---
slug: piernik-litewski-z-bakaliami
title: "Piernik litewski z bakaliami"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Piernik litewski z bakaliami

Piernik litewski z bakaliami to aromatyczne, wilgotne i rozkosznie lepkie ciasto pełne orzechów, rodzynek, suszonych śliwek i kandyzowanej skórki pomarańczowej. Doskonały zaraz po upieczeniu, a jeszcze lepszy po kilku dniach – długo zachowuje świeżość i miękkość. Idealny wypiek na świąteczny stół.

## Składniki

- 150 g mąka pszenna (Do ciasta 150 g; dodatkowa łyżka do oprószenia bakalii)
- 150 g mąka żytnia jasna
- 150 g masło (W temperaturze pokojowej)
- 0.75 szklanka drobny cukier do wypieków
- 1 szklanka kefir lub maślanka (W temperaturze pokojowej)
- 250 g miód (Najlepiej wielokwiatowy lub gryczany dla głębszego smaku)
- 3 szt jajka (Duże, w temperaturze pokojowej)
- 1 łyżeczka soda oczyszczona
- 2 łyżka przyprawa korzenna do piernika (Gotowa mieszanka lub własna kompozycja cynamonu, goździków, imbiru i kardamonu)
- 250 g posiekane bakalie (Dowolna mieszanka: orzechy laskowe, włoskie, migdały, rodzynki, kandyzowana skórka pomarańczowa, figi, daktyle, suszone śliwki i morele)

## Przygotowanie

1. Wyjmij wszystkie składniki z lodówki i pozostaw je w temperaturze pokojowej na co najmniej 30 minut przed pieczeniem.
2. W garnuszku umieść masło i miód, podgrzewaj na małym ogniu, mieszając, aż się połączą. Zdejmij z palnika i odstaw do przestudzenia.
3. Jajka ubij z cukrem mikserem na najwyższych obrotach, aż masa stanie się bardzo puszysta i potroi objętość (ok. 5–8 minut).
4. Do ubitych jajek wlej przestudzoną mieszankę masła z miodem i ubijaj przez chwilę do połączenia.
5. Przesiej bezpośrednio do masy obie mąki, sodę oczyszczoną i przyprawę do piernika, wlej kefir, a następnie delikatnie wymieszaj rózgą tylko do połączenia.
6. Bakalie wymieszaj z łyżką mąki pszennej, a następnie dodaj do ciasta i delikatnie wmieszaj szpatułką.
7. Formę kwadratową 20×20 cm wyłóż papierem do pieczenia, przelej ciasto i wyrównaj powierzchnię szpatułką.
8. Piecz w piekarniku nagrzanym do 170°C bez termoobiegu przez ok. 50 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy.
9. Wyjmij piernik z piekarnika i całkowicie ostudź na kratce przed krojeniem lub dekorowaniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij wszystkie składniki z lodówki – masło, jajka i kefir – i zostaw je na blacie przez co najmniej 30 minut, żeby osiągnęły temperaturę pokojową.
- *Dlaczego:* Składniki w tej samej temperaturze lepiej się łączą, a ciasto wychodzi bardziej jednolite.
- *Pro tip:* Jeśli zapomnisz wyjąć jajek, zanurz je na 5 minut w ciepłej (nie gorącej) wodzie.

**Krok 2.** W małym garnuszku umieść masło i miód, ustaw palnik na niską moc i podgrzewaj, mieszając od czasu do czasu, aż masło całkowicie się roztopi i połączy z miodem. Nie doprowadzaj do wrzenia – wystarczy, że się roztopi. Zdejmij z ognia i poczekaj, aż masa ostygnie do temperatury pokojowej.
- *Dlaczego:* Jeśli dodasz gorącą masę do ubitych jajek, zetną się i stracą puszystość.
- *Pro tip:* Możesz przyspieszyć studzenie, ustawiając garnuszek w misce z zimną wodą.

**Krok 3.** W dużej misce lub w misie miksera wbij jajka i wsyp cukier. Ubijaj mikserem na najwyższych obrotach przez 5–8 minut, aż masa stanie się jasna, kremowa i bardzo puszysta – powinna potroisz objętość.
- *Dlaczego:* Dobrze ubite jajka nadają piernikowi lekkość i wilgotność zamiast zwartej, gęstej struktury.
- *Pro tip:* Misa i mieszadła miksera muszą być absolutnie suche i odtłuszczone, żeby jajka się dobrze ubiły.

**Krok 4.** Wlej przestudzoną (nie gorącą!) masę maślano-miodową do ubitych jajek i krótko miksuj, aż składniki się połączą.
- *Dlaczego:* Krótkie miksowanie na tym etapie wystarczy – nie chcemy wybić powietrza z masy jajecznej.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę mieszanki nadgarstkiem: powinna być letnia, nie gorąca.

**Krok 5.** Przesiej przez sitko obie mąki, sodę oczyszczoną i przyprawę do piernika bezpośrednio do masy jajecznej. Wlej kefir i delikatnie wymieszaj rózgą kuchenną ruchami od dołu do góry, tylko do momentu, aż nie będzie widać suchej mąki. Nie mieszaj zbyt długo.
- *Dlaczego:* Zbyt długie mieszanie ciasta po dodaniu mąki aktywuje gluten i piernik wyjdzie twardy zamiast wilgotny.
- *Pro tip:* Przesiewanie mąki napowietrza ją i eliminuje grudki, dzięki czemu ciasto jest gładsze.

**Krok 6.** W osobnej miseczce wymieszaj bakalie z łyżką mąki pszennej, aż każdy kawałek będzie nią oprószony. Wsyp je do ciasta i delikatnie wmieszaj szpatułką.
- *Dlaczego:* Otoczenie bakalii mąką sprawia, że nie opadną na dno ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Bakalie możesz wcześniej posiekać na mniejsze kawałki, żeby piernik łatwiej się kroił.

**Krok 7.** Wyłóż formę 20×20 cm papierem do pieczenia, zostawiając papiery wystające po bokach, żeby łatwo wyjąć piernik. Przelej ciasto i wyrównaj powierzchnię szpatułką lub mokrą łyżką.
- *Dlaczego:* Papier zapobiega przywieraniu ciasta i ułatwia wyjęcie gotowego piernika.
- *Pro tip:* Aby papier lepiej przylegał do formy, zmocz go wodą, wygnij i dopiero wyłóż.

**Krok 8.** Wstaw formę do piekarnika nagrzanego do 170°C (bez termoobiegu, grzanie góra-dół) i piecz przez około 50 minut. Po 50 minutach wbij patyczek do szaszłyków lub wykałaczkę w środek piernika – jeśli wyjdzie suchy, piernik jest gotowy.
- *Dlaczego:* Termoobieg może zbyt szybko wysuszyć wierzch piernika, zanim środek się upiecze.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko, przykryj formę luźno folią aluminiową na ostatnie 10–15 minut pieczenia.

**Krok 9.** Wyjmij formę z piekarnika, odstaw na kratkę i poczekaj, aż piernik całkowicie ostygnie przed krojeniem. Możesz go udekorować lukrem, cukrem pudrem lub polewą czekoladową.
- *Dlaczego:* Gorący piernik jest zbyt miękki i kruszy się przy krojeniu – po ostudzeniu zachowa kształt.
- *Pro tip:* Piernik najlepiej smakuje po dobie lub dwóch – zdążą się rozwinąć wszystkie aromaty korzennych przypraw.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 380 kcal |
| Białko | 6.5 g |
| Węglowodany | 52 g |
| Cukry | 30 g |
| Tłuszcze | 16.5 g |
| Błonnik | 3.2 g |
| Sód | 140 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy piernik litewski można upiec wcześniej?**

Tak, piernik litewski doskonale nadaje się do przygotowania z wyprzedzeniem. Świeżość zachowuje przez co najmniej tydzień, a nawet dwa tygodnie przechowywany szczelnie owinięty w folię spożywczą lub w zamkniętym pojemniku.

**Jak przechowywać piernik, żeby pozostał wilgotny?**

Ostudzonego piernika owiń szczelnie folią spożywczą lub przechowuj w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej, z dala od źródeł ciepła. Możesz też włożyć obok kawałek jabłka lub chleba, który oddaje wilgoć.

**Czy można zamrozić piernik litewski?**

Tak, piernik świetnie znosi mrożenie. Pokrój go na porcje, owiń każdą w folię spożywczą i włóż do woreczka strunowego. Przechowuj do 3 miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej przez kilka godzin.

**Czy można zastąpić kefir czymś innym?**

Tak, zamiast kefiru lub maślanki możesz użyć jogurtu naturalnego rozrzedzonego odrobiną wody lub mleka. Ważne, żeby płyn był lekko kwaśny – aktywuje sodę oczyszczoną i sprawia, że ciasto rośnie.

**Czy można zmienić skład bakalii?**

Oczywiście, bakalie możesz dobierać według własnego gustu i tego, co masz w szafce. Ważne, żeby łączna waga wynosiła ok. 250 g. Unikaj bakalii zbyt mokrych, np. świeżych owoców, które mogłyby zbytnio nawilżyć ciasto.

**Dlaczego mój piernik opadł po wyjęciu z piekarnika?**

Piernik mógł opaść, jeśli był niedopieczony w środku lub jeśli otwierałeś piekarnik zbyt wcześnie podczas pieczenia. Zawsze sprawdzaj patyczkiem, czy środek jest suchy, zanim wyjmiesz formę.