---
slug: pierniczki
title: "PIERNICZKI"
servings: 24
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["baked_good", "snack", "dessert"]
---

# PIERNICZKI

Pierniczki na choinkę to klasyczna polska tradycja – kruche, aromatyczne ciasteczka z mielonymi migdałami i przyprawami korzennymi, ozdobione efektownymi witrażami z kolorowych landrynek. Wspólne wycinanie i dekorowanie to świetna zabawa dla całej rodziny. Po upieczeniu wystarczy przewlec sznurek i zawiesić je na choince.

## Składniki

- 450 g mąka pszenna typ 500 lub 550 (3 szklanki (ok. 150 g/szklanka); można użyć mąki typ 550)
- 200 g cukier (1 szklanka drobnego cukru)
- 100 g mielone migdały (1 szklanka; drobno mielone lub posiekane na proszek)
- 1 łyżeczka gałka muszkatołowa mielona
- 1 łyżeczka kardamon mielony
- 1 łyżeczka cynamon mielony
- 5 ml esencja migdałowa (kilka kropli; nadaje intensywny migdałowy aromat)
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia
- 1 szt jajko
- 100 g masło (miękkie, w temperaturze pokojowej)
- 60 ml mleko
- 48 szt landrynki twarde bez nadzienia (różne kolory – po 2 szt. na pierniczek do efektu witrażu)

## Przygotowanie

1. Wsyp do miski mąkę, cukier, mielone migdały, gałkę muszkatołową, kardamon, cynamon i proszek do pieczenia – wymieszaj suche składniki.
2. Dodaj miękkie masło, jajko, mleko i kilka kropli esencji migdałowej, a następnie wyrabiaj ciasto dłońmi do uzyskania jednolitej, gładkiej kuli.
3. Owiń kulę ciasta folią spożywczą i włóż do lodówki na 25–30 minut.
4. Nagrzej piekarnik do 180°C. Rozwałkuj ciasto na stolnicy na grubość ok. 3 mm.
5. Foremką wykrawaj kształty (np. serduszka), przenieś je na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia.
6. Mniejszą foremką wykrój w środku każdego ciastka otwór na witraż; patyczkiem do szaszłyków zrób dziurkę na sznurek przy górnej krawędzi.
7. W wycięty otwór włóż jedną lub dwie landrynki w tym samym kolorze, aby wypełniły otwór.
8. Piecz pierniczki w 180°C przez 10–12 minut, aż będą lekko złote; landrynki powinny się całkowicie roztopić.
9. Ostudź pierniczki całkowicie na blaszce – nie ruszaj ich, dopóki landrynka nie stwardnieje.
10. Przez ostudzone pierniczki przewlecz sznurek lub wstążkę przez dziurkę i zawieś na choince.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wsyp do dużej miski wszystkie suche składniki: mąkę, cukier, mielone migdały, gałkę muszkatołową, kardamon, cynamon i proszek do pieczenia. Wymieszaj je łyżką.
- *Dlaczego:* Wstępne wymieszanie suchych składników zapewnia równomierne rozłożenie przypraw i proszku do pieczenia w całym cieście.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia, aby uniknąć grudek i uzyskać lżejszą teksturę pierniczków.

**Krok 2.** Dodaj do miski miękkie masło pokrojone w kawałki, jajko, mleko i kilka kropli esencji migdałowej. Wyrabiaj ciasto dłońmi przez ok. 3–4 minuty, aż wszystkie składniki się połączą i powstanie gładka, nielepiąca się kula.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta ręką pozwala wyczuć właściwą konsystencję – ciasto powinno być elastyczne, ale nie klejące się do rąk.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest zbyt klejące, dodaj łyżkę mąki; jeśli kruszy się – łyżeczkę mleka.

**Krok 3.** Uformuj z ciasta kulę, owiń szczelnie folią spożywczą i włóż do lodówki na 25–30 minut.
- *Dlaczego:* Chłodzenie sprawia, że masło stwardnieje, dzięki czemu ciasto łatwiej się wałkuje i pierniczki zachowują swój kształt podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Nie wkładaj ciasta do zamrażarki – zbyt mocne schłodzenie sprawi, że będzie się kruszyć przy wałkowaniu.

**Krok 4.** Nastaw piekarnik na 180°C (grzałka góra-dół). Daj mu się nagrzać przez co najmniej 10 minut przed włożeniem pierniczków.
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia równomierne pieczenie od razu po włożeniu blachy, bez niebezpieczeństwa rozlewania się ciastek.
- *Pro tip:* Jeśli masz termometr do piekarnika, użyj go – wiele piekarników kłamie o temperaturze nawet o 15–20°C.

**Krok 5.** Lekko oprósz stolnicę mąką. Wyjmij ciasto z lodówki i wałkuj je wałkiem na grubość ok. 3 mm – jak cienki naleśnik, ale trochę grubszy.
- *Dlaczego:* Grubość 3 mm daje pierniczkom odpowiednią chrupkość i jednocześnie zapewnia, że się nie połamią przy wieszaniu na choince.
- *Pro tip:* Połóż po obu stronach ciasta dwa patyczki do szaszłyków jako prowadnice – wtedy wałkujesz zawsze na tę samą grubość.

**Krok 6.** Foremką (np. serduszko, gwiazdka) wykrój kształty z ciasta. Przenieś je za pomocą szerokiej łopatki na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia, zostawiając ok. 2 cm odstępy.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przyklejaniu się pierniczków do blachy, a odstępy dają miejsce na ewentualne minimalny wzrost ciasta.
- *Pro tip:* Zbierasz resztki ciasta? Zbij je znów w kulę i wałkuj – ciasto można wałkować 2–3 razy bez utraty jakości.

**Krok 7.** Mniejszą foremką (np. gwiazdka) wykrój w centrum każdego ciastka otwór. Następnie patyczkiem do szaszłyków zrób małą dziurkę przy górnej krawędzi pierniczka – przez nią przejdzie sznurek.
- *Dlaczego:* Otwór w środku zostanie wypełniony roztopioną landrynką, tworząc piękny efekt witrażu, a dziurka pozwoli potem zawiesić pierniczek na choince.
- *Pro tip:* Dziurkę rób zdecydowanym ruchem i przekręć patyczek, aby nie była za mała – po upieczeniu lekko się zmniejszy.

**Krok 8.** W każdy wycięty otwór włóż jedną lub dwie landrynki. Wstaw blaszkę do nagrzanego piekarnika i piecz przez 10–12 minut.
- *Dlaczego:* Landrynki topią się w cieple piekarnika i wypełniają otwór tworząc przezroczysty, kolorowy witraż.
- *Pro tip:* Obserwuj pierniczki – są gotowe, gdy krawędzie są lekko złote, a landrynka w środku całkowicie się roztopiła i wygładziła.

**Krok 9.** Wyjmij blaszkę z piekarnika i zostaw pierniczki na niej do całkowitego wystudzenia – minimum 20–30 minut. Nie przekładaj ich wcześniej.
- *Dlaczego:* Roztopiona landrynka jest jak ciekłe szkło – do całkowitego stwardnienia potrzebuje czasu; poruszenie pierniczka przed zastygnięciem zniszczy witraż.
- *Pro tip:* Jeśli landrynka przyklejona jest do papieru, zaczekaj jeszcze chwilę – po całkowitym ostygnięciu odejdzie sama.

**Krok 10.** Przez ostudzone pierniczki przewlecz cienki sznurek, wstążkę lub nić przez uprzednio zrobioną dziurkę. Zawiąż pętelkę i pierniczki są gotowe do zawieszenia na choince.
- *Dlaczego:* Dekoracyjny sznurek lub wstążka dopełniają wygląd i pozwalają bezpiecznie zawiesić pierniczek na gałązce.
- *Pro tip:* Użyj wstążki w kolorze pasującym do reszty ozdób choinkowych – złotej, srebrnej lub czerwonej.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 118 kcal |
| Białko | 2.5 g |
| Węglowodany | 17 g |
| Cukry | 7.5 g |
| Tłuszcze | 4.8 g |
| Błonnik | 0.8 g |
| Sód | 42 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy pierniczki można upiec wcześniej i jak długo można je przechowywać?**

Tak, pierniczki świetnie nadają się do wcześniejszego przygotowania. Przechowuj je w szczelnie zamkniętej puszce lub pudełku w suchym miejscu – zachowają świeżość przez 2–3 tygodnie. Na choince bez opakowania zachowują dekoracyjność przez cały sezon.

**Jakie landrynki najlepiej użyć do efektu witrażu?**

Najlepiej sprawdzają się twarde landrynki bez nadzienia i bez warstwy cukru na zewnątrz. Wybierz różne kolory dla efektu – czerwone, zielone i żółte wyglądają szczególnie świątecznie. Unikaj landrynek z nadzieniem, bo mogą się nie roztopić równomiernie.

**Czy mogę zastąpić migdały mielone innym składnikiem?**

Tak, możesz użyć zmielonych orzechów laskowych lub orzechów włoskich, jednak zmienią one nieco smak ciastek. Pominięcie migdałów całkowicie sprawi, że pierniczki będą mniej aromatyczne i bardziej kruche.

**Ciasto klei się do stolnicy – co zrobić?**

Oprósz stolnicę i wałek odrobiną mąki przed wałkowaniem. Jeśli problem nadal występuje, włóż ciasto do lodówki na kolejne 10 minut – schłodzone masło sprawi, że ciasto będzie mniej klejące.

**Czy pierniczki po upieczeniu są twarde czy miękkie?**

Świeżo upieczone są lekko chrupiące na zewnątrz i delikatnie miękkie w środku. Po kilku dniach w szczelnym pojemniku nieco zmiękną i staną się bardziej piernikowe w teksturze.

**Co zrobić, gdy landrynka podczas pieczenia wypłynęła poza otwór?**

Jeśli otwór był za duży lub landrynka za mała, masa mogła wypłynąć. W takiej sytuacji możesz delikatnie przyciąć papier do pieczenia wokół pierniczka lub traktować go jako próbkę dla dzieci. Następnym razem użyj 1–2 landrynek dopasowanych rozmiarem do otworu.