---
slug: orzechowiec
title: "Orzechowiec"
servings: 12
prep_time_minutes: 60
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Orzechowiec

Orzechowiec to klasyczne polskie ciasto warstwowe z kruchym ciastem tortowym, aksamitnym kremem budyniowym i chrupiącą masą orzechową. Przekładane dżemem porzeczkowym nabiera wyrazistego, lekko kwaskowatego smaku. Idealne na rodzinne uroczystości i świąteczne stoły.

## Składniki

- 500 g mąka tortowa (Mąka typ 450, przesiana przed użyciem)
- 100 g cukier (Do ciasta)
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia
- 2 łyżeczka soda oczyszczona
- 3 łyżka olej rzepakowy
- 3 łyżka miód (Do ciasta; najlepiej miód płynny)
- 3 łyżka mleko (Do ciasta)
- 2 szt jajko
- 200 g masło (Pokrojone w kostki, do ciasta)
- 450 g mleko (Do kremu budyniowego)
- 2 łyżka mąka ziemniaczana (Do kremu budyniowego)
- 2 łyżka mąka pszenna (Do kremu budyniowego)
- 2 szt żółtko (Do kremu budyniowego)
- 30 g cukier (Do kremu budyniowego)
- 1 opakowanie cukier waniliowy (Opakowanie 8 g, do kremu)
- 200 g masło (Miękkie, w temperaturze pokojowej, do kremu budyniowego)
- 200 g orzechy włoskie (Do masy orzechowej; posiekane lub zmielone)
- 50 g cukier (Do masy orzechowej)
- 2 łyżka miód (Do masy orzechowej)
- 120 g masło (Do masy orzechowej)
- 1 opakowanie dżem porzeczkowy (Najlepiej dżem o wysokiej zawartości owoców)

## Przygotowanie

1. Przesiej mąkę tortową do dużej miski, dodaj cukier, proszek do pieczenia i sodę oczyszczoną, wymieszaj.
2. Dodaj miód, mleko, olej rzepakowy, jajka i pokrojone masło, a następnie miksuj całość przez ok. 50 sekund na prędkości 5.
3. Gotowe ciasto podziel na 3 równe części i każdą rozwałkuj na cienki placek wielkości blachy.
4. Dwa placki piecz osobno w piekarniku nagrzanym do 170°C przez 15–20 minut, aż będą złote. Odstaw do ostygnięcia.
5. Przygotuj masę orzechową: posiekaj orzechy włoskie, a następnie podgrzej je na patelni z cukrem, miodem i masłem, mieszając do połączenia.
6. Trzeci placek ciasta rozwałkuj i połóż na blasze, rozsmaruj na nim masę orzechową i piecz w 170°C przez 15–20 minut.
7. Przygotuj krem: wymieszaj żółtka, cukier, cukier waniliowy, mąkę pszenną i ziemniaczaną z częścią zimnego mleka na gładką masę.
8. Resztę mleka zagotuj w rondelku, wlej masę jajeczną cienką strużką, ciągle mieszając, gotuj do zgęstnienia. Ostudź budyń.
9. Miękkie masło utrzyj mikserem na puch, a następnie stopniowo dodawaj zimny budyń, łyżka po łyżce, cały czas miksując.
10. Na pierwszy upieczony placek rozsmaruj dżem porzeczkowy, nałóż połowę kremu budyniowego i przykryj plackiem orzechowym.
11. Na placek orzechowy nałóż resztę kremu, przykryj drugim upieczonym plackiem i lekko dociśnij. Wstaw do lodówki na min. 2 godziny.
12. Po schłodzeniu pokrój orzechowiec w plastry i podawaj.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przesiej mąkę tortową przez sito do dużej miski, a następnie dodaj cukier, proszek do pieczenia i sodę oczyszczoną. Wymieszaj suche składniki łyżką lub rózgą.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki napowietrza ją i usuwa grudki, co wpływa na jednolitą teksturę ciasta.
- *Pro tip:* Zawsze mierz sodę i proszek do pieczenia dokładnie, bo ich nadmiar może spowodować gorzki smak.

**Krok 2.** Do miski z suchymi składnikami dodaj miód, mleko, olej rzepakowy, całe jajka i masło pokrojone w małe kostki. Miksuj mikserem przez około 50 sekund na średniej prędkości.
- *Dlaczego:* Krótki czas miksowania zapobiega nadmiernemu rozwinięciu glutenu, dzięki czemu ciasto pozostaje kruche.
- *Pro tip:* Masło powinno być schłodzone, ale nie lodowate – łatwiej się wówczas wmiksowuje.

**Krok 3.** Podziel ciasto na 3 równe części (najlepiej użyj wagi). Każdą część rozwałkuj wałkiem na lekko podsypanej mąką powierzchni na cienki, równy placek wielkości blachy.
- *Dlaczego:* Równa grubość placków zapewnia jednolite pieczenie i ładne warstwy po złożeniu ciasta.
- *Pro tip:* Możesz wałkować ciasto bezpośrednio na papierze do pieczenia, żeby łatwiej przenieść je na blachę.

**Krok 4.** Dwa placki przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i piecz kolejno w piekarniku nagrzanym do 170°C (góra-dół) przez 15–20 minut, aż będą lekko złote. Wyjmij i ostudź na kratce.
- *Dlaczego:* Studzenie na kratce zapobiega namoczeniu spodu przez skraplającą się parę.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 10 minut pieczenia, żeby ciasto równomiernie wyrosło.

**Krok 5.** Posiekaj orzechy włoskie nożem na grubsze kawałki. Na patelni roztop masło, dodaj cukier i miód, podgrzewaj na małym ogniu, mieszając, aż cukier się rozpuści i masa się połączy. Dodaj orzechy i wymieszaj.
- *Dlaczego:* Podgrzanie masy karmelizuje cukier, co nadaje orzechom charakterystyczny, lekko karmelowy smak.
- *Pro tip:* Uważaj, żeby masy nie przypalić – pracuj na małym ogniu i cały czas mieszaj.

**Krok 6.** Trzeci placek ciasta ułóż na blasze, równomiernie rozsmaruj na nim ciepłą masę orzechową i wstaw do piekarnika rozgrzanego do 170°C na 15–20 minut.
- *Dlaczego:* Pieczenie placka razem z masą orzechową pozwala jej stwardnieć i dobrze połączyć się z ciastem.
- *Pro tip:* Masę orzechową rozkładaj aż do brzegów placka, żeby każdy kawałek ciasta miał równą warstwę orzechów.

**Krok 7.** W misce wymieszaj żółtka z cukrem, cukrem waniliowym, mąką pszenną i ziemniaczaną. Wlej kilka łyżek zimnego mleka i rozetrzyj wszystko na gładką, jednolitą masę bez grudek.
- *Dlaczego:* Rozpuszczenie mąki w zimnym mleku przed wlaniem do gorącego zapobiega powstawaniu grudek w budyniu.
- *Pro tip:* Masę jajeczną możesz przetrzeć przez sitko, jeśli pojawią się grudki.

**Krok 8.** Resztę mleka wlej do rondelka i zagotuj na średnim ogniu. Zmniejsz ogień, wlej masę jajeczną cienką strużką, cały czas energicznie mieszając trzepaczką. Gotuj, aż krem zgęstnieje jak budyń. Przykryj folią spożywczą na kontakcie i ostudź do temperatury pokojowej.
- *Dlaczego:* Folia na kontakcie z powierzchnią budyniu zapobiega tworzeniu się twardego kożucha.
- *Pro tip:* Krem do kremu maślanego musi być całkowicie zimny, inaczej masło się zwarzv.

**Krok 9.** Miękkie masło (w temp. pokojowej) utrzyj mikserem na jasny, puszysty krem. Następnie dodawaj ostygły budyń łyżka po łyżce, ciągle miksując, aż powstanie gładki krem.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie budyniu pozwala emulsji się ustabilizować i zapobiega zwarzeniu kremu.
- *Pro tip:* Jeśli krem się zważy (zrobi się grudkowaty), podgrzej miskę chwilę nad parą i ponownie miksuj.

**Krok 10.** Połóż pierwszy upieczony placek na talerzu lub desce. Rozsmaruj na nim równomiernie dżem porzeczkowy, a następnie nałóż połowę kremu budyniowego i wyrównaj szpatułką.
- *Dlaczego:* Dżem porzeczkowy nadaje kwaśną nutę, która przełamuje słodycz kremu i ciasta.
- *Pro tip:* Możesz użyć dżemu o niskiej zawartości cukru dla bardziej wyrazistego smaku.

**Krok 11.** Na warstwę z kremem połóż placek orzechowy (orzechami do dołu lub do góry, według uznania). Nałóż resztę kremu, przykryj drugim upieczonym plackiem i lekko dociśnij dłońmi. Wstaw do lodówki na minimum 2 godziny.
- *Dlaczego:* Schłodzenie sprawia, że krem tężeje i ciasto się stabilizuje, dzięki czemu łatwiej je kroić.
- *Pro tip:* Najlepiej wstawić orzechowiec do lodówki na całą noc – smakuje jeszcze lepiej następnego dnia.

**Krok 12.** Wyjmij schłodzone ciasto z lodówki i ostrym, długim nożem pokrój je w plastry o szerokości ok. 3–4 cm. Podawaj na talerzu.
- *Dlaczego:* Ostry nóż zapewnia czyste cięcie i nie niszczy warstw ciasta.
- *Pro tip:* Nóż możesz lekko podgrzać pod gorącą wodą i osuszyć – plastry będą bardziej równe.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 520 kcal |
| Białko | 8.5 g |
| Węglowodany | 55 g |
| Cukry | 22 g |
| Tłuszcze | 29 g |
| Błonnik | 2 g |
| Sód | 310 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zastąpić orzechy włoskie innymi orzechami?**

Tak, możesz użyć orzechów laskowych lub migdałów. Zmienią one nieco smak masy, ale ciasto nadal będzie pyszne.

**Jak długo można przechowywać orzechowiec?**

Orzechowiec przechowuj w lodówce, przykryty folią lub w szczelnym pojemniku, do 4–5 dni. Przed podaniem możesz wyjąć go na 15 minut, żeby krem nieco zmiękł.

**Czy krem budyniowy można przygotować dzień wcześniej?**

Tak, budyń możesz ugotować dzień wcześniej i przechowywać w lodówce pod folią. Przed dodaniem do masła upewnij się, że jest w temperaturze pokojowej.

**Co zrobić, gdy krem maślany się zważy?**

Podgrzej delikatnie miskę z kremem nad garnkiem z gorącą wodą przez kilka sekund i znowu miksuj – krem powinien się połączyć. Przyczyną zwarzenia jest zwykle zbyt zimny budyń lub masło.

**Czy mogę użyć innego dżemu niż porzeczkowy?**

Tak, świetnie sprawdzi się też dżem wiśniowy, malinowy lub żurawinowy. Ważne, żeby był kwaskowaty – to przełamuje słodycz kremu.

**Jak sprawdzić, czy placki są upieczone?**

Upieczone placki powinny być lekko złote na brzegach i suche w dotyku. Możesz też delikatnie unieść brzeg – spód powinien być jasnobrązowy.