---
slug: powidlak
title: "Powidlak"
servings: 20
prep_time_minutes: 900
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Powidlak

Domowy powidlak z gęstymi powidłami to aromatyczne ciasto drożdżowe, które pokonuje nawet makownika. Idealne na święta lub niedzielny deser.

## Składniki

- 500 ml mąka
- 1 szczypta sól
- 30 g świeże drożdże
- 150 ml mleko
- 15 ml cukier (kopiasty)
- 2 szt żółtka
- 50 g masło
- 1 szt wanilia lub cukier waniliowy
- 300 g powidła (gęste, najlepiej domowe)
- 15 ml cukier (do powideł)
- 30 g rodzynki *(opcjonalnie)*
- 1 cm skórka pomarańczowa smażona *(opcjonalnie)*
- 30 g orzechy włoskie (grubo pokrojone) *(opcjonalnie)*
- 20 g migdały *(opcjonalnie)*
- 2 szt figi (pokrojone) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Zrób zaczyn z drożdży, ciepłego mleka i łyżki cukru, wlej do dołka w mące, dodaj sól, żółtka z cukrem i wanilią, zagniataj, dolewając letniego mleka.
2. Dodaj roztopione masło i dobrze zagnieć ciasto, aż będzie gładkie, następnie odstaw do wyrośnięcia w ciepłym miejscu.
3. Rozgrzej powidła na małym ogniu, dodaj cukier, goździki oraz dodatki (rodzynki, skórkę pomarańczową, orzechy, migdały, figi).
4. Mieszaj powidła non-stop, aż masa będzie gładka i aromatyczna, usuń goździki, ostudź, a ciasto odgazuj i rozwałkuj na cienki prostokąt.
5. Posmaruj ciepłe powidła równo po powierzchni ciasta, zwiń w rulon i odstaw na 15 minut do lekkiego wyrośnięcia.
6. Przed pieczeniem posmaruj powidlak całą jajkiem, upiecz ok. 30 minut w piekarniku nagrzanym do 180°C.
7. Używaj gęstych powideł, najlepiej domowych – to klucz do dobrego powidłaka bez wyciekania i rozwarstwienia.
8. Jeśli powidła są zbyt rzadkie, wygotuj je dodatkowo na patelni, nie dopuszczając do przypalenia.
9. Gotowy powidlak powinien być aromatyczny, miękki, ale nie mdły – idealny z herbatą lub mlekiem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Rozkrusz drożdże do ciepłego mleka z łyżką cukru, odstaw na 10 minut, aż zabrzmi. W mące zrób dołek, wlej zaczyn, dodaj sól, żółtka z cukrem i wanilią, zacznij mieszać od środka.
- *Dlaczego:* Zaczyn aktywuje drożdże, co zapewnia lepsze wyrośnięcie ciasta.
- *Pro tip:* Mleko nie powinno być zbyt gorące – max 37°C, by nie zabić drożdży.

**Krok 2.** Dodaj miękkie masło kawałek po kawałku, zagniataj ciasto przez 8–10 minut, aż przestanie lepić się do rąk i stanie się sprężyste.
- *Dlaczego:* Masło nadaje ciastu puszystość i bogatszą konsystencję.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto lepi się zbyt mocno, posyp lekko mąką, ale nie przesadzaj.

**Krok 3.** W małej patelni rozgrzej powidła na małym ogniu, dodaj cukier, goździki oraz wybrane dodatki – mieszaj delikatnie, by nie spalić.
- *Dlaczego:* Podgrzanie powideł ułatwia ich rozprowadzenie i intensyfikuje smak.
- *Pro tip:* Użyj drewnianej łyżki, by nie uszkodzić patelni i lepiej kontrolować mieszanie.

**Krok 4.** Ciągle mieszaj powidła, aż staną się gładkie i jednolite, usuń goździki łyżeczką, odstaw do ostygnięcia. Ciasto po wyrośnięciu delikatnie przekręć kilkakrotnie ręką.
- *Dlaczego:* Odgazowanie usuwa nadmiar powietrza, dzięki czemu ciasto będzie równomierne.
- *Pro tip:* Nie przekręcaj zbyt mocno – chodzi o delikatne usunięcie pęcherzyków.

**Krok 5.** Rozwałkuj ciasto na prostokąt grubości poniżej 1 cm, równo posmaruj ciepłymi powidłami, zwiń od dłuższego boku w rulon, końcówkę przygnieć.
- *Dlaczego:* Cienkie ciasto i równa warstwa nadzienia zapewniają idealny kęs.
- *Pro tip:* Nie zwijaj zbyt ciasno – pozostaw lekką przestrzeń dla dalszego wyrośnięcia.

**Krok 6.** Przed pieczeniem powierzchnię powidłaka pokryj całą ubitym jajkiem, aby skórka ładnie zbrązowiała i połyskiwała.
- *Dlaczego:* Jajko nadaje złoty połysk i chroni ciasto przed wysychaniem.
- *Pro tip:* Użyj pędzelka kuchennego, by równomiernie rozprowadzić jajko.

**Krok 7.** Gęste powidła zapobiegają wyciekaniu podczas pieczenia – jeśli kupujesz, sprawdź skład i konsystencję na opakowaniu.
- *Dlaczego:* Rzadkie powidła robią ciasto mokrym i rozpadającym się.
- *Pro tip:* Szukaj etykiet z napisem 'gęste' lub 'do ciast'.

**Krok 8.** Przelej kupne powidła do garnka, gotuj na małym ogniu 10–15 minut, ciągle mieszając, aż zgęstnieją.
- *Dlaczego:* Wygotowanie usuwa nadmiar wody i poprawia konsystencję.
- *Pro tip:* Nie odchodź od garnka – ostatnie minuty łatwo przypalić.

**Krok 9.** Po upieczeniu ostudź powidlak na kratce, pokrój w kawałki i podawaj z herbatą – smakuje jeszcze lepiej następnego dnia.
- *Dlaczego:* Ostydzenie zapobiega rozmięknieniu ciasta od gorących powideł.
- *Pro tip:* Przechowuj w pudełku z klapką – niech nie wysycha.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 215 kcal |
| Białko | 4.2 g |
| Węglowodany | 38.7 g |
| Cukry | 12.4 g |
| Tłuszcze | 5.8 g |
| Błonnik | 1.3 g |
| Sód | 85 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy powidlak można robić z kupnych powideł?**

Tak, ale wybieraj najgęstsze dostępne. Idealne są te z niską ilością cukru i dodatkami owocowymi. Jeśli są rzadsze, wygotuj je najpierw.

**Jak przechowywać powidlak i jak długo się trzyma?**

Trzymaj w hermetycznym pudełku w temperaturze pokojowej do 2 dni lub w lodówce do 5 dni. Można również zamrozić porcjami.

**Dlaczego ciasto się nie wyrosło?**

Może być zimno, drożdże były przeterminowane lub mleko było zbyt gorące. Upewnij się, że wszystko jest ciepłe, ale nie gorące.

**Czy powidlak można zrobić bez jajek?**

Tak, żółtka można zastąpić mlekiem roślinnym z łyżeczką oleju. Do smarowania przed pieczeniem użyj mleka lub mleka z mąką.

**Jak uniknąć przypalenia powideł podczas gotowania?**

Używaj patelni z grubym dnem i ciągle mieszaj. Gotuj na małym ogniu i nie odchodź od kuchni w ostatnich minutach.