---
slug: kolduny-hrabiego-tyszkiewicza
title: "Kołduny hrabiego Tyszkiewicza"
servings: 80
prep_time_minutes: 900
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "soup"]
---

# Kołduny hrabiego Tyszkiewicza

Kołduny hrabiego Tyszkiewicza to tradycyjne polskie danie z delikatnym nadzieniem z szynki i suszonych prawdziwków. Podaje się je w lekkim rosole drobiowo-jarzynowym, co nadaje im wyjątkowego aromatu. Idealne na uroczyste okazje i święta.

## Składniki

- 300 g szynka gotowana
- 50 g prawdziwki suszone
- 1 szt cebula
- 1 szt jajko
- 15 ml masło
- 0 szt sól (do smaku)
- 0 szt pieprz (do smaku)
- 500 g ciasto na pierogi (ok. ½ kg mąki)
- 2 l rosół drobiowo-jarzynowy (może być z kostki)

## Przygotowanie

1. Prawdziwki umyj, namocz, ugotuj i drobno posiekaj.
2. Cebulę obrać, pokroić w kostkę i usmażyć na maśle.
3. Szynkę zmielić, wymieszać z cebulą, jajkiem i grzybami, doprawić solą i pieprzem.
4. Przygotować ciasto na pierogi z około pół kilograma mąki.
5. Wypróbować inne ciasto, jeśli oryginalne wydaje się zbyt twarde.
6. Rozwałkować ciasto, wykrawać krążki, włożyć nadzienie i zlepiać brzegi.
7. Gotować kołduny partiami we wrzącym rosole kilka minut.
8. Kołduny oczekujące na gotowanie przykryć ściereczką.
9. Podawać kołduny w rosole, w którym się gotowały.
10. Można podawać z stopionym masłem, odgrzać na parze lub podsmażyć.
11. Zamiast szynki surowej wędzonej użyć gotowanej, jeśli trudno ją zdobyć.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Prawdziwki dokładnie umyj pod bieżącą wodą, by usunąć brud, następnie namocz je w ciepłej wodzie na około 30 minut, a potem ugotuj przez 10–15 minut i drobno posiekaj nożem.
- *Dlaczego:* Suszonych grzybów nie można używać suchych — muszą być namoczone i ugotowane, by były miękkie i bezpieczne do jedzenia.
- *Pro tip:* Wodę po namoczeniu przechowaj — możesz ją dodać do rosołu dla intensywniejszego smaku.

**Krok 2.** Obierz cebulę, pokrój ją drobną kostką i smaż na maśle na patelni przez 5–7 minut, aż zmięknie i lekko zrumieni się.
- *Dlaczego:* Smażona cebula dodaje słodkawego, karmelowego aromatu, który wzbogaca całe nadzienie.
- *Pro tip:* Nie przesadzaj z ogniem — cebula nie powinna się spalić, tylko wolno dusić.

**Krok 3.** Zmiel szynkę (można nożem lub robotem), wymieszaj z gotowanymi grzybami, zesmażoną cebulą i jajkiem, a następnie dopraw solą i pieprzem do smaku.
- *Dlaczego:* Dobre wymieszanie składników zapewnia jednolity smak i konsystencję nadzienia.
- *Pro tip:* Przed formowaniem kołdunów wypróbuj nadzienie na smak — możesz dołożyć więcej przypraw.

**Krok 4.** Przygotuj ciasto z około 500 g mąki, jajka, szczypty soli i wody — powinno być elastyczne, ale nie lepkie.
- *Dlaczego:* Dobre ciasto jest kluczem do udanych pierogów — zbyt twarde pęka, zbyt miękkie trudno formować.
- *Pro tip:* Pozostaw ciasto odpocząć 30 minut pod ściereczką — będzie łatwiejsze w obróbce.

**Krok 5.** Jeśli pierwsze ciasto wydaje się zbyt twarde lub niewystarczające, wypróbuj inny przepis, np. z książki 'Anusiaczka i pierożki'.
- *Dlaczego:* Nie wszystkie ciasta nadają się do kołdunów — niektóre są zbyt grube lub nieelastyczne.
- *Pro tip:* Szukaj przepisów na cienkie ciasto na pierogi — idealne do delikatnych kołdunów.

**Krok 6.** Podziel ciasto na porcje, rozwałkuj cienko, wykrawaj krążki (np. szklanką), nałóż nadzienie i zlep brzegi, wciskając palcami lub widełkami.
- *Dlaczego:* Cienkie ciasto i odpowiednio zlepione brzegi zapobiegają rozpadaniu się kołdunów podczas gotowania.
- *Pro tip:* Nie nadmiaruj nadzienia — zbyt dużo powoduje pękanie.

**Krok 7.** Wrzuć kołduny partiami do wrzącego rosołu i gotuj 3–5 minut, aż wypłyną na powierzchnię.
- *Dlaczego:* Gotowanie we wrzącym rosole nadaje kołdunom smak i zapobiega ich rozpadaniu się.
- *Pro tip:* Nie wrzucaj wszystkich naraz — mogą się sklejać.

**Krok 8.** Kołduny, które jeszcze nie zostały ugotowane, przykryj wilgotną ściereczką, by nie wysychały i nie pękały.
- *Dlaczego:* Suche ciasto pęka i trudno je formować — wilgoć utrzymuje jego elastyczność.
- *Pro tip:* Możesz też przykryć folią i ściereczką — działa lepiej przy dłuższym formowaniu.

**Krok 9.** Podawaj gotowe kołduny bezpośrednio w rosole, z którego zostały wyłowione — zachowasz cały aromat.
- *Dlaczego:* Rosół to integralna część dania — kołduny same bez niego są mniej smaczne.
- *Pro tip:* Podgrzej rosoł przed podaniem, by danie było gorące.

**Krok 10.** Możesz podać kołduny z dodatkiem stopionego masła, odgrzać w mikrofalówce, na parze lub podsmażyć na patelni z kawałkami szynki.
- *Dlaczego:* Różne sposoby podania dają różne tekstury — od delikatnych po chrupiące.
- *Pro tip:* Podsmażanie na maśle z dodatkiem szynki dodaje smaku i konsystencji.

**Krok 11.** Jeśli nie możesz zdobyć surowej szynki wędzonej, użyj gotowanej — to powszechna i skuteczna zamiana.
- *Dlaczego:* Surowa szynka wędzona jest trudno dostępna poza okresem świątecznym, więc gotowana to dobra alternatywa.
- *Pro tip:* Możesz też dodać odrobinę wędzonego boczku dla głębszego smaku.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 45 kcal |
| Białko | 2.1 g |
| Węglowodany | 5.3 g |
| Cukry | 0.7 g |
| Tłuszcze | 1.8 g |
| Błonnik | 0.4 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy kołduny można zamrozić?**

Tak, kołduny można zamrozić po uformowaniu, zanim się je ugotuje. Ułóż je pojedynczo na blasze, zamroź, a potem przenieś do woreczka. Gotuj od razu z mrożenia.

**Jak uniknąć pękających kołdunów?**

Upewnij się, że ciasto jest odpowiednio cienkie i wilgotne, a brzegi dobrze zlepione. Nie nadmiaruj nadzienia i gotuj we wrzącym, a nie wrzącym rosole.

**Czy rosoł musi być domowy?**

Nie musi — możesz użyć kostki rosołowej, ale dodaj trochę warzyw i ziół, by smak był bogatszy.

**Czy nadzienie można przygotować z wyprzedzeniem?**

Tak, nadzienie można przygotować dzień wcześniej i przechowywać w lodówce. Ułatwi to formowanie kołdunów w dniu podania.

**Jakie ciasto jest najlepsze na kołduny?**

Idealne ciasto jest cienkie, elastyczne i lekko wilgotne — przypomina ciasto na pierogi ruskie lub śląskie. Unikaj zbyt twardych wersji.