---
slug: plesniak-fuga-strzepiec
title: "Pleśniak - Fuga - Strzępiec"
servings: 32
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Pleśniak - Fuga - Strzępiec

Pleśniak, znany też jako Fuga czy Strzępiec, to klasyczny polski deser warzywny z chrupiącą warstwą ciasta, kwaśnym dżemem i puszystą pianą z białek. Przygotowanie wymaga cierpliwości, ale efekt końcowy jest pyszny i imponujący. Idealny na spotkania rodzinne i święta.

## Składniki

- 200 g masło
- 4 szt jajka (duże; można zastąpić 5 małymi)
- 750 ml mąka (3 szklanki)
- 7.5 ml proszek do pieczenia (1,5 łyżeczki)
- 166.7 ml cukier drobny (2/3 szklanki plus 2 łyżki)
- 0 szt sól (szczypta)
- 30 ml kakao (2 łyżki)
- 30 ml maka ziemniaczana (2 łyżki)
- 1 słoik dżem gęsty (najlepiej z kwaśnych owoców, np. powidła)

## Przygotowanie

1. Wymieszaj mąkę z proszkiem do pieczenia, solą i 2 łyżkami cukru.
2. Kroj zimne masło i szybko wymieszaj nożem, aż masa przypomni migdałki.
3. Dodaj żółtka i śmietanę, zagnieć na jednolite ciasto.
4. Podziel ciasto na trzy równe części.
5. Zagnieć jedną część z kakao, wszystkie części odłóż do zamrażalnika.
6. Ubij białka na sztywną pianę.
7. Dodaj stopniowo cukier, a na końcu makę ziemniaczaną.
8. Maka zapobiegnie opadnięciu piany po upieczeniu.
9. Wysmaruj blachę tłuszczem i posyp bułką tartą.
10. Zetrzyj zimne jasne ciasto na dużej tarce na dno formy.
11. Posmaruj grubą warstwą gęstego dżemu.
12. Zetrzyj ciemne ciasto, a na niego ułóż pianę z białek.
13. Na wierzch zetrzyj ostatnią część jasnego ciasta.
14. Piec 40–50 minut w 180°C, aż ciasto zrumieni się na wierzchu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej misce wymieszaj 750 ml mąki z 7,5 ml proszku do pieczenia, szczyptą soli i 30 ml cukru (2 łyżki).
- *Dlaczego:* To podstawa ciasta – mieszanie suszonych składników zapewnia równomierne rozprowadzenie proszku i soli.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę, by ciasto było lżejsze.

**Krok 2.** Pokrój 200 g bardzo zimnego masła na drobne kawałki i dodaj do mąki, mieszaj nożem, aż masa przypomni drobne okruchy.
- *Dlaczego:* Zimne masło zapewnia chrupiącą strukturę ciasta po upieczeniu.
- *Pro tip:* Jeśli masło się rozmiękczy, chwilę je schłodź.

**Krok 3.** Dodaj żółtka z 4 jajek i 2 łyżki śmietany, zagnieć rękoma na gładkie ciasto.
- *Dlaczego:* Żółtka i śmietana wiążą składniki i nadają ciastu kremowy odcień.
- *Pro tip:* Nie dodawaj całej śmietany od razu – reguluj wilgotność ciasta.

**Krok 4.** Podziel całe ciasto na trzy równe części – najlepiej ważąc na wadze.
- *Dlaczego:* Równe części zapewniają symetryczne warstwy w gotowym deserze.
- *Pro tip:* Użyj noża lub szpatułki, by dokładnie podzielić ciasto.

**Krok 5.** Do jednej części dodaj 30 ml kakao i dokładnie zagnieć, wszystkie trzy części odłóż do zamrażalnika na 20–30 minut.
- *Dlaczego:* Chłód utwardza ciasto, ułatwia tarcie i zapobiega rozpływaniu się w piekarniku.
- *Pro tip:* Zawijaj ciasto w folię, by nie wysychało.

**Krok 6.** W oddzielnej misce ubic białka z 4 jajek na sztywną pianę – powinny trzymać kształt.
- *Dlaczego:* Sztywna pianka podniesie deser i nada mu puszystość.
- *Pro tip:* Użyj suchych, czystych szklanych naczyń – nawet mała ilość tłuszczu może zaburzyć ubijanie.

**Krok 7.** Dodaj 166,7 ml cukru (2/3 szklanki) stopniowo, cały czas ubijając, na końcu dodaj 30 ml mąki ziemniaczanej.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie cukru wzmacnia pianę, a maka ją stabilizuje.
- *Pro tip:* Dodawaj cukier łyżką, czekając, aż poprzednia porcja się rozpuści.

**Krok 8.** Maka ziemniaczana zapobiega opadnięciu piany podczas pieczenia – nie pomijaj tego kroku.
- *Dlaczego:* Działa jak stabilizator, szczególnie przy dłuższym czasie pieczenia.
- *Pro tip:* Można zastąpić mąką kukurydzianą, ale maka działa najlepiej.

**Krok 9.** Wysmaruj blachę 24x32 cm masłem i posyp bułką tartą, by ciasto nie przywarło.
- *Dlaczego:* Warstwa tłuszczu i bułki zapobiega przyleganiu i dodaje chrupkości.
- *Pro tip:* Można użyć papieru do pieczenia, ale bułka tarta daje lepszy efekt.

**Krok 10.** Zetrzyj jedną część jasnego ciasta na dużej tarce prosto na dno blachy, by utworzyła równą warstwę.
- *Dlaczego:* Zamrożone ciasto trze się lepiej i nie rozkleja się w rękach.
- *Pro tip:* Nie wciskaj zbyt mocno – ma być luźna warstwa, nie ugnieciona.

**Krok 11.** Na jasne ciasto nałóż równą, grubą warstwę gęstego dżemu (np. powidła) – nie za cienką.
- *Dlaczego:* Dżem dodaje kwaśnego kontrastu do słodkiego ciasta i piany.
- *Pro tip:* Unikaj zbyt płynnego dżemu – może spowodować rozmiękczenie ciasta.

**Krok 12.** Zetrzyj ciemne (z kakao) ciasto na dżem, a na to ułóż ostrożnie pianę z białek.
- *Dlaczego:* Warstwa ciemnego ciasta chroni dżem przed wysychaniem, a pianka się nie rozlewa.
- *Pro tip:* Układaj pianę łyżką, by nie uszkodzić warstwy ciasta.

**Krok 13.** Na wierzch zetrzyj ostatnią część jasnego ciasta, by całość była dobrze zamknięta.
- *Dlaczego:* Górna warstwa chroni pianę i tworzy ładny, złoty kolor po upieczeniu.
- *Pro tip:* Nie musi być idealnie gładko – efekt strzępiasty jest pożądany.

**Krok 14.** Piec w piekarniku nagrzanym do 180°C przez 40–50 minut, aż wierzch będzie zrumieniony i nie będzie wilgoci po wbiciu patyczka.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura zapewnia ładne skruszenie i upieczenie wnętrza.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika w pierwszych 30 minutach, by pianka nie opadła.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 185 kcal |
| Białko | 2.1 g |
| Węglowodany | 18.3 g |
| Cukry | 9.4 g |
| Tłuszcze | 11.2 g |
| Błonnik | 0.8 g |
| Sód | 85 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można użyć mąki zamiast mąki ziemniaczanej do piany?**

Nie zalecamy – maka ziemniaczana lepiej stabilizuje pianę. Mąka pszenna może ją przytłuc i spowodować opadnięcie.

**Dlaczego ciasto trzeba zamrażać przed tarciem?**

Zamrożone ciasto łatwiej się tnie i nie klei się. Dzięki temu warstwy są luźne i chrupiące po upieczeniu.

**Czy można przygotować pleśniaka z wyprzedzeniem?**

Tak, najlepiej piec dzień wcześniej. Przechowuj w pudełku w chłodnym miejscu – smakuje jeszcze lepiej nazajutrz.

**Jakie dżemy najlepiej pasują?**

Najlepiej gęste dżemy z owoców kwaśnych, jak porzeczka, truskawka lub śliwka. Powidła to klasyczny wybór.

**Czy można zamiast śmietany użyć jogurtu?**

Można, ale ciasto będzie bardziej kwaśne i mniej chrupiące. Smietana daje najlepszą konsystencję.