---
slug: peka-z-osmiornica
title: "Peka z ośmiornicą"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# Peka z ośmiornicą

Peka to tradycyjne dalmatyńskie danie pieczone pod żeliwnym kloszem w żarze – tutaj przygotowane w piekarniku z ośmiornicą, ziemniakami i aromatycznym rozmarynem. Ośmiornica najpierw jest krótko podgotowana, a następnie pieczona w naczyniu żaroodpornym wraz z warzywami skropionymi oliwą i białym winem. Efekt to miękkie, soczyste mięso z delikatnie chrupiącymi ziemniakami przesiąkniętymi czosnkową oliwą.

## Składniki

- 1000 g ośmiornica (Najlepiej mrożona – mrożenie naturalnie kruszy mięso i skraca czas gotowania.)
- 2 szt listek laurowy (Do podgotowania ośmiornicy.)
- 2 szt ziele angielskie (Do podgotowania ośmiornicy.)
- 700 g ziemniaki (Pokrojone w łódeczki; najlepiej odmiany sałatkowe lub zwięzłe.)
- 1 szt cebula
- 4 ząbek czosnek
- 6 łyżka oliwa z oliwek
- 4 szt pomidory (Można zastąpić garścią pomidorków koktajlowych.)
- 2 pęczek świeży rozmaryn
- 60 ml białe wino wytrawne (Dodawane w połowie pieczenia – zawiera siarczyny (sulfity).)

## Przygotowanie

1. Rozmróź ośmiornicę w letniej wodzie lub przez noc w lodówce.
2. Zagotuj wodę w garnku, dodaj ośmiornicę, listek laurowy i 2 ziarna ziela angielskiego, gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez 25 minut.
3. Obierz ziemniaki i pokrój w łódeczki; cebulę obierz i pokrój w piórka; czosnek zetrzyj i wymieszaj z oliwą.
4. Nastaw piekarnik na 200°C (grzanie góra-dół).
5. Na dno naczynia żaroodpornego ułóż ziemniaki i cebulę, posól delikatnie i polej połową oliwy czosnkowej.
6. Na warzywa ułóż ugotowaną ośmiornicę (możesz pokroić na mniejsze kawałki) oraz pomidory.
7. Polej całość pozostałą oliwą czosnkową i posyp świeżym rozmarynem, przykryj naczynie pokrywą lub folią aluminiową.
8. Piecz ok. 70 minut; w połowie pieczenia (po ok. 35 minutach) dodaj białe wino i kontynuuj pieczenie.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij mrożoną ośmiornicę z opakowania i umieść ją w misce z letnią (nie gorącą) wodą na około 1–2 godziny lub umieść w lodówce na noc, aż całkowicie się rozmrozi.
- *Dlaczego:* Powolne rozmrażanie chroni strukturę mięsa i zapobiega jego rozgotowaniu w kolejnym kroku.
- *Pro tip:* Mrożona ośmiornica jest zazwyczaj lepsza niż świeża – mrożenie rozkłada twarde włókna i sprawia, że mięso jest bardziej miękkie po ugotowaniu.

**Krok 2.** Wlej do dużego garnka tyle wody, żeby przykryła ośmiornicę, zagotuj, a następnie włóż do niej ośmiornicę, listek laurowy i 2 ziarna ziela angielskiego. Zmniejsz ogień do minimum, przykryj garnek i gotuj przez dokładnie 25 minut.
- *Dlaczego:* Gotowanie na małym ogniu sprawia, że ośmiornica staje się miękka, a nie twarda i gumowata.
- *Pro tip:* Możesz sprawdzić gotowość, wkładając nóż w grubą część macki – powinien wchodzić bez oporu.

**Krok 3.** Podczas gotowania ośmiornicy obierz ziemniaki ze skórki i pokrój je na ćwiartki lub grubsze łódeczki (ok. 3–4 cm). Cebulę obierz i pokrój wzdłuż na cienkie pióra. Czosnek obierz, zetrzyj na drobnej tarce lub przeciśnij przez praskę i dokładnie wymieszaj z 6 łyżkami oliwy.
- *Dlaczego:* Przygotowanie warzyw w czasie gotowania ośmiornicy pozwala zaoszczędzić czas i mieć wszystko gotowe na raz.
- *Pro tip:* Jednakowa grubość kawałków ziemniaka gwarantuje równomierne wypieczenie – zbyt cienkie się rozpadną, zbyt grube mogą pozostać twarde.

**Krok 4.** Włącz piekarnik i nastaw temperaturę na 200°C (grzanie góra-dół). Daj mu co najmniej 15 minut na nagrzanie przed włożeniem potrawy.
- *Dlaczego:* Włożenie potrawy do zimnego lub niedogrzanego piekarnika wydłuża czas pieczenia i może sprawić, że warzywa będą nierównomiernie upieczone.
- *Pro tip:* Jeśli masz termometr do piekarnika, użyj go – wiele piekarników wskazuje wyższą temperaturę niż ta, którą faktycznie osiągają.

**Krok 5.** Rozłóż pokrojone ziemniaki i cebulę równomiernie na dnie głębokiego naczynia żaroodpornego z pokrywą. Posól je lekko – tylko szczyptą soli, bo ośmiornica sama w sobie jest słona. Polej połową przygotowanej oliwy czosnkowej.
- *Dlaczego:* Warzywa na dnie naczynia wchłaniają soki spływające z ośmiornicy i wina, co nadaje im wyjątkowy smak.
- *Pro tip:* Nie żałuj naczynia – składniki powinny leżeć w jednej, maksymalnie dwóch warstwach, by równomiernie się upiec.

**Krok 6.** Wyjmij ugotowaną ośmiornicę z garnka i jeśli chcesz, pokrój macki na kawałki długości ok. 5–6 cm. Ułóż ośmiornicę na warzywach, a obok niej rozmieść pomidory (przekrojone na pół lub w całości, jeśli małe).
- *Dlaczego:* Pomidory podczas pieczenia puszczają sok, który wzbogaca sos tworzący się w naczyniu.
- *Pro tip:* Nie wylewaj wywaru z gotowania ośmiornicy – możesz dodać kilka łyżek do naczynia dla dodatkowego smaku.

**Krok 7.** Polej zawartość naczynia pozostałą oliwą czosnkową, a na wierzch ułóż gałązki świeżego rozmarynu. Przykryj naczynie pokrywą lub szczelnie folią aluminiową.
- *Dlaczego:* Przykrycie naczynia zatrzymuje parę i sprawia, że składniki duszą się we własnych sokach, pozostając soczyste.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz pokrywy, folia aluminiowa sprawdzi się równie dobrze – dociśnij ją dokładnie wokół krawędzi naczynia.

**Krok 8.** Wstaw naczynie do nagrzanego piekarnika i piecz przez ok. 70 minut. Po upływie 35 minut zdejmij pokrywę, wlej 60 ml białego wina i przykryj z powrotem. Po 70 minutach sprawdź, czy ziemniaki są miękkie – wbij widelec, powinien wchodzić swobodnie.
- *Dlaczego:* Wino dodane w połowie pieczenia odparowuje i zostawia kwaskowatą nutę, która równoważy słoność ośmiornicy i oliwę.
- *Pro tip:* Jeśli lubisz bardziej przyrumienione ziemniaki, zdejmij pokrywę na ostatnie 10 minut pieczenia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 34 g |
| Węglowodany | 32 g |
| Cukry | 4 g |
| Tłuszcze | 16 g |
| Błonnik | 3.5 g |
| Sód | 620 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć świeżej ośmiornicy zamiast mrożonej?**

Tak, ale mrożona jest wygodniejsza i często daje lepszy efekt – mrożenie rozbija twarde włókna mięśniowe. Świeżą ośmiornicę przed gotowaniem warto rozbić kilkakrotnie o blat lub zamrozić na dobę, a potem rozmrozić.

**Czym zastąpić specjalne naczynie peka?**

Wystarczy głębokie naczynie żaroodporne z pokrywą, np. z gliny lub żeliwa. Ważne, żeby było szczelnie zamknięte – wtedy składniki duszą się w parze i sokach.

**Jak sprawdzić, czy ośmiornica jest wystarczająco miękka po ugotowaniu?**

Wbij nóż lub wykałaczkę w grubą część macki – powinien wchodzić bez oporu. Jeśli mięso stawia opór, gotuj jeszcze 5–10 minut i sprawdź ponownie.

**Czy białe wino jest niezbędne?**

Wino dodaje kwasowości i głębi smaku, ale można je zastąpić wywarem rybnym lub warzywnym z łyżką soku z cytryny. Smak będzie nieco inny, ale nadal dobry.

**Jakie warzywa mogę dodać oprócz ziemniaków i cebuli?**

Tradycyjnie do peki dodaje się też paprykę i marchewkę. Dobrze sprawdzą się również cukinia lub bakłażan – pokrój je na większe kawałki, żeby nie rozpadły się podczas długiego pieczenia.

**Co zrobić z pozostałym wywarem po gotowaniu ośmiornicy?**

Wywar jest smaczny i aromatyczny – możesz dodać kilka łyżek do naczynia przed pieczeniem lub wykorzystać go jako bazę do zupy rybnej.