---
slug: kruszon-lubelski
title: "Kruszon lubelski"
servings: 4
prep_time_minutes: 15
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Kruszon lubelski

Kruszon lubelski to tradycyjny polski deser, który pochodzi z Lublina. Łączy chrupiące ciasto, kakaową warstwę, kwaśną marmoladę i puszystą białkową pianę.

## Składniki

- 500 g mąka tortowa
- 250 g margaryna kasi lub masło (można zastąpić masłem)
- 4 szt żółtka
- 4 szt białka
- 300 g marmolada lub konfitury kwaśne (najlepsze morelowe lub powidła)
- 20 g kakao lub kawa rozpuszczalna (kakao daje intensywniejszy smak)
- 120 g cukier do ubicia białek
- 120 g cukier do ciasta
- 1 szt proszek do pieczenia

## Przygotowanie

1. Siekaj mąkę, margarynę, cukier, żółtka i proszek do pieczenia na stolnicy, aż masa przypomina drobne okruchy.
2. Rozdziel ciasto na trzy równe części.
3. Zachowaj dwie części bez zmian, a do trzeciej dodaj kakao lub kawę i dokładnie wymieszaj.
4. Wysmaruj blachę i przetrzyj jedną część jasnego ciasta na dużych oczkach tarki na blachę.
5. Na jasną warstwę przetrzyj część z kakaem.
6. Rozłóż kępki marmolady równomiernie po całej powierzchni — im więcej, tym lepiej.
7. Ubij białka z cukrem na sztywną pianę i rozsmaruj ją równą warstwą na wierzchu.
8. Włóż łyżeczką kępki marmolady do białkowej piany, nie mieszaj.
9. Na koniec przetrzyj ostatnią część jasnego ciasta na pianę.
10. Piec w nagrzanym do 175°C piekarniku przez 45 minut, aż ciasto zarumieni się na wierzchu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Na stolnicy połóż mąkę, pokrojoną margarynę, cukier, żółtka i proszek do pieczenia. Siekaj nożem, aż masa stanie się kruszoną i przypomina drobne okruchy.
- *Dlaczego:* Takie siekanie zapobiega rozgrzaniu margaryny i daje lepszą, kruchą strukturę ciastu.
- *Pro tip:* Jeśli masa się klei, chwilę odstaw do lodówki, by się schłodziła.

**Krok 2.** Podziel całą masę ciasta na trzy mniej więcej równe części, używając noża lub dłoni.
- *Dlaczego:* Równe części zapewniają równomierne warstwy w gotowym deserze.
- *Pro tip:* Waż części na wadze, by były identyczne — łatwiej uzyskać ładny efekt.

**Krok 3.** Do jednej z trzech części dodaj kakao lub kawę rozpuszczalną i dokładnie wymieszaj, aż całość będzie jednolita.
- *Dlaczego:* Kakao barwi i smakuje ciasto, tworząc kontrast z jasnymi warstwami.
- *Pro tip:* Jeśli używasz kawy, dodaj ją bardzo ostrożnie — ma silny smak.

**Krok 4.** Wysmaruj blachę masłem lub olejem, a następnie przetrzyj jedną część jasnego ciasta na dużych oczkach tarki prosto na blachę, by utworzyć równą warstwę.
- *Dlaczego:* Przetrzanie na tarkę tworzy chrupiącą, drobną warstwę, która dobrze się piecze.
- *Pro tip:* Nie ubijaj ciasta — ma leżeć luźno, by nie stwardniało.

**Krok 5.** Weź część ciasta z kakaem i przetrzyj ją równomiernie na wierzch jasnej warstwy.
- *Dlaczego:* Warstwa kakaowa dodaje smak i estetyczny kontrast w przekroju.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się lepi, chłodna tarka pomoże — trzymaj ją pod zimną wodą.

**Krok 6.** Weź marmoladę i rozłóż ją kępkami po całej powierzchni ciasta — nie musisz wyrównywać.
- *Dlaczego:* Marmolada tworzy soczyste, kwaśne żyłki w deserze, które kontrastują z słodyczą ciasta.
- *Pro tip:* Użyj marmolady z kwaśnych owoców, np. moreli, by nie było zbyt słodko.

**Krok 7.** Ubij białka z cukrem mikserem do sztywnej, błyszczącej piany, a następnie delikatnie rozłóż ją łyżką na wierzchu ciasta.
- *Dlaczego:* Piana z białek staje się puszystą, lekką warstwą, która ładnie się piecze i brązowieje.
- *Pro tip:* Ubijaj białka w suchym naczyniu — nawet mała ilość tłuszczu może zaburzyć pianę.

**Krok 8.** Weź łyżeczkę i wstaw kępki marmolady na wierzch białkowej piany, nie mieszając ich z pianą.
- *Dlaczego:* Marmolada tworzy estetyczne smugi i dodatkowe smakowe akcenty po upieczeniu.
- *Pro tip:* Rozłóż marmoladę nierównomiernie — to nada deserowi domowy charakter.

**Krok 9.** Weź ostatnią część jasnego ciasta i przetrzyj ją na dużych oczkach tarki na wierzch białkowej warstwy.
- *Dlaczego:* Górna warstwa ciasta chroni pianę i tworzy chrupiący szczyt.
- *Pro tip:* Nie przetarzaj zbyt gęsto — luźna warstwa lepiej się piecze.

**Krok 10.** Wstaw blachę do nagrzanego do 175°C piekarnika i piecz 45 minut, aż wierzch będzie złotobrązowy i lekko elastyczny przy dotknięciu.
- *Dlaczego:* Właściwa temperatura i czas zapewniają równomierne upieczenie bez przypalenia.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość patyczkiem — jeśli wychodzi suchy, deser jest gotowy.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 580 kcal |
| Białko | 10.2 g |
| Węglowodany | 78.5 g |
| Cukry | 52.4 g |
| Tłuszcze | 26.3 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zastąpić margarynę masłem?**

Tak, masło jest świetnym zamiennikiem i daje bogatszy smak. Użyj 250 g miękkiego masła zamiast margaryny.

**Dlaczego białka nie chcą się ubić?**

Białka mogą nie ubić się, jeśli naczynie nie jest suche albo jeśli zabrudzone tłuszczem. Upewnij się, że wszystko jest czyste i suche.

**Jak przechowywać kruszon lubelski?**

Przechowuj w hermetycznym pudełku w temperaturze pokojowej do 3 dni lub w lodówce do 5 dni.

**Czy można zamrozić kruszon?**

Tak, możesz zamrozić ugotowany kruszon na maks. 3 miesiące. Odmrażaj w temperaturze pokojowej.

**Jakie marmolady są najlepsze?**

Najlepiej sprawdzają się kwaśne marmolady, np. morelowe, truskawkowe lub porzeczkowe. Unikaj zbyt słodkich.

**Dlaczego ciasto się pęka podczas pieczenia?**

Pękanie to normalne zjawisko, zwłaszcza przy pianie z białek. Nie wpływa to na smak, a dodaje charakteru.