---
slug: pissaladi-re
title: "Pissaladière"
servings: 20
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["appetizer", "snack"]
---

# Pissaladière

Pissaladière to klasyczna prowansalska tarta z wolno duszoną cebulą i tapenadą z czarnych oliwek, podawana jako elegancka przekąska przed daniem głównym. Pochodzi z południa Francji i łączy kruchy spód z intensywnym, słodkawym farszem cebulowym. Opcjonalne sardele dodają głębi smaku i autentycznego śródziemnomorskiego charakteru.

## Składniki

- 1 opakowanie ciasto kruche słone (1 porcja ciasta kruchego słonego; można przygotować domowe lub kupić gotowe)
- 6 łyżka oliwa czosnkowa (Można zastąpić oliwą extra vergine z 1 ząbkiem czosnku przeciśniętym przez praskę)
- 800 g cebula (Najlepiej żółta; pokrojona w cienkie półplasterki)
- 1.5 łyżeczka suszony tymianek
- 4 łyżka pasta z czarnych oliwek (tapenade) (Gotowa ze sklepu lub przygotowana domowo)
- 12 szt czarne oliwki bez pestek (Do dekoracji wierzchu tarty)
- 8 szt fileciki sardeli (Opcjonalne; nadają autentyczny prowansalski charakter) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Przygotuj ciasto kruche słone i włóż do lodówki na ok. 30 minut.
2. Cebulę obierz i pokrój w cienkie półplasterki, przełóż do szerokiego garnka z grubym dnem.
3. Wlej oliwę czosnkową do garnka z cebulą, wymieszaj i podgrzej na średnim ogniu.
4. Przykryj cebulę zwilżonym pergaminem, nałóż pokrywkę i duś na minimalnym ogniu 45–60 minut, mieszając 2–3 razy.
5. Dodaj tymianek do uduszonej cebuli, dopraw solą i pieprzem, odstaw.
6. Nagrzej piekarnik do 200°C. Wyjmij ciasto z lodówki i rozwałkuj na posypanej mąką stolnicy.
7. Przełóż ciasto do formy ok. 20×30 cm, dotykając jak najmniej palcami.
8. Przykryj ciasto pergaminem, obciąż ceramiczną fasolą i piecz 10–15 minut.
9. Usuń pergamin z obciążeniem i piecz spód jeszcze ok. 5 minut, następnie wyjmij z piekarnika.
10. Zmniejsz temperaturę piekarnika do 180°C.
11. Na podpieczonym spodzie rozsmaruj tapenadę, wyłóż duszoną cebulę równomiernie.
12. Udekoruj oliwkami i opcjonalnie sardelami, wstaw do piekarnika i piecz ok. 30 minut.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przygotuj porcję ciasta kruchego słonego według przepisu lub z gotowego ciasta, uformuj w kulę, owiń folią spożywczą i włóż do lodówki na minimum 30 minut – ciasto musi być dobrze schłodzone.
- *Dlaczego:* Schłodzenie sprawia, że tłuszcz w cieście stwardnieje i spód będzie kruchy, a nie gumowy po upieczeniu.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto dzień wcześniej i trzymać w lodówce do 24 godzin.

**Krok 2.** Obierz cebulę, przekrój każdą na pół wzdłuż, a następnie każdą połówkę pokrój w cienkie półplasterki grubości ok. 3 mm – to ułatwi równomierne duszenie.
- *Dlaczego:* Jednakowa grubość plastrów gwarantuje, że cebula będzie się gotować równo i nie przypali się.
- *Pro tip:* Użyj ostrego noża lub mandoliny, by szybko i bezpiecznie pokroić dużą ilość cebuli.

**Krok 3.** Wsyp pokrojoną cebulę do garnka z grubym dnem, wlej oliwę czosnkową, wymieszaj drewnianą łyżką tak, by każdy plasterek był pokryty oliwą, i postaw na średnim ogniu.
- *Dlaczego:* Otłuszczenie cebuli oliwą zapobiega jej przypaleniu i pomaga równomiernie przenosić ciepło.
- *Pro tip:* Garnek z grubym dnem (np. żeliwny) utrzymuje stałą temperaturę i zapobiega przypaleniu.

**Krok 4.** Zwilż arkusz papieru do pieczenia wodą, wyciśnij nadmiar i ułóż bezpośrednio na cebuli w garnku. Przykryj garnek pokrywką, zmniejsz ogień do minimum i duś 45–60 minut, zaglądając i mieszając 2–3 razy.
- *Dlaczego:* Wilgotny pergamin tworzy dodatkową warstwę pary, dzięki której cebula dusi się równomiernie i nie wysycha.
- *Pro tip:* Jeśli cebula zaczyna lekko brązowieć, zmniejsz ogień – powinna mięknąć, a nie smażyć się.

**Krok 5.** Gdy cebula będzie miękka i niemal przezroczysta, dodaj 1,5 łyżeczki suszonego tymianku, dopraw szczyptą soli i świeżo zmielonym pieprzem, wymieszaj i odstaw.
- *Dlaczego:* Dodanie przypraw na końcu duszenia zachowuje ich aromat lepiej niż wrzucanie na początku.
- *Pro tip:* Spróbuj cebulę przed soleniem – tapenade i sardele są słone, więc nie przesadź z solą.

**Krok 6.** Naciśnij przycisk piekarnika i ustaw temperaturę na 200°C (góra-dół lub termoobieg 185°C). Wyjmij ciasto z lodówki i posyp stolnicę niewielką ilością mąki.
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia natychmiastowe wypiekanie spodu i zapobiega rozmoczeniu ciasta.
- *Pro tip:* Sprawdź termometrem piekarnikowym, czy urządzenie osiągnęło właściwą temperaturę przed włożeniem ciasta.

**Krok 7.** Wałkuj ciasto od środka ku brzegom, obracając je co chwilę o 90°, aż uzyskasz prostokąt nieco większy niż forma (ok. 22×32 cm). Przenieś ciasto do formy, delikatnie dociskając do rogów.
- *Dlaczego:* Obroty podczas wałkowania zapobiegają skurczeniu się ciasta i zapewniają równomierną grubość.
- *Pro tip:* Ciasto możesz nawinąć na wałek, by łatwo przenieść je do formy bez ryzyka zerwania.

**Krok 8.** Połóż na cieście arkusz pergaminu, wysyp ceramiczną fasolę lub zwykłą suchą fasolę i wstaw do nagrzanego piekarnika (200°C) na 10–15 minut.
- *Dlaczego:* Obciążenie zapobiega wybrzuszeniu i pęczerzeniu ciasta w czasie pieczenia bez nadzienia.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz ceramicznej fasoli, możesz użyć ryżu lub grochu, które po wystygnięciu nadają się do ponownego użycia.

**Krok 9.** Ostrożnie wyjmij formę z piekarnika, zdejmij pergamin z obciążeniem i piecz spód jeszcze 5 minut, aż lekko zezłocieje. Wyjmij i ostudź przez kilka minut.
- *Dlaczego:* Ostatnie 5 minut bez przykrycia pozwala odparować nadmiar wilgoci i uzyskać chrupki spód.
- *Pro tip:* Spód powinien być złocisty, ale nie brązowy – to sygnał, że jest gotowy na nadzienie.

**Krok 10.** Pokręć pokrętłem piekarnika i ustaw temperaturę na 180°C, poczekaj chwilę, aż temperatura opadnie.
- *Dlaczego:* Niższa temperatura pozwala nadziewanej tarcie dogrzać się delikatnie bez ryzyka przypalenia brzegów.
- *Pro tip:* Możesz uchylić drzwiczki piekarnika na 1–2 minuty, by szybciej obniżyć temperaturę.

**Krok 11.** Łyżką rozsmaruj 4 łyżki tapenady równomiernie po całym podpieczonym spodzie, a następnie wyłóż duszoną cebulę i rozprowadź szpatułką w jednolitą warstwę.
- *Dlaczego:* Tapenade jako pierwsza warstwa tworzy barierę ochronną, która zabezpiecza spód przed nadmiernym wilgoceniem od cebuli.
- *Pro tip:* Zostaw ok. 1 cm wolnego od brzegów, aby nadzienie nie wylewało się podczas pieczenia.

**Krok 12.** Ułóż oliwki w równomiernych odstępach na wierzchu cebuli, a jeśli używasz sardeli, układaj je w kratkę lub gwiazdy. Wstaw tartę do piekarnika (180°C) i piecz 30 minut.
- *Dlaczego:* Końcowe pieczenie łączy smaki i lekko karmelizuje wierzch, nadając tarcie głębię smaku.
- *Pro tip:* Tarta smakuje równie dobrze na ciepło, jak i w temperaturze pokojowej, co ułatwia podawanie gościom.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 148 kcal |
| Białko | 2.4 g |
| Węglowodany | 14.2 g |
| Cukry | 3.8 g |
| Tłuszcze | 9.1 g |
| Błonnik | 1.3 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę przygotować tartę dzień wcześniej?**

Tak, tarta pissaladière świetnie smakuje następnego dnia. Przechowuj ją w lodówce przykrytą folią i przed podaniem podgrzej w piekarniku w 160°C przez 10 minut.

**Co zrobić, jeśli nie mam gotowej tapenady?**

Tapenadę możesz łatwo przygotować domowo, blendując czarne oliwki bez pestek z kaparem, oliwą i sokiem z cytryny. Trwa to zaledwie kilka minut.

**Czy sardele są konieczne?**

Sardele są opcjonalne, jednak to właśnie one nadają tarcie autentyczny prowansalski charakter. Jeśli nie przepadasz za rybami, możesz je pominąć – tarta i tak będzie pyszna.

**Dlaczego cebula musi się tak długo dusić?**

Powolne duszenie przez 45–60 minut karmelizuje naturalne cukry zawarte w cebuli, dzięki czemu staje się słodka i miękka. Skrócenie tego czasu da twardą i ostrą w smaku cebulę.

**Jakiej formy użyć do pieczenia?**

Najlepiej sprawdzi się prostokątna forma metalowa ok. 20×30 cm. Możesz też użyć okrągłej formy o średnicy 28 cm – czas pieczenia pozostaje taki sam.

**Czy tartę można zamrozić?**

Tak, upieczoną i ostudzoną tartę można zamrozić pokrojoną w kawałki. Przed podaniem rozmrażaj w piekarniku w 160°C przez ok. 15 minut.