---
slug: kutia
title: "Kutia"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Kutia

Wigilijna kutia to tradycyjny deser wywodzący się z Kresów Wschodnich, przygotowywany z gotowanej pszenicy, mielonego maku i bakalii polanych miodem. Przyrządzenie jej zajmuje dwa dni – pszenica musi namoczyć się przez noc – dlatego warto zacząć przygotowania 23 grudnia. Podana schłodzona smakuje wyśmienicie i przynosi domownikom pomyślność na cały nadchodzący rok.

## Składniki

- 200 g pszenica (Ziarna pszenicy do gotowania; najlepiej kupić w sklepach ze zdrową żywnością.)
- 200 g mielony mak (Gotowy mielony mak skraca czas przygotowania; można też użyć maku mielonego na sucho we własnym zakresie.)
- 350 ml mleko (Można zastąpić napojem roślinnym (np. owsianym lub migdałowym) w wersji bez laktozy.)
- 50 g migdały ze skórką
- 50 g orzechy włoskie
- 50 g rodzynki (Dla głębszego smaku można namoczyć rodzynki przez kilka godzin w rumie.)
- 80 g kandyzowana skórka pomarańczowa
- 120 g miód (Najlepszy jest miód wielokwiatowy lub gryczany; w wersji wegańskiej zastąp syropem z agawy.)
- 1 łyżeczka ekstrakt migdałowy (Np. Ekstrakt Migdał z Maroka Dr. Oetkera; nadaje kutii charakterystycznego aromatu.)
- 1 szczypta sól

## Przygotowanie

1. Zalej ziarna pszenicy wrzątkiem i odstaw na noc do napęcznienia.
2. Następnego dnia gotuj pszenicę przez około 1 godzinę, aż ziarna będą miękkie, po czym odcedź.
3. Wlej mleko do garnka, dodaj mielony mak i gotuj przez około 10 minut, ciągle mieszając.
4. Zdejmij garnek z ognia i pozostaw masę makową do przestudzenia.
5. Posiekaj migdały, orzechy włoskie i rodzynki na mniejsze kawałki.
6. Do przestudzonego maku dodaj ugotowaną pszenicę, posiekane bakalie i kandyzowaną skórkę pomarańczową.
7. Dodaj miód, ekstrakt migdałowy i szczyptę soli, po czym dokładnie wymieszaj całość.
8. Przełóż kutię do miski, przykryj i wstaw do lodówki na co najmniej kilka godzin lub na całą noc.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wsyp ziarna pszenicy do dużej miski, zalej je obficie wrzącą wodą tak, by woda sięgała kilka centymetrów ponad ziarna, i odstaw w ciepłe miejsce na całą noc.
- *Dlaczego:* Namoczenie pszenicy przez noc znacznie skraca czas gotowania i sprawia, że ziarna równomiernie zmiękną.
- *Pro tip:* Jeśli zapomnisz namoczyć pszenicy, możesz gotować ją od razu, ale wtedy czas gotowania może wydłużyć się nawet do 2–3 godzin.

**Krok 2.** Odlej wodę z moczenia, wsyp pszenicę do garnka, zalej świeżą zimną wodą i gotuj na średnim ogniu przez około 1 godzinę, aż ziarna będą miękkie i lekko pękające; odcedź przez sito.
- *Dlaczego:* Gotowanie w świeżej wodzie usuwa ewentualną goryczkę, a miękka pszenica jest kluczem do odpowiedniej konsystencji kutii.
- *Pro tip:* Sprawdzaj miękkość ziarna co jakiś czas – powinno dać się łatwo rozgnieść między palcami, ale nie rozpadać się w papkę.

**Krok 3.** Wlej 350 ml mleka do średniego garnka, wsyp mielony mak, ustaw ogień na średni i gotuj całość przez 10 minut, mieszając łyżką, by mak się nie przypalił.
- *Dlaczego:* Gotowanie maku w mleku zmiękcza go i nadaje kremowej konsystencji, która spaja całą kutię.
- *Pro tip:* Mieszaj masę makową nieprzerywanie na dnie garnka – mak lubi osiadać i przypalać się.

**Krok 4.** Zdejmij garnek z palnika i zostaw masę makową do ostygnięcia w temperaturze pokojowej przez około 20–30 minut.
- *Dlaczego:* Dodanie miodu i ekstraktu do gorącej masy mogłoby zniszczyć ich aromat i wartości odżywcze.
- *Pro tip:* Możesz przyspieszyć studzenie, wstawiając garnek do zimnej wody w zlewie.

**Krok 5.** Ułóż migdały, orzechy włoskie i rodzynki na desce do krojenia i posiekaj je nożem na mniejsze, nieregularne kawałki – nie muszą być idealnie równe.
- *Dlaczego:* Posiekane bakalie równomiernie rozkładają się w kutii i sprawiają, że każda łyżka jest smaczna i chrupiąca.
- *Pro tip:* Rodzynki możesz namoczyć wcześniej przez 2–3 godziny w rumie, by nabrały głębszego smaku.

**Krok 6.** Do przestudzonej masy makowej dodaj odcedzoną ugotowaną pszenicę, posiekane migdały, orzechy, rodzynki oraz kandyzowaną skórkę pomarańczową i delikatnie wymieszaj.
- *Dlaczego:* Łączenie składników po wystudzeniu maku zapobiega rozgotowaniu się pszenicy i zachowuje strukturę bakalii.
- *Pro tip:* Jeśli masa wydaje się zbyt gęsta, możesz dodać łyżkę lub dwie ciepłego mleka.

**Krok 7.** Dodaj 120 g miodu, łyżeczkę ekstraktu migdałowego i szczyptę soli, a następnie dokładnie wymieszaj wszystkie składniki.
- *Dlaczego:* Miód wiąże składniki i nadaje kutii słodkości, a sól podkreśla aromat maku i bakalii.
- *Pro tip:* Spróbuj kutii i w razie potrzeby dodaj więcej miodu – ilość dostosuj do własnych preferencji.

**Krok 8.** Przełóż gotową kutię do miski lub salaterki, przykryj folią spożywczą i wstaw do lodówki na minimum 4 godziny, a najlepiej na całą noc.
- *Dlaczego:* Schłodzenie pozwala smakom przeniknąć się nawzajem, dzięki czemu kutia podana nazajutrz jest o wiele smaczniejsza.
- *Pro tip:* Kutia przechowywana w lodówce zachowuje świeżość przez 3–4 dni, więc spokojnie możesz zrobić ją z wyprzedzeniem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 380 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 52 g |
| Cukry | 26 g |
| Tłuszcze | 14.5 g |
| Błonnik | 6.2 g |
| Sód | 55 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy kutię można przygotować wcześniej?**

Tak, kutię najlepiej przygotować dzień przed podaniem – najlepiej 23 grudnia. Po schłodzeniu przez noc smaki pięknie się przegryzają i deser zyskuje na smaku.

**Czy można użyć innego mleka niż krowie?**

Tak, mleko krowie można zastąpić napojem roślinnym, np. owsianym, migdałowym lub sojowym. Kutia będzie wtedy odpowiednia dla osób nietolerujących laktozy.

**Jak długo należy gotować pszenicę?**

Po nocnym namoczeniu pszenica gotuje się zazwyczaj około godziny. Czas może się wydłużyć, jeśli ziarna są bardzo twarde – sprawdzaj co jakiś czas, czy dają się łatwo rozgnieść.

**Czy miód można zastąpić innym słodzikiem?**

Tak, miód można zastąpić syropem z agawy lub syropem klonowym – wersja z syropem z agawy jest odpowiednia dla wegan.

**Jak przechowywać kutię i jak długo jest dobra?**

Kutię przechowuj w lodówce, przykrytą folią lub w szczelnym pojemniku. Zachowuje świeżość przez 3–4 dni.

**Czy można dodać inne bakalie niż podane w przepisie?**

Oczywiście – kutia jest daniem bardzo elastycznym. Możesz dodać suszone śliwki, morele, żurawino, figi lub inne ulubione owoce suszone i orzechy.