---
slug: profiterole
title: "Profiterole"
servings: 60
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "snack", "baked_good"]
---

# Profiterole

Profiterole to małe ptysie z ciasta parzonego, wypełnione aksamitnym kremem budyniowym o smaku waniliowym i oblane rozpuszczoną ciemną czekoladą. Idealne na Tłusty Czwartek lub każdą inną okazję, gdy masz ochotę na elegancki, jednokęsowy deser. Najlepiej smakują świeżo po przygotowaniu – znikają w mgnieniu oka!

## Składniki

- 150 ml woda
- 100 ml mleko (do ciasta)
- 1 szczypta sól
- 120 g masło (najlepiej masło o wysokiej zawartości tłuszczu (82%), np. irlandzkie Kerrygold)
- 150 g mąka pszenna typ 450 (mąka tortowa, drobno mielona – zapewnia gładkie ciasto parzone)
- 5 szt jajka (jajka w temperaturze pokojowej, dodawane po jednym)
- 450 ml mleko (do kremu)
- 100 g cukier
- 1 opakowanie budyń waniliowy w proszku (opakowanie ok. 40 g, np. Dr. Oetker)
- 100 g masło (do kremu) (masło musi być w temperaturze pokojowej, żeby krem był gładki)
- 100 g czekolada ciemna (czekolada o min. 50% kakao, np. Callebaut 811 – dobrze się topi i błyszczy)

## Przygotowanie

1. Zagotuj w garnku wodę, mleko (100 ml), sól i masło (120 g), mieszając od czasu do czasu.
2. Na gotujący się płyn wsyp całą mąkę i energicznie mieszaj drewnianą łyżką przez ok. 3 minuty na małym ogniu.
3. Gotowe ciasto powinno odchodzić od ścianek garnka i mieć szklisty wygląd – przełóż je do misy miksera i odstaw do przestudzenia.
4. Dodawaj jajka po jednym, za każdym razem miksując do pełnego połączenia, aż masa będzie gładka i błyszcząca.
5. Przełóż ciasto do rękawa cukierniczego z okrągłą tylką i wyciskaj małe kulki (ok. 3 cm) na blasze wyłożonej papierem.
6. Piecz w 190°C przez 18–20 minut do zrumienienia, następnie wyjmij i całkowicie ostudź na kratce.
7. Przelej 250 ml mleka do garnka i postaw na ogniu; w pozostałych 200 ml wymieszaj proszek budyniowy z cukrem.
8. Gdy mleko w garnku zacznie wrzeć, wlej mieszaninę budyniową i gotuj, stale mieszając, aż krem zgęstnieje.
9. Zdejmij garnek z ognia, dodaj masło (100 g) i dokładnie wymieszaj do uzyskania jednolitego, gładkiego kremu.
10. Ostudź krem do temperatury pokojowej, a następnie wstaw do lodówki do całkowitego stężenia.
11. Przełóż krem do rękawa z tylką do nadziewania i nadziewaj każdego ptysia od spodu lub z boku.
12. Rozpuść czekoladę w kąpieli wodnej lub w mikrofalówce i polej nią wierzchy nadziewanych profiteroli.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W garnku z grubym dnem umieść wodę (150 ml), mleko (100 ml), szczyptę soli i masło (120 g). Podgrzewaj na średnim ogniu, mieszając, aż masło się rozpuści i całość zagotuje.
- *Dlaczego:* Połączenie wody, mleka i masła tworzy bazę ciasta parzonego – tłuszcz sprawia, że ptysie są delikatne i chrupiące.
- *Pro tip:* Nie zostawiaj garnka bez nadzoru – jak tylko płyn zawrze, od razu wsypuj mąkę, żeby nie odparował za dużo wody.

**Krok 2.** Gdy płyn wrze, wsyp jednorazowo całą mąkę i zacznij energicznie mieszać drewnianą łyżką. Kontynuuj mieszanie na małym ogniu przez ok. 3 minuty, aż masa odejdzie od ścianek.
- *Dlaczego:* Zaparzenie mąki w gorącym płynie skleja skrobię, dzięki czemu ptysie urosną w piekarniku i będą puste w środku.
- *Pro tip:* Jeśli na dnie garnka pojawi się cienka biała warstwa, to dobry znak – ciasto jest odpowiednio przesuszone.

**Krok 3.** Przenieś ciasto łyżką do misy miksera lub dużej miski i rozłóż je trochę, żeby szybciej ostygło. Odczekaj ok. 10–15 minut, aż ciasto będzie ciepłe, ale nie gorące.
- *Dlaczego:* Jeśli dodasz jajka do zbyt gorącego ciasta, zetną się i ptysie nie wyrosną prawidłowo.
- *Pro tip:* Możesz delikatnie mieszać ciasto łyżką podczas studzenia, żeby szybciej oddało ciepło.

**Krok 4.** Wbij pierwsze jajko do ciasta i miksuj (lub mieszaj ręcznie) do pełnego połączenia – masa może wyglądać jak grudki, ale po chwili stanie się gładka. Dodawaj kolejne jajka pojedynczo, za każdym razem miksując.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie jajek pozwala kontrolować konsystencję – ciasto powinno być gładkie, błyszczące i opadać z łyżki w formie trójkąta.
- *Pro tip:* Gotowe ciasto powinno tworzyć tzw. 'ptasi dziób' – jeśli spada z łyżki wolno w formie klina, konsystencja jest idealna.

**Krok 5.** Przełóż ciasto do rękawa cukierniczego z okrągłą tylką (śr. ok. 1 cm). Na blasze wyłożonej papierem do pieczenia wyciskaj kulki ciasta o śr. ok. 3 cm, zachowując odstępy 4 cm.
- *Dlaczego:* Odpowiednie odstępy są ważne, bo ptysie znacznie urosną w piekarniku.
- *Pro tip:* Wilgotnym palcem delikatnie wygładź ewentualne czubki ciasta na kulkach, żeby ptysie wyrosły równomiernie.

**Krok 6.** Wstaw blachę do piekarnika nagrzanego do 190°C (góra-dół, bez termoobiegu) i piecz 18–20 minut, aż ptysie będą złotobrązowe i chrupiące. Wyjmij i ostudź na kratce.
- *Dlaczego:* Nie otwieraj piekarnika podczas pieczenia – nagły spadek temperatury spowoduje opadnięcie ptysi.
- *Pro tip:* Po upieczeniu możesz zostawić ptysie w uchylonym piekarniku na 5 minut, żeby lepiej się wysuszyły w środku.

**Krok 7.** Do garnka wlej 250 ml mleka i postaw na średnim ogniu. W pozostałych 200 ml mleka (w osobnej misce) dokładnie rozmieszaj proszek budyniowy i cukier, aż nie będzie grudek.
- *Dlaczego:* Wcześniejsze rozpuszczenie proszku w zimnym mleku zapobiega powstawaniu grudek w gotowym kremie.
- *Pro tip:* Użyj trzepaczki (rózgi) do mieszania – szybko i sprawnie pozbędziesz się wszystkich grudek.

**Krok 8.** Gdy mleko w garnku zacznie się gotować, wlej mieszaninę budyniową cienkim strumieniem, stale mieszając trzepaczką. Gotuj na małym ogniu, cały czas mieszając, aż krem wyraźnie zgęstnieje.
- *Dlaczego:* Ciągłe mieszanie zapobiega przypaleniu i powstawaniu grudek na dnie garnka.
- *Pro tip:* Krem jest gotowy, gdy po naciągnięciu łyżką pozostawia wyraźny ślad – nie spływa od razu z powrotem.

**Krok 9.** Zdejmij garnek z ognia i natychmiast dodaj masło (100 g) pokrojone w kawałki. Mieszaj do całkowitego wchłonięcia masła i uzyskania gładkiego, lśniącego kremu.
- *Dlaczego:* Masło dodane na gorąco nadaje kremowi aksamitną konsystencję i bogatszy smak.
- *Pro tip:* Przykryj krem folią spożywczą bezpośrednio na powierzchni – zapobiegnie to tworzeniu się kożucha podczas studzenia.

**Krok 10.** Ostudź krem najpierw w temperaturze pokojowej (ok. 30 min), a następnie wstaw do lodówki na min. 1 godzinę, aż całkowicie stężeje.
- *Dlaczego:* Zimny krem ma odpowiednią konsystencję do nadziewania – ciepły mógłby rozmakać ptysie od środka.
- *Pro tip:* Jeśli krem jest za gęsty po schłodzeniu, możesz go chwilę zmiksować, żeby znów był kremowy i gładki.

**Krok 11.** Ostudzone ptysie nakłuj od spodu wykałaczką lub ostrym nożem. Krem przełóż do rękawa z tylką do nadziewania i delikatnie wciśnij tylkę w otwór każdego ptysia, wyciskając krem do środka.
- *Dlaczego:* Nadziewanie od spodu jest estetyczne – otwór jest niewidoczny po ułożeniu profiteroli na talerzu.
- *Pro tip:* Czuj opór podczas wyciskania – gdy ptyś jest pełny, delikatnie twardnieje w dłoni.

**Krok 12.** Czekoladę posiekaj i rozpuść w kąpieli wodnej (miska nad garnkiem z wrzątkiem) lub w mikrofalówce w krótkich impulsach po 20 sekund. Polej czekoladą wierzchy profiteroli lub zanurz je w czekoladzie.
- *Dlaczego:* Ciemna czekolada tworzy elegancką polewę, która lekko kontrastuje ze słodkim kremem waniliowym.
- *Pro tip:* Dla pięknego błyszczącego wykończenia dodaj do czekolady łyżeczkę oleju kokosowego przed topieniem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 72 kcal |
| Białko | 2.1 g |
| Węglowodany | 7.2 g |
| Cukry | 3.8 g |
| Tłuszcze | 4.1 g |
| Błonnik | 0.2 g |
| Sód | 38 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę przygotować profiterole dzień wcześniej?**

Puste ptysie możesz upiec dzień wcześniej i przechowywać w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej. Nadziewaj je kremem i polewaj czekoladą najlepiej tuż przed podaniem, bo po nadziewaniu szybko miękną.

**Dlaczego moje ptysie opadły po upieczeniu?**

Najczęstszą przyczyną jest otwieranie piekarnika w trakcie pieczenia lub zbyt krótki czas pieczenia. Ptysie muszą być dobrze zrumienione i suche – jeśli wyglądają blado, potrzebują kilku minut więcej.

**Czy mogę użyć innego kremu niż budyniowy?**

Tak – tradycyjne profiterole często wypełnia się bitą śmietaną lub kremem chantilly. Możesz też użyć kremu patissière (bez masła) albo mascarpone z wanilią.

**Czy czekoladę można zastąpić polewą czekoladową ze słoika?**

Można, ale prawdziwa czekolada daje znacznie lepszy smak i ładniejszy połysk. Jeśli używasz czekolady z tabliczki, dla łatwiejszego nakładania możesz rozcieńczyć ją odrobiną śmietanki lub oleju.

**Czy ciasto parzone można zamrozić?**

Tak – upieczone i ostudzone ptysie można zamrozić bez nadzienia. Przed użyciem wystarczy je rozmrozić w temperaturze pokojowej i ewentualnie odświeżyć przez kilka minut w piekarniku (160°C), żeby wróciła chrupkość.

**Ile jajek dodać, jeśli ciasto wydaje się za gęste po dodaniu 4 jajek?**

Prawidłowa konsystencja ciasta parzonego to gładka, lśniąca masa opadająca z łyżki w kształcie powolnego klina. Jeśli po 4 jajkach ciasto jest za gęste, dodaj piąte – a nawet tylko jego część (np. rozmącone jajko dodawaj łyżka po łyżce).