---
slug: plesniak-z-jablkami
title: "Pleśniak z jabłkami"
servings: 12
prep_time_minutes: 70
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Pleśniak z jabłkami

Pleśniak z jabłkami to klasyczne polskie ciasto kruche z warstwami ciemnego i jasnego ciasta, przełożone powidłami śliwkowymi i jabłkowym nadzieniem z cynamonem. Charakterystyczna, marmurkowa powierzchnia powstaje dzięki starciu zmrożonego ciasta na tarce. To wypiek idealny na rodzinne spotkania i świąteczne stoły.

## Składniki

- 450 g mąka pszenna (Najlepiej typ 500 lub 550)
- 250 g margaryna bielska lub masło extra (Masło lub margaryna muszą być zimne, prosto z lodówki)
- 150 g cukier (Do ciasta; pozostałe porcje cukru są osobno)
- 4 szt żółtka jaj
- 4 szt białka jaj (Ubijane na bezę do posypania ciasta)
- 1.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 2 łyżka kakao (Niesłodzone kakao w proszku)
- 1 szt sól (Szczypta soli do ciasta)
- 1 opakowanie powidła śliwkowe (Słoik ok. 300–350 g, najlepiej gęste powidła)
- 3 szt jabłka szara reneta (Można zastąpić innymi kwaśnymi jabłkami, np. antonówką)
- 1 łyżka mąka ziemniaczana (Czubata łyżka; zagęszcza nadzienie jabłkowe)
- 0.5 łyżeczka cynamon
- 1 łyżka cukier (Do nadzienia jabłkowego)
- 2 łyżka cukier (Do ubicia bezy z białek)

## Przygotowanie

1. Nagrzej piekarnik do 180°C (grzanie góra-dół).
2. Jabłka obierz, zetrzyj na tarce o grubych oczkach, wymieszaj z 1 łyżką cukru, cynamonem i mąką ziemniaczaną.
3. W misce umieść mąkę pszenną, zimne masło/margarynę, 150 g cukru, żółtka, proszek do pieczenia i sól.
4. Składniki szybko zagnieć lub zmiksuj na kruszonkowe ciasto kruche (ok. 15 sekund na obrotach 5).
5. Podziel ciasto na 3 równe części; 2/3 ciasta przełóż do miski i włóż do zamrażarki na 30 minut.
6. Do pozostałej 1/3 ciasta dodaj 2 łyżki kakao i dokładnie wymieszaj, aż masa będzie jednolita.
7. Ciasto kakaowe również włóż do zamrażarki na 30 minut.
8. Blaszkę (ok. 30×20 cm) wyłóż papierem do pieczenia.
9. 1/3 jasnego ciasta zetrzyj na tarce o grubych oczkach bezpośrednio na dno blaszki, tworząc równą warstwę.
10. Na jasne ciasto rozsmaruj równomiernie powidła śliwkowe.
11. Na powidła wyłóż nadzienie jabłkowe i rozprowadź równomiernie po całej powierzchni.
12. Zetrzyj na tarce ciasto kakaowe i rozsyp je na warstwę jabłkową.
13. Zetrzyj na tarce pozostałą 1/3 jasnego ciasta i rozsyp na wierzch.
14. Ubij białka ze szczyptą soli na sztywną pianę, pod koniec stopniowo dodając 2 łyżki cukru.
15. Bezę rozsmaruj równomiernie na wierzchu ciasta.
16. Piecz w nagrzanym piekarniku przez ok. 40–45 minut, aż beza będzie złocista.
17. Wyjmij ciasto z piekarnika i całkowicie ostudź przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Ustaw piekarnik na 180°C i włącz go, by zdążył się nagrzać przed włożeniem ciasta.
- *Dlaczego:* Piekarnik musi być wcześniej rozgrzany, żeby ciasto piekło się równomiernie od początku.
- *Pro tip:* Jeśli masz termometr piekarnikowy, sprawdź nim rzeczywistą temperaturę – wbudowane termostaty bywają niedokładne.

**Krok 2.** Obierz jabłka ze skórki, zetrzyj je na tarce o grubych oczkach do miski, a następnie dodaj łyżkę cukru, pół łyżeczki cynamonu i czubatą łyżkę mąki ziemniaczanej. Wymieszaj wszystko łyżką.
- *Dlaczego:* Mąka ziemniaczana wchłonie sok z jabłek podczas pieczenia i nadzienie nie będzie wodniste.
- *Pro tip:* Jabłka szara reneta są kwaśne i nie rozpadają się podczas pieczenia, co sprawia, że nadzienie ma wyraźną teksturę.

**Krok 3.** Wsyp do dużej miski mąkę pszenną, proszek do pieczenia i sól. Dodaj pokrojone w kostkę zimne masło lub margarynę, 150 g cukru i żółtka.
- *Dlaczego:* Zimny tłuszcz sprawia, że ciasto jest kruche, a nie gumowate.
- *Pro tip:* Możesz masło zetrzeć na tarce prosto z lodówki – łatwiej się wtedy zagniata.

**Krok 4.** Szybko zagnieć składniki palcami lub zmiksuj przez kilkanaście sekund, aż uzyskasz grudkowate, kruszonkowe ciasto. Nie wyrabiaj go długo.
- *Dlaczego:* Zbyt długie wyrabianie ciasta kruchego sprawia, że gluten się aktywuje i ciasto staje się twarde.
- *Pro tip:* Ciasto nie musi być idealnie gładkie – grudki tłuszczu są pożądane.

**Krok 5.** Podziel ciasto na trzy mniej więcej równe części. Dwie trzecie przełóż do miski lub woreczka i włóż do zamrażarki na co najmniej 30 minut.
- *Dlaczego:* Zamrożone ciasto łatwiej zetrzeć na tarce i tworzy charakterystyczną, sypką warstwę pleśniaka.
- *Pro tip:* Możesz ciasto zamrozić nawet dzień wcześniej i trzymać w zamrażarce do momentu użycia.

**Krok 6.** Do pozostałej jednej trzeciej ciasta dodaj 2 łyżki kakao i dokładnie wymieszaj lub zagnieć, aż kakao równomiernie się wchłonie.
- *Dlaczego:* Kakao nadaje tej warstwie ciemny kolor i lekko czekoladowy smak, który kontrastuje z jasnym ciastem.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto kakaowe kruszy się za bardzo, możesz dodać kilka kropel zimnej wody.

**Krok 7.** Ciasto kakaowe również przełóż do miski i wstaw do zamrażarki na 30 minut.
- *Dlaczego:* Wszystkie warstwy ciasta muszą być zmrożone, żeby dało się je zetrzeć na tarce.
- *Pro tip:* Uformuj ciasto kakaowe w płaski placek przed zamrożeniem – będzie łatwiej trzeć.

**Krok 8.** Wyłóż blaszkę papierem do pieczenia, dociskając go do rogów formy.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przywieraniu ciasta do blaszki i ułatwia wyjęcie gotowego wypieku.
- *Pro tip:* Lekko posmaruj blaszkę masłem przed wyłożeniem papierem – papier będzie lepiej przylegał.

**Krok 9.** Wyjmij jasne ciasto z zamrażarki. Zetrzyj jedną z dwóch porcji jasnego ciasta na tarce o grubych oczkach równomiernie na dno blaszki.
- *Dlaczego:* Starte ciasto tworzy luźną, porowatą warstwę, która po upieczeniu jest krucha i delikatna.
- *Pro tip:* Nie ugniataj startego ciasta w blaszce – warstwa powinna pozostać sypka.

**Krok 10.** Na warstwę ciasta rozsmaruj łyżką powidła śliwkowe, starając się pokryć równomiernie całą powierzchnię.
- *Dlaczego:* Powidła stanowią kwaskowatą warstwę smakową, która balansuje słodycz ciasta i bezy.
- *Pro tip:* Jeśli powidła są zbyt gęste, lekko podgrzej je w garnuszku, żeby łatwiej się rozsmarowywały.

**Krok 11.** Na powidła wyłóż i rozsmaruj nadzienie jabłkowe, pokrywając całą warstwę powideł.
- *Dlaczego:* Jabłka dodają soczystości i kwasowości, która przełamuje słodycz pozostałych warstw.
- *Pro tip:* Odciśnij lekko jabłka z nadmiaru soku przed nałożeniem, jeśli są bardzo soczyste.

**Krok 12.** Wyjmij ciasto kakaowe z zamrażarki i zetrzyj je na tarce równomiernie na warstwę jabłkową.
- *Dlaczego:* Ciemna warstwa pośrodku tworzy charakterystyczny, marmurkowy wygląd przekroju pleśniaka.
- *Pro tip:* Tarz ciasto kakaowe jak najszybciej, zanim zacznie się topić w dłoniach.

**Krok 13.** Zetrzyj na tarce ostatnią porcję jasnego ciasta i rozsyp ją równomiernie na wierzch ciasta kakaowego.
- *Dlaczego:* Wierzchnia warstwa jasnego ciasta tworzy podstawę dla bezy i nadaje ciastu klasyczny wygląd pleśniaka.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto zaczęło mięknąć, wstaw je na kilka minut do zamrażarki i zetrzyj po schłodzeniu.

**Krok 14.** Do czystej, suchej miski oddziel białka od żółtek. Ubijaj białka mikserem ze szczyptą soli, zaczynając od niskich obrotów. Gdy piana będzie biała i gęsta, stopniowo dodawaj 2 łyżki cukru i ubijaj do sztywności.
- *Dlaczego:* Sztywna beza nie opada podczas pieczenia i tworzy chrupiącą, złocistą warstwę na wierzchu ciasta.
- *Pro tip:* Miska i ubijak muszą być idealnie czyste i suche – nawet kropla tłuszczu uniemożliwi ubicie piany.

**Krok 15.** Łyżką lub szpatułką rozsmaruj bezę równomiernie na wierzchu ciasta, pokrywając całą powierzchnię blaszki.
- *Dlaczego:* Równa warstwa bezy zapewnia jednorodne wypieczenie i estetyczny wygląd.
- *Pro tip:* Zrób szpatułką faliste wzory na powierzchni bezy – będą ładnie wyglądać po upieczeniu.

**Krok 16.** Włóż blaszkę do nagrzanego piekarnika i piecz przez 40–45 minut, aż beza będzie złocistobrązowa, a ciasto upieczone.
- *Dlaczego:* Odpowiedni czas pieczenia zapewnia, że ciasto kruche się wyszkli, jabłka zmiękną, a beza będzie chrupiąca.
- *Pro tip:* Jeśli beza szybko się rumieni, przykryj ciasto lużno folią aluminiową i piecz dalej.

**Krok 17.** Wyjmij upieczone ciasto z piekarnika i pozostaw w blaszce do całkowitego ostygnięcia przed pokrojeniem w kwadraty.
- *Dlaczego:* Gorące ciasto kruche jest bardzo delikatne i kruszy się przy krojeniu – musi ostygnąć, by stwardniało.
- *Pro tip:* Dla czystych cięć użyj ostrego noża i przecieraj go wilgotną szmatką między kawałkami.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 390 kcal |
| Białko | 6.5 g |
| Węglowodany | 52 g |
| Cukry | 24 g |
| Tłuszcze | 17 g |
| Błonnik | 2.2 g |
| Sód | 160 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innych jabłek niż szara reneta?**

Tak, świetnie sprawdzi się antonówka, cortland lub każda kwaśna odmiana. Unikaj słodkich jabłek – za mało kontrastują ze słodkim ciastem i bezą.

**Dlaczego ciasto musi być zmrożone przed tarciem?**

Zimne, twarde ciasto daje się łatwo zetrzeć na tarce, tworząc luźną kruszonkę. Miękkie ciasto lepiłoby się do tarki i nie dałoby sypkiej warstwy.

**Czy mogę zamienić powidła śliwkowe na dżem?**

Możesz, ale powidła są gęstsze i mniej słodkie, co lepiej balansuje smak ciasta. Dżem może sprawić, że ciasto będzie zbyt słodkie i wodniste.

**Jak przechowywać pleśniak?**

Przechowuj w zamkniętym pojemniku lub pod folią w temperaturze pokojowej do 2 dni, a w lodówce do 4–5 dni. Przed podaniem możesz chwilę podgrzać porcję w piekarniku.

**Beza opadła po upieczeniu – co zrobiłam źle?**

Najczęstszą przyczyną jest niewystarczające ubicie białek lub ślad tłuszczu w misce. Upewnij się, że miska i ubijak są idealnie czyste, a białka ubijaj aż do bardzo sztywnej piany.

**Czy pleśniak można upiec dzień wcześniej?**

Tak, pleśniak smakuje nawet lepiej następnego dnia, gdy warstwy się przegryzą. Upiecz go wieczorem, a nazajutrz pokrój i podawaj.