---
slug: piernik-staropolski-z-powidlami-sliwkowymi
title: "Piernik staropolski z powidłami śliwkowymi"
servings: 20
prep_time_minutes: 80
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Piernik staropolski z powidłami śliwkowymi

Klasyczny piernik staropolski z aromatycznymi przyprawami i soczystymi powidłami śliwkowymi. Wytrwale wytrzymany, nabiera smaku przez kilka tygodni dojrzewania.

## Składniki

- 500 ml miód
- 280 g cukier (2 niepełne szklanki)
- 250 g margaryna
- 1150 g mąka pszenna (1 kg + 1 szklanka)
- 3 szt jajka
- 15 ml soda oczyszczona (3 płaskie łyżeczki)
- 125 ml mleko
- 1 szczypta sól
- 2 opakowanie przyprawa do piernika (2 lub 3 opakowania)
- 1 szt bakalie (1 szklanka orzechów + ½ szklanki rodzynek)
- 600 g powidła śliwkowe
- 150 g czekolada gorzka
- 400 g powidła śliwkowe (do nadziewania)
- 1 szt bakalie (do dekoracji) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Podgrzewaj miód, cukier i margarynę, mieszając, aż się połączą.
2. Odstaw masę do ostygnięcia.
3. Rozpuść sodę w zimnym mleku.
4. Do ostudzonej masy dodaj mąkę z przyprawą, jajka, sól i sodę z mlekiem.
5. Zagnij ciasto na gładką, jednolitą masę.
6. Wymieszaj bakalie z ciastem na końcu wyrabiania.
7. Przełóż ciasto do kamionkowego, szklanego lub emaliowanego naczynia.
8. Przykryj folią spożywczą i ściereczką.
9. Odstaw naczynie w chłodne miejsce na 3–4 tygodnie do dojrzewania.
10. Upiecz ciasto w piekarniku nagrzanym do 180°C.
11. Podziel ciasto na 3 części i piecz osobno, by uzyskać równe warstwy.
12. Piekij placki w formie 35x24 cm ok. 25 minut każdy.
13. Można użyć innej formy, zachowując grubość ciasta.
14. Nie lej ciasta grubszego niż 5 cm – spuchnie podczas pieczenia.
15. Sprawdź gotowość patyczkiem, upieczony placek ostudź.
16. Owij zimne placki w ściereczkę i odstaw na 7–10 dni do zmięknięcia.
17. Nadziej placki powidłami, udekoruj czekoladą i bakaliami.
18. Im dłużej piernik dojrzewa, tym lepszy smak.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W garnku na małym ogniu podgrzewaj miód, cukier i margarynę, ciągle mieszając drewnianą łyżką, aż masa stanie się jednolita i gładka.
- *Dlaczego:* Stopniowe podgrzewanie zapobiega przypaleniu składników i zapewnia ich idealne połączenie.
- *Pro tip:* Użyj niskiego ognia i nie odchodź od garnka – margaryna szybko się roztopi, a miód może przypalić.

**Krok 2.** Zdejmij garnek z ognia i pozostaw masę do całkowitego ostygnięcia w temperaturze pokojowej.
- *Dlaczego:* Zimna masa nie uszkodzi jajek ani sody, które dodaje się później.
- *Pro tip:* Przykryj garnek ściereczką, by nie osiadł brud i nie wysychała.

**Krok 3.** W małej miseczce wymieszaj zimne mleko z sodą – powinna zaczynać pienić się i trzaskać.
- *Dlaczego:* Soda aktywuje się w połączeniu z ciepłym lub kwasowym środowiskiem, a mleko pomaga jej się równomiernie rozprowadzić.
- *Pro tip:* Użyj zimnego mleka – zbyt ciepłe może spowodować zbyt szybkie wydzielanie dwutlenku węgla.

**Krok 4.** Do ostudzonej masy miodowej dodaj porcjami mąkę zmieszaną z przyprawą, potem jajka, sól i wreszcie rozpuszczoną sodę z mlekiem.
- *Dlaczego:* Takie kolejność zapobiega grudkowatości i zapewnia jednolite ciasto.
- *Pro tip:* Dodawaj składniki stopniowo, dobrze mieszając po każdej porcji.

**Krok 5.** Zagnij ciasto rękoma lub drewnianą łyżką, aż stanie się gładkie i elastyczne.
- *Dlaczego:* Wymieszanie składników ręcznie zapewnia odpowiednią konsystencję i aktywuje kleik skrobiowy.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, posyp lekko mąką, ale nie dodawaj jej zbyt dużo.

**Krok 6.** Dodaj bakalie i dokładnie wymieszaj, by były równomiernie rozłożone w ciście.
- *Dlaczego:* Bakalie dodaje się na końcu, by nie rozpaść się podczas wyrabiania.
- *Pro tip:* Orzechy warto lekko posiekać, by łatwiej się mieszały i były smaczniejsze w kęsie.

**Krok 7.** Przełóż całe ciasto do dużego naczynia z kamienia, szkła lub emalii.
- *Dlaczego:* Te materiały nie reagują z kwasami ani składnikami ciasta i nie psują smaku.
- *Pro tip:* Upewnij się, że naczynie jest suche i czyste – wilgoć może spowodować pleśnie.

**Krok 8.** Zamknij naczynie folią spożywczą, a na wierzch połóż czystą ściereczkę.
- *Dlaczego:* Folia chroni przed wysychaniem, a ściereczka przed światłem i zanieczyszczeniami.
- *Pro tip:* Użyj bawełnianej ściereczki – przepuszcza powietrze, ale chroni przed kurzem.

**Krok 9.** Odstaw naczynie do piwnicy, spiżarni lub lodówki na 3–4 tygodnie, by ciasto dojrzało.
- *Dlaczego:* Długie dojrzewanie pozwala aromatom się rozwinąć i czyni ciasto miększym.
- *Pro tip:* Jeśli trzymasz w lodówce, pamiętaj, by przed pieczeniem wyjąć ciasto na kilka godzin do ciepła.

**Krok 10.** Rozgrzej piekarnik do 180°C i przygotuj formę do pieczenia wyłożoną papierem.
- *Dlaczego:* Stała temperatura zapewnia równomierne upieczenie bez przypalenia.
- *Pro tip:* Użyj termometru do piekarnika, by upewnić się, że temperatura jest dokładna.

**Krok 11.** Podziel całą masę ciasta na 3 równe części, by upiec trzy identyczne placki.
- *Dlaczego:* Równe warstwy ułatwią późniejsze ułożenie i nadziewanie piernika.
- *Pro tip:* Zważ części na wadze kuchennej, by były naprawdę równe.

**Krok 12.** Wysmaruj formę i wyłóż papierem, wlej jedną część ciasta i piecz ok. 25 minut.
- *Dlaczego:* Pieczenie pojedynczych placków zapewnia kontrolę nad ich gotowością.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 20 minut – ciasto może opaść.

**Krok 13.** Możesz użyć innej formy – okrągłej, kwadratowej – by dopasować do swoich potrzeb.
- *Dlaczego:* Kształt formy nie wpływa na smak, ale na czas pieczenia i wygląd.
- *Pro tip:* Im większa powierzchnia formy, tym cieńszy placek i krótszy czas pieczenia.

**Krok 14.** Nie nalewaj ciasta grubszego niż 5 cm – spuchnie i może nie upiec się równomiernie.
- *Dlaczego:* Zbyt grube ciasto może być surowe w środku, nawet jeśli skórka jest rumiana.
- *Pro tip:* Użyj linijki lub łyżki drewnianej, by wyrównać powierzchnię ciasta przed pieczeniem.

**Krok 15.** Sprawdź gotowość suchym patyczkiem – jeśli wychodzi suchy, placek jest gotowy.
- *Dlaczego:* Patyczek pokazuje, czy wnętrze ciasta nie jest jeszcze wilgotne.
- *Pro tip:* Wyciągnij placek z piekarnika, nawet jeśli brzegi są rumiane, ale środek się zapada – nadal może być surowy.

**Krok 16.** Po ostygnięciu owiń każdy placek w czystą bawełnianą ściereczkę i odstaw na 7–10 dni.
- *Dlaczego:* Owinięcie w tkaninę pozwala ciastu zmiękć i wchłonąć wilgoć równomiernie.
- *Pro tip:* Trzymaj placki w suchym, ciemnym miejscu – wilgoć może spowodować pleśnie.

**Krok 17.** Nałóż jedną warstwę, posmaruj powidłami, ułóż kolejną, polaną czekoladą i posyp bakaliami.
- *Dlaczego:* Warstwy nadzienia i dekoracji nadają piernikowi charakterystyczny smak i wygląd.
- *Pro tip:* Czekoladę rozpuść na łaźni wodnej, by nie przypaliła się i była gładka.

**Krok 18.** Pozostaw piernik do dojrzewania – im dłużej, tym bardziej aromatyczny i miękki.
- *Dlaczego:* Cukry i przyprawy dalej wchodzą w reakcje, pogłębiając smak.
- *Pro tip:* Przechowuj piernik w pudełku hermetycznym – nie wyschnie i będzie dłużej świeży.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 52.3 g |
| Cukry | 38.5 g |
| Tłuszcze | 11.8 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zamiast margaryny użyć masła?**

Tak, masło nadaje bogatszy smak, ale piernik może być nieco suchszy. Margaryna lepiej zachowuje wilgoć.

**Ile czasu trzeba czekać, by piernik był gotowy do jedzenia?**

Minimalnie 4 tygodnie od przygotowania ciasta – tyle potrzeba na pełne dojrzewanie aromatów.

**Czy piernik można zamrozić?**

Tak, ale najlepiej przed nadziewaniem. Owiń dobrze folią i papierem – przechowuj do 3 miesięcy.

**Dlaczego ciasto trzyma się w naczyniu przez tydzień?**

To tzw. dojrzewanie – składniki wchodzą w reakcje, co czyni ciasto miększym i bardziej aromatycznym.

**Czy można skrócić czas dojrzewania?**

Nie polecamy – krótszy czas daje twardy, mniej smaczny piernik. Cierpliwość się opłaca.

**Jak przechowywać ukończony piernik?**

W pudełku hermetycznym w suchym, ciemnym miejscu. Można go trzymać kilka miesięcy – smak się pogłębia.