci.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 285 kcal |
| Białko | 7.5 g |
| Węglowodany | 43 g |
| Cukry | 9.5 g |
| Tłuszcze | 9 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 115 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć zwykłej mąki pszennej zamiast orkiszowej?**

Tak, mąka pszenna typ 550 doskonale sprawdzi się w tym przepisie. Ciasto będzie nieco bardziej elastyczne i delikatniejsze w smaku.

**Czego mogę użyć zamiast wałka kuchennego do formowania rurek?**

Idealnie sprawdzą się rurki po ręcznikach papierowych owinięte folią aluminiową. Możesz też użyć grubych brulionów lub innych okrągłych przedmiotów o podobnej średnicy.

**Czy mogę przygotować ciasto dzień wcześniej?**

Tak, możesz wyrobione ciasto włożyć do lodówki na noc – wyrośnie wolno w chłodzie. Przed formowaniem rurek wyjmij je 30 minut wcześniej, by nabrało temperatury pokojowej.

**Jak przechowywać gotowe rurki drożdżowe?**

Najlepiej spożyć je w dniu wypieku. Jeśli zostaną, przechowuj je w szczelnym pojemniku do 2 dni – przed podaniem możesz je lekko odgrzać w piekarniku przez 3–5 minut w 150°C.

**Czy można zamrozić rurki po upieczeniu?**

Tak, ostudzone rurki bez nadzienia można zamrozić. Po rozmrożeniu odgrzej je w piekarniku w 160°C przez kilka minut.

**Skąd pochodzi nazwa kurtosz?**

Kurtosz (węg. kürtőskalács) to tradycyjne węgierskie ciasto drożdżowe pieczone na wałku, znane też w Polsce jako rurka drożdżowa lub kołacz. Jest popularny na jarmarkach i festynach w całej Europie Środkowej.