---
slug: kulki-wielkanocne-z-sosem-zurkowym
title: "KULKI WIELKANOCNE Z SOSEM ŻURKOWYM"
servings: 4
prep_time_minutes: 10
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# KULKI WIELKANOCNE Z SOSEM ŻURKOWYM

Kulki wielkanocne z mięsa kiełbasianego i wędzonego boczku gotowane na parze, podawane z aromatycznym sosem żurkowym na bazie wywaru grzybowego i chrzanu. Danie nawiązuje do wielkanocnych tradycji i świetnie smakuje z ziemniakami i jajkiem na twardo.

## Składniki

- 500 g surowa kiełbasa (obrana z osłonki) (Najlepiej kiełbasa wieprzowa surowa, np. biała kiełbasa wielkanocna)
- 150 g wędzony boczek (Pokrojony w kostkę i wysmażony na patelni przed dodaniem do masy)
- 120 g cebula
- 1 szt jajko (Do masy na kulki)
- 2 łyżka bułka tarta
- 125 ml zimna woda (Do masy na kulki (ok. 1/2 szklanki))
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka pieprz czarny mielony
- 1 łyżeczka majeranek
- 3 łyżka kasza manna (Do obtoczenia kulek; można wymieszać z suszonymi grzybami)
- 2 łyżka zmielone suszone grzyby (Do obtoczenia kulek razem z kaszą manną) *(opcjonalnie)*
- 500 ml woda do wywaru (Do garnka/urządzenia do gotowania na parze)
- 1 kostka kostka grzybowa
- 1.5 ząbek czosnek (1–2 ząbki według gustu)
- 125 ml śmietana 18% (Ok. 1/2 szklanki; do zagęszczenia sosu)
- 2 łyżka mąka pszenna (Do zagęszczenia sosu)
- 2 łyżka chrzan tarty
- 250 ml żurek (zakwas żytni) (Ok. 1 szklanka; gotowy zakwas lub żurek w butelce)
- 1 szt liść laurowy
- 3 szt ziele angielskie
- 500 g ziemniaki (Obrane i pokrojone w słupki; gotowane razem z kulkami na parze)
- 2 szt jajka ugotowane na twardo (Do podania; posiekane i posypane na wierzchu dania)

## Przygotowanie

1. Ugotuj jajka na twardo, ostudź, obierz i drobno posiekaj lub rozdrobnij blenderem. Odłóż na bok.
2. Pokrój wędzony boczek w drobną kostkę i wysmażaj na suchej patelni na złoto. Odłóż do ostygnięcia.
3. Cebulę drobno posiekaj lub zblenduj na pastę.
4. W dużej misce wymieszaj kiełbasę (bez osłonki), boczek, cebulę, surowe jajko, bułkę tartą, wodę, sól, pieprz i majeranek. Wyrób masę na jednolitą konsystencję.
5. Wymieszaj kaszę mannę ze zmielonymi suszonymi grzybami na talerzu. Formuj z masy kulki wielkości piłeczki golfowej i obtaczaj je w mieszance kaszy z grzybami.
6. Do garnka wlej 500 ml wody, dodaj kostkę grzybową, czosnek, liść laurowy, ziele angielskie, pieprz i majeranek. Zagotuj.
7. W koszyku do gotowania na parze ułóż ziemniaki pokrojone w słupki (możesz je lekko posolić). Na wierzchu lub obok ułóż kulki wielkanocne.
8. Gotuj na parze przez 30 minut, aż kulki i ziemniaki będą miękkie i dobrze ugotowane.
9. Po ugotowaniu wyjmij kulki i ziemniaki. Z wywaru usuń liść laurowy i ziele angielskie.
10. Do wywaru dodaj żurek, śmietanę wymieszaną z mąką oraz chrzan. Zmiksuj lub wymieszaj trzepaczką do uzyskania gładkości.
11. Zagotuj sos, mieszając, przez 3 minuty w temperaturze 100°C lub na średnim ogniu. Dopraw do smaku solą i pieprzem.
12. Podawaj kulki z ziemniakami i sosem żurkowym. Posyp posiekanym jajkiem na twardo i opcjonalnie świeżą zieleniną.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Włóż jajka do garnka, zalej zimną wodą i gotuj od momentu wrzenia przez 10 minut. Odcedź, przelej zimną wodą, ostudź i obierz ze skorupek, a następnie drobno posiekaj nożem lub rozgnieć widelcem.
- *Dlaczego:* Jajka ugotowane na twardo posłużą jako dekoracja i dodatek na wierzch gotowego dania.
- *Pro tip:* Przelanie jajek zimną wodą zaraz po ugotowaniu ułatwia ich obieranie i zapobiega szarej obwódce wokół żółtka.

**Krok 2.** Pokrój boczek w małą kostkę (ok. 1 cm) i wrzuć na suchą patelnię (bez tłuszczu) rozgrzaną na średnim ogniu. Smaż, mieszając co jakiś czas, aż boczek zrumieni się i lekko się wytopi, ok. 5–7 minut. Odłóż na papierowy ręcznik do ostygnięcia.
- *Dlaczego:* Wysmażony boczek nadaje kulkom głęboki, wędzony smak i przyjemną teksturę.
- *Pro tip:* Boczek smaż na zimnej patelni – tłuszcz wytopi się równomiernie i nie przypali.

**Krok 3.** Obierz cebulę, przekrój na pół i pokrój w jak najdrobniejszą kostkę. Możesz też użyć blendera i zmiksować ją na papkę przez kilka sekund.
- *Dlaczego:* Drobno rozdrobniona cebula dobrze łączy się z masą mięsną i nie tworzy wyczuwalnych kawałków w kulkach.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz pozbyć się ostrego smaku surowej cebuli, możesz ją lekko zeszklić na patelni razem z boczkiem.

**Krok 4.** Do dużej miski wyciśnij lub wyłóż mięso z kiełbasy (usuń osłonkę, nacinając ją nożem). Dodaj ostudzone kawałki boczku, posiekaną cebulę, surowe jajko, bułkę tartą, zimną wodę oraz przyprawy: sól, pieprz i majeranek. Wyrabiaj rękami lub łyżką przez ok. 2–3 minuty, aż masa będzie jednolita.
- *Dlaczego:* Dokładne wyrobienie masy sprawia, że kulki trzymają kształt podczas gotowania i są zwarte w środku.
- *Pro tip:* Zwilż dłonie zimną wodą przed formowaniem – masa nie będzie się kleić do rąk.

**Krok 5.** Na płaskim talerzu wymieszaj kaszę mannę ze zmielonymi suszonymi grzybami. Nabieraj łyżką porcje masy mięsnej, formuj okrągłe kulki w dłoniach (ok. 4–5 cm średnicy) i obtaczaj je w mieszance kaszy, tak aby każda kulka była pokryta z każdej strony.
- *Dlaczego:* Obtoczenie w kaszy i grzybach tworzy lekką skórkę, która zapobiega rozpadaniu się kulek podczas parowania.
- *Pro tip:* Staraj się, aby kulki miały podobną wielkość – dzięki temu ugotują się równo w tym samym czasie.

**Krok 6.** Do garnka wlej 500 ml zimnej wody, dodaj kostkę grzybową, obrane ząbki czosnku, liść laurowy, ziarenka ziela angielskiego, szczyptę pieprzu i łyżeczkę majeranku. Postaw na ogniu i doprowadź do wrzenia.
- *Dlaczego:* Aromatyczny wywar z przyprawami to baza smakowa sosu żurkowego.
- *Pro tip:* Możesz użyć wywaru z grzybów suszonych zamiast kostki grzybowej, aby uzyskać głębszy smak.

**Krok 7.** Przygotuj koszyk do gotowania na parze lub wstaw metalowe sitko nad garnkiem z wywarem. Ułóż w koszyku ziemniaki pokrojone w słupki, możesz je lekko posolić lub posypać ulubionymi przyprawami. Na ziemniakach lub obok ułóż kulki wielkanocne – nie powinny leżeć bezpośrednio w wodzie.
- *Dlaczego:* Gotowanie na parze zachowuje soczystość kulek i jednocześnie pozwala ugotować ziemniaki w aromatycznym wywarze.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz koszyka do gotowania na parze, możesz użyć metalowego durszlaka ustawionego nad garnkiem i przykryć go pokrywką.

**Krok 8.** Przykryj garnek lub umieść Varomę (naczynie do gotowania na parze) i gotuj przez 30 minut na parze. Sprawdź gotowość kulek, przekrawając jedną – środek nie powinien być różowy.
- *Dlaczego:* 30 minut wystarczy, aby surowe mięso w kulkach w pełni się ugotowało, a ziemniaki zmiękły.
- *Pro tip:* Nie podnoś pokrywki przez pierwsze 20 minut, aby para nie uciekała i temperatura była stała.

**Krok 9.** Po ugotowaniu ostrożnie wyjmij koszyk z kulkami i ziemniakami i odłóż na talerz. Z wywaru w garnku wyłów łyżką cedzakową liść laurowy i ziarenka ziela angielskiego i wyrzuć je.
- *Dlaczego:* Liść laurowy i ziele angielskie dodały aromatu wywarowi, ale nie są jadzone w gotowym sosie.
- *Pro tip:* Wywar powinien mieć piękny, złocisto-brązowy kolor – im ciemniejszy, tym intensywniejszy smak sosu.

**Krok 10.** W kubeczku dokładnie wymieszaj śmietanę z mąką, aż nie będzie grudek. Wlej do wywaru żurek, dodaj śmietanę z mąką oraz chrzan. Całość wymieszaj trzepaczką lub zmiksuj blenderem.
- *Dlaczego:* Wcześniejsze wymieszanie śmietany z mąką zapobiega powstawaniu grudek w sosie i sprawia, że sos jest gładki.
- *Pro tip:* Jeśli sos jest za gęsty, dolej trochę wody lub żurku; jeśli za rzadki, wymieszaj jeszcze łyżkę mąki ze śmietaną i dodaj do sosu.

**Krok 11.** Postaw garnek na ogniu i zagotuj sos, ciągle mieszając, przez ok. 3 minuty. Zmniejsz ogień i dopraw sos solą, pieprzem oraz ewentualnie odrobiną cukru, jeśli jest zbyt kwaśny.
- *Dlaczego:* Gotowanie sosu przez kilka minut zagęszcza go i sprawia, że mąka traci surowy smak.
- *Pro tip:* Próbuj sos na bieżąco – żurek i chrzan mogą być różnej intensywności w zależności od producenta.

**Krok 12.** Na talerzu ułóż kulki wielkanocne obok ziemniaków, polej obficie sosem żurkowym i posyp posiekanym jajkiem na twardo. Możesz udekorować świeżym koperkiem lub natką pietruszki.
- *Dlaczego:* Posiekane jajko i zielenina to tradycyjny wielkanocny akcent, który uzupełnia smak i wygląd dania.
- *Pro tip:* Podawaj od razu po przygotowaniu – kulki i ziemniaki są najsmaczniejsze gorące.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 620 kcal |
| Białko | 32 g |
| Węglowodany | 38 g |
| Cukry | 3 g |
| Tłuszcze | 36 g |
| Błonnik | 3.5 g |
| Sód | 980 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć gotowej białej kiełbasy zamiast surowej?**

Tak, ale surowa kiełbasa wieprzowa daje lepszy efekt – masa jest bardziej wilgotna i zwarta. Jeśli użyjesz gotowanej kiełbasy, kulki mogą być nieco suchsze.

**Czy kulki można ugotować w garnku z wodą zamiast na parze?**

Można je delikatnie gotować w wywarze, ale wtedy obtoczenie z kaszy manny może częściowo się rozpuścić. Gotowanie na parze jest zdecydowanie lepszą metodą, bo kulki zachowują kształt.

**Ile żurku powinienem dodać do sosu?**

W przepisie podano ok. 1 szklankę (250 ml) żurku, ale możesz dopasować ilość do smaku. Więcej żurku da bardziej kwaśny i intensywny sos.

**Czy danie można przygotować dzień wcześniej?**

Tak, kulki i sos można przygotować dzień wcześniej i przechowywać osobno w lodówce. Przed podaniem podgrzej sos w garnku, a kulki odgrzej na parze lub w mikrofalówce.

**Co zrobić, jeśli masa na kulki jest za rzadka i nie trzyma kształtu?**

Dodaj jeszcze łyżkę lub dwie bułki tartej albo kaszy manny i odstaw masę na 10 minut w chłodne miejsce, aby składniki się połączyły i masa stężała.

**Czy można zastąpić śmietanę w sosie czymś lżejszym?**

Możesz użyć jogurtu naturalnego lub śmietanki 12%, jednak sos będzie mniej kremowy. Pamiętaj, aby nie gotować na zbyt dużym ogniu po dodaniu jogurtu, bo może się zwarzyć.