---
slug: piernik-z-bakaliami
title: "Piernik z bakaliami"
servings: 10
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Piernik z bakaliami

Piernik z bakaliami to wilgotne, korzenne ciasto z orzechami włoskimi, rodzynkami i kandyzowaną skórką pomarańczową. Kawa zbożowa nadaje mu głębię smaku, a czekoladowa polewa sprawia, że wygląda i smakuje wyjątkowo. Idealny na zimowe wieczory i świąteczny stół.

## Składniki

- 125 g masło (Najlepiej o temperaturze pokojowej, do roztopienia w garnku.)
- 150 g brązowy cukier (Można zastąpić białym cukrem; ilość można zmniejszyć według gustu.)
- 2 łyżka miód
- 2 łyżka powidła śliwkowe (Nadają piernikowi głębokiego, owocowego smaku.)
- 4 łyżeczka przyprawa piernikowa (korzenna)
- 1 łyżeczka cynamon
- 2 łyżeczka soda oczyszczona
- 2 łyżka kawa zbożowa (np. inka) (Do ciasta – pełne, czubate łyżki.)
- 250 ml mleko
- 2 szt jajka
- 300 g mąka pszenna tortowa (Przesiana przez sitko zapobiega grudkom.)
- 50 g orzechy włoskie posiekane
- 80 g rodzynki
- 2 łyżka kandyzowana skórka pomarańczowa
- 80 ml śmietanka kremówka 30–36% (Do polewy czekoladowej.)
- 1 łyżka kawa zbożowa (np. inka) (Do polewy – wzmacnia czekoladowy smak.)
- 100 g czekolada mleczna (lub gorzka) (Połamana na kosteczki – do polewy.)

## Przygotowanie

1. W szerokim garnku na małym ogniu roztop masło, dodaj cukier i wymieszaj.
2. Dodaj miód, powidła śliwkowe, przyprawę piernikową i cynamon; podgrzewaj 1 minutę, cały czas mieszając.
3. Zdejmij garnek z ognia, odczekaj minutę, następnie dodaj sodę, kawę zbożową, mleko i roztrzepane jajka.
4. Szybko i energicznie wymieszaj łyżką – masa się spieni; to normalne.
5. Cały czas mieszając, wsypuj stopniowo mąkę przez sitko, aż ciasto będzie gładkie i bez grudek.
6. Dodaj orzechy, rodzynki i kandyzowaną skórkę pomarańczową; dokładnie wymieszaj.
7. Rozgrzej piekarnik do 175°C; formę 12×25 cm wyłóż papierem do pieczenia lub wysmaruj tłuszczem.
8. Wylej masę do formy – będzie dość rzadka – i wstaw do piekarnika.
9. Piecz 45–50 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy; wyjmij i całkowicie ostudź.
10. W rondelku zagotuj śmietankę, zdejmij z ognia, dodaj kawę zbożową i wymieszaj do rozpuszczenia.
11. Dodaj połamaną czekoladę i mieszaj aż całkowicie się rozpuści; ostudź polewę do gęstości.
12. Polej ostudzony piernik polewą i odstaw do stężenia przed podaniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W szerokim garnku ustaw palnik na mały ogień, włóż masło i poczekaj aż się roztopi, następnie dodaj cukier i wymieszaj drewnianą łyżką.
- *Dlaczego:* Masło roztapiamy na małym ogniu, żeby cukier się nie przypalił i równomiernie się rozpuścił.
- *Pro tip:* Używaj garnka z grubym dnem, który równomiernie rozprowadza ciepło.

**Krok 2.** Do roztopionego masła z cukrem dodaj miód, powidła śliwkowe, przyprawę piernikową i cynamon, po czym mieszaj przez 1 minutę na minimalnym ogniu.
- *Dlaczego:* Podgrzanie przypraw uwalnia ich aromaty i wzbogaca smak całego ciasta.
- *Pro tip:* Łyżkę mierz czubatą – nie płaską – gdy chodzi o kawę zbożową i przyprawy.

**Krok 3.** Zdejmij garnek z ognia i odczekaj minutę, żeby masa nieco przestygła, a następnie dodaj sodę, kawę zbożową, mleko i roztrzepane wcześniej jajka.
- *Dlaczego:* Chwila oczekiwania zapobiega ścięciu się jajek od gorąca, co zepsuło by teksturę ciasta.
- *Pro tip:* Jajka roztrzep widelcem w osobnej miseczce, zanim je dodasz – łatwiej się wmieszają.

**Krok 4.** Natychmiast po dodaniu płynnych składników energicznie wymieszaj wszystko łyżką – zobaczysz, że masa się spieni i zwiększy objętość.
- *Dlaczego:* Soda oczyszczona reaguje z kwasem w powideł i miodzie, wydzielając CO₂ – to właśnie ta piana, która sprawi, że piernik będzie puszysty.
- *Pro tip:* Mieszaj okrężnymi ruchami od dna garnka, żeby soda dobrze się wymieszała z całą masą.

**Krok 5.** Trzymając sitko nad garnkiem, wsypuj mąkę małymi porcjami i cały czas mieszaj, aż masa będzie jednolita i gładka.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki przez sitko likwiduje grudki i napowietrza mąkę, co daje lżejsze ciasto.
- *Pro tip:* Nie dodawaj całej mąki na raz – w partiach łatwiej uniknąć grudek.

**Krok 6.** Wsyp orzechy, rodzynki i kandyzowaną skórkę pomarańczową, po czym wymieszaj łyżką tak, aby bakalie były równomiernie rozmieszczone w cieście.
- *Dlaczego:* Dokładne wymieszanie bakaliów sprawia, że każdy kawałek piernika ma podobną ilość dodatków.
- *Pro tip:* Rodzynki możesz wcześniej namoczyć w ciepłej wodzie na 10 minut – będą bardziej soczyste.

**Krok 7.** Nastaw piekarnik na 175°C (góra-dół lub termoobieg 160°C), a formę 12×25 cm wyłóż papierem do pieczenia lub wysmaruj masłem i oprósz mąką.
- *Dlaczego:* Przygotowanie formy zapobiega przywieraniu ciasta i ułatwia wyjęcie upieczonego piernika.
- *Pro tip:* Papier do pieczenia jest wygodniejszy niż smarowanie masłem – papier wyciągniesz razem z ciastem.

**Krok 8.** Wlej masę do przygotowanej formy – ciasto będzie dość rzadkie, jak gęsty budyń – i wstaw do nagrzanego piekarnika.
- *Dlaczego:* Rzadka konsystencja jest zamierzona i gwarantuje wilgotny, zwarty piernik po upieczeniu.
- *Pro tip:* Forma nie powinna być wypełniona wyżej niż ¾ wysokości, żeby ciasto miało miejsce na wyrośnięcie.

**Krok 9.** Piecz piernik przez 45–50 minut; po 45 minutach sprawdź gotowość wbijając drewniany patyczek w środek – jeśli wychodzi suchy, piernik jest gotowy. Wyjmij i ostudź.
- *Dlaczego:* Patyczek to najpewniejszy wskaźnik gotowości – mokry oznacza, że środek jest jeszcze surowy.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 35 minut, żeby ciasto nie opadło.

**Krok 10.** W małym rondelku wlej śmietankę kremówkę i podgrzewaj na średnim ogniu, aż zacznie wrzeć; wtedy zdejmij z ognia i dodaj kawę zbożową, mieszając do rozpuszczenia.
- *Dlaczego:* Gorąca śmietanka jest bazą ganache i zapewnia gładką, błyszczącą polewę.
- *Pro tip:* Obserwuj śmietankę uważnie – zagotuj ją tylko do momentu, gdy zacznie bulgotać przy brzegach.

**Krok 11.** Do gorącej śmietanki z kawą dodaj połamaną na małe kawałki czekoladę i mieszaj powoli, aż czekolada całkowicie się roztopi i polewa będzie jedwabiście gładka.
- *Dlaczego:* Małe kawałki czekolady szybciej się topią i ograniczają ryzyko przypalenia.
- *Pro tip:* Jeśli polewa jest za gęsta po ostudzeniu, dodaj łyżkę ciepłej śmietanki i wymieszaj.

**Krok 12.** Ostudzoną polewę wylej na całkowicie wystudzony piernik i rozprowadź łyżką lub szpatułką; odczekaj, aż polewa stężeje przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Polewa na zimnym cieście szybciej zastyga i nie spływa na boki.
- *Pro tip:* Przechowuj piernik w zamkniętym pojemniku – z dnia na dzień staje się coraz bardziej wilgotny i aromatyczny.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 390 kcal |
| Białko | 6.5 g |
| Węglowodany | 51 g |
| Cukry | 28 g |
| Tłuszcze | 18 g |
| Błonnik | 2.2 g |
| Sód | 310 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy piernik można upiec dzień wcześniej?**

Tak, piernik smakuje najlepiej na drugi lub trzeci dzień po upieczeniu. Przechowuj go szczelnie zamknięty – nabiera wilgoci i intensywniejszego aromatu korzennego.

**Czym można zastąpić kawę zbożową?**

Kawę zbożową można pominąć lub zastąpić łyżką kakao – piernik straci delikatny ziołowy posmak, ale nadal będzie smaczny. Kakao nada mu ciemniejszy kolor.

**Jakie bakalie mogę dodać zamiast podanych?**

Możesz użyć żurawiny suszonej, fig, daktyli lub migdałów w płatkach. Ważne, aby łączna ilość bakaliów była podobna, żeby ciasto zachowało odpowiednią konsystencję.

**Czy piernik można zamrozić?**

Tak – bez polewy zamrożony piernik wytrzyma do 3 miesięcy. Po rozmrożeniu w temperaturze pokojowej polej go świeżo przygotowaną polewą czekoladową.

**Dlaczego ciasto po dodaniu sody się spienia?**

Soda oczyszczona reaguje z kwaśnymi składnikami (powidłami, miodem), wytwarzając dwutlenek węgla. To właśnie ta reakcja sprawia, że piernik będzie pulchny i lekki – nie należy się tym niepokoić.

**Co zrobić, jeśli patyczek po 50 minutach nadal wychodzi mokry?**

Przykryj formę luźno folią aluminiową, żeby wierzch się nie przypalił, i piecz jeszcze 5–10 minut. Każdy piekarnik grzeje trochę inaczej, więc czas może się nieznacznie różnić.