---
slug: lussekatter-czyli-oczy-sw-lucji
title: "Lussekatter, czyli oczy św. Łucji"
servings: 50
prep_time_minutes: 45
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "snack", "breakfast_dish"]
---

# Lussekatter, czyli oczy św. Łucji

Lussekatter to tradycyjne szwedzkie bułeczki szafranowe, wypiekane na dzień świętej Łucji 13 grudnia. Charakteryzują się piękną złotą barwą, delikatnym aromatem szafranu i kształtem litery S z rodzynką pośrodku każdego ślimaczka.

## Składniki

- 750 g mąka pszenna (Najlepiej typ 550 lub 650 – dobrze wyrabia się w ciasto drożdżowe.)
- 1 g szafran lub kurkuma (Szafran daje intensywniejszy aromat; kurkuma zabarwi ciasto podobnie, lecz smakowo będzie łagodniejsza.)
- 150 g cukier
- 0.5 łyżeczka sól
- 300 g mleko (Mleko pełnotłuste nada ciastu lepszą strukturę i smak.)
- 200 g masło (Masło powinno być miękkie lub roztopione przed dodaniem do ciasta.)
- 50 g drożdże świeże (Świeże drożdże zapewniają lepsze wyrastanie; można zastąpić 17 g drożdży instant.)
- 2 szt jajka (Jedno jajko idzie do ciasta, drugie do posmarowania bułeczek przed pieczeniem.)
- 50 szt rodzynki (Po jednej rodzynce na każdą bułeczkę – wkłada się w środek każdego ślimaczka.)

## Przygotowanie

1. Namocz rodzynki w ciepłej wodzie przez ok. 15 minut, a następnie odcedź.
2. Wlej mleko do misy miksera, dodaj masło i podgrzewaj mieszając (37–40°C, 2 min, obroty 1,5).
3. Dodaj pokruszone drożdże i cukier, mieszaj 2–3 minuty w temp. 37–40°C na obrotach 1,5.
4. Dołóż mąkę, szafran (lub kurkumę), sól i 1 jajko, następnie wyrabiaj ciasto ok. 5 minut (program Ciasto).
5. Jeśli ciasto się lepi, podsyp odrobiną mąki i krótko domieszaj, aż będzie gładkie i elastyczne.
6. Przełóż ciasto do naoliwionej miski, przykryj ściereczką i odstaw do wyrośnięcia na ok. 30 minut.
7. Nagrzej piekarnik do 220°C (grzałka góra-dół).
8. Wyrośnięte ciasto podziel na 50 porcji i z każdej uformuj wężyk o długości ok. 15–20 cm.
9. Zwiń każdy wężyk w kształt litery S i umieść na wyłożonej papierem blasze do pieczenia.
10. W środek każdego ślimaczka wciśnij po jednej namoczonej rodzynce.
11. Odstaw bułeczki na blasze na ok. 15 minut do ponownego wyrośnięcia.
12. Roztrzep drugie jajko z łyżką mleka i posmaruj nim wierzch każdej bułeczki.
13. Piecz bułeczki w nagrzanym piekarniku przez ok. 12 minut, aż będą złociste.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Włóż rodzynki do miseczki, zalej ciepłą wodą i odczekaj ok. 15 minut. Następnie odcedź je na sitku.
- *Dlaczego:* Namoczone rodzynki są miękkie i soczyste, przez co nie wysychają podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Rodzynki możesz namoczyć w odrobinie rumu lub soku pomarańczowego, żeby dodać im dodatkowego aromatu.

**Krok 2.** Wlej mleko do misy miksera lub garnuszka, dodaj pokrojone w kawałki masło i delikatnie podgrzewaj, mieszając, aż masa osiągnie temperaturę ok. 37–40°C (ciepła, nie gorąca).
- *Dlaczego:* Odpowiednia temperatura aktywuje drożdże – zbyt gorące mleko je zabije, a zbyt zimne nie pozwoli im pracować.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę czystym palcem lub termometrem kuchennym – płyn powinien być przyjemnie ciepły, jak kąpiel.

**Krok 3.** Do ciepłego mleka z masłem wkrusz drożdże, dodaj cukier i mieszaj przez 2–3 minuty, aż drożdże się rozpuszczą.
- *Dlaczego:* Cukier 'karmi' drożdże i przyspiesza ich aktywację, dzięki czemu ciasto lepiej wyrośnie.
- *Pro tip:* Jeśli po kilku minutach mieszanina zaczyna delikatnie pienić się lub pachnieć drożdżami, oznacza to, że drożdże są aktywne.

**Krok 4.** Dodaj przesianą mąkę, szafran lub kurkumę, sól i jedno jajko. Wyrabiaj ciasto hakiem miksera lub ręcznie przez ok. 5 minut.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten w mące, co sprawia, że ciasto staje się elastyczne i sprężyste.
- *Pro tip:* Szafran wcześniej możesz rozpuścić w łyżce ciepłego mleka – lepiej zabarwi i aromatyzuje ciasto.

**Krok 5.** Jeśli ciasto mocno klei się do rąk lub misy, podsyp 1–2 łyżki mąki i krótko wymieszaj, aż masa będzie gładka, ale nadal miękka.
- *Dlaczego:* Zbyt dużo mąki sprawi, że bułeczki będą twarde – ciasto drożdżowe powinno być miękkie i lekko lepkie.
- *Pro tip:* Lepiej dodawać mąkę stopniowo, po łyżce, niż od razu dosypać za dużo.

**Krok 6.** Uformuj ciasto w kulę, przełóż do lekko naoliwionej miski, przykryj czystą ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce na ok. 30 minut.
- *Dlaczego:* Podczas wyrastania drożdże produkują dwutlenek węgla, który sprawia, że ciasto staje się puszyste.
- *Pro tip:* Ciepłe miejsce to np. piekarnik z włączoną tylko lampką lub blat przy kaloryferze.

**Krok 7.** Włącz piekarnik i ustaw temperaturę na 220°C (góra-dół). Daj mu się nagrzać przez co najmniej 15 minut przed włożeniem bułeczek.
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia równomierne i szybkie wypieczenie skórki.
- *Pro tip:* Jeśli masz termometr do piekarnika, sprawdź nim faktyczną temperaturę – wiele piekarników może się różnić od ustawionej.

**Krok 8.** Wyrośnięte ciasto podziel na 50 równych porcji (każda ok. 28 g). Z każdej porcji toczącymi ruchami dłoni uformuj równy wałeczek długości 15–20 cm.
- *Dlaczego:* Jednakowa wielkość porcji zapewnia, że wszystkie bułeczki upieką się w tym samym czasie.
- *Pro tip:* Użyj wagi kuchennej, żeby porcje były naprawdę równe.

**Krok 9.** Połóż wałeczek na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Zwiń oba końce ku środkowi w przeciwnych kierunkach, formując kształt litery S.
- *Dlaczego:* Kształt S to tradycyjna forma Lussekatter nawiązująca do skandynawskich symboli słońca.
- *Pro tip:* Bułeczki umieszczaj w pewnej odległości od siebie, bo podczas pieczenia urosną.

**Krok 10.** W centrum każdego ślimaczka (tam gdzie ciasto się zwija) wciśnij lekko jedną rodzynkę.
- *Dlaczego:* Rodzynka jest tradycyjną ozdobą i nadaje bułeczce wygląd oka, od którego pochodzi nazwa 'oczy świętej Łucji'.
- *Pro tip:* Wciśnij rodzynkę trochę głębiej, żeby nie wypadła podczas pieczenia.

**Krok 11.** Przykryj uformowane bułeczki ściereczką i zostaw na blasze na ok. 15 minut, żeby ponownie lekko wyrosły.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie sprawia, że bułeczki będą bardziej puszyste i delikatne po upieczeniu.
- *Pro tip:* Nie pomijaj tego kroku – nawet krótkie odpoczywanie ciasta robi dużą różnicę w puszystości.

**Krok 12.** W małej miseczce roztrzep widelcem drugie jajko z łyżką mleka. Pędzelkiem kuchennym delikatnie posmaruj wierzch każdej bułeczki.
- *Dlaczego:* Mieszanka jajka z mlekiem (tzw. glazura jajeczna) nadaje bułeczkom złocisty, apetyczny kolor.
- *Pro tip:* Nie smaruj boków zbyt mocno, żeby glazura nie spłynęła na papier – wystarczy sam wierzch.

**Krok 13.** Włóż blaszę do nagrzanego piekarnika i piecz bułeczki przez ok. 12 minut, aż będą złotobrązowe na wierzchu.
- *Dlaczego:* Krótki czas pieczenia w wysokiej temperaturze daje ładnie zrumienioną skórkę przy zachowaniu miękkiego środka.
- *Pro tip:* Obserwuj bułeczki pod koniec pieczenia – każdy piekarnik grzeje inaczej i mogą być gotowe już po 10 minutach.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 112 kcal |
| Białko | 2.5 g |
| Węglowodany | 17 g |
| Cukry | 4.5 g |
| Tłuszcze | 3.8 g |
| Błonnik | 0.5 g |
| Sód | 38 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć kurkumy zamiast szafranu?**

Tak, kurkuma zabarwi ciasto na podobny złoty kolor, jednak nie da tak intensywnego i charakterystycznego aromatu jak szafran. Smak bułeczek będzie delikatniejszy i mniej kwiatowy.

**Jak przechowywać lussekatter?**

Bułeczki najlepiej smakują tego samego dnia. Można je przechowywać do 2 dni w szczelnym pojemniku lub woreczku w temperaturze pokojowej. Przed podaniem można je lekko odgrzać w piekarniku przez kilka minut.

**Czy można zamrozić te bułeczki?**

Tak, lussekatter doskonale nadają się do mrożenia. Po ostygnięciu zapakuj je w woreczki do mrożenia i przechowuj do 2 miesięcy. Odmrażaj w temperaturze pokojowej lub podgrzej krótko w piekarniku.

**Czy drożdże instant zastąpią świeże?**

Tak, zamiast 50 g świeżych drożdży użyj ok. 17 g drożdży instant (suchych). Drożdże instant można dodać bezpośrednio do mąki, bez wcześniejszego rozpuszczania w mleku.

**Dlaczego bułeczki wyszły twarde?**

Najczęstszą przyczyną jest dodanie zbyt dużej ilości mąki lub zbyt krótkie wyrabianie ciasta. Ciasto drożdżowe powinno być miękkie, elastyczne i lekko lepkie – opieraj się pokusie dosypywania mąki.

**Czy mogę przygotować ciasto dzień wcześniej?**

Tak, po wyrobieniu możesz przykryć ciasto folią spożywczą i wstawić do lodówki na całą noc. Następnego dnia wyjmij je ok. 30 minut przed formowaniem, żeby nabrało temperatury pokojowej.