---
slug: przedwojenne-ciasto-drozdzowe
title: "“Przedwojenne” ciasto drożdżowe"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "breakfast_dish", "dessert"]
---

# “Przedwojenne” ciasto drożdżowe

Przedwojenne ciasto drożdżowe to klasyczny wypiek z pulchnym, miękkim ciastem na bazie drożdży, soczystymi truskawkami i chrupiącą kruszonką. Przepis nawiązuje do dawnych, sprawdzonych receptur, które pokoleniami gościły na polskich stołach. Idealne na niedzielne śniadanie lub rodzinne spotkania.

## Składniki

- 50 g drożdże świeże (Drożdże powinny być świeże i w temperaturze pokojowej.)
- 50 g mąka pszenna (do zaczynu)
- 50 ml mleko ciepłe (do zaczynu) (Około 1/5 szklanki, temperatura ok. 37°C – nie może być gorące.)
- 8 g cukier (do zaczynu)
- 500 g mąka pszenna (do ciasta)
- 50 g cukier (do ciasta)
- 1 szt jajko
- 1 szt żółtko
- 50 g masło rozpuszczone (Roztopione i przestudzone do temperatury pokojowej.)
- 188 ml mleko ciepłe (do ciasta) (Między 175 a 200 ml – dodawaj stopniowo, by uzyskać miękkie ciasto.)
- 1 łyżeczka ekstrakt z wanilii (Można zastąpić kilkoma kroplami aromatu waniliowego.)
- 1 szczypta sól
- 90 g mąka pszenna (do kruszonki) (Około 3/4 szklanki.)
- 100 g cukier (do kruszonki) (Około 1/2 szklanki.)
- 100 g masło zimne (do kruszonki) (Około 1/2 kostki – zimne masło daje lepszą kruszonkę.)
- 400 g truskawki (Świeże; można pokroić w plastry lub użyć w całości.)

## Przygotowanie

1. Przygotuj zaczyn: do miseczki wlej ciepłe mleko, dodaj drożdże, mąkę i cukier, wymieszaj i odstaw pod przykryciem, aż podwoi objętość (ok. 15–20 min).
2. Do dużej miski wsyp mąkę i cukier, dodaj jajko, żółtko, sól, ekstrakt z wanilii, rozpuszczone masło, ciepłe mleko oraz wyrośnięty zaczyn.
3. Wyrób ciasto ręcznie lub mikserem przez ok. 8–10 minut, aż będzie gładkie, miękkie i elastyczne oraz będzie odchodzić od ścianek miski.
4. Przykryj miskę ściereczką i odstaw ciasto w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na ok. 1 godzinę, aż podwoi objętość.
5. Przygotuj kruszonkę: zimne masło pokrój w kostkę, dodaj mąkę i cukier, rozcieraj między palcami, aż powstaną wilgotne grudki. Wstaw do lodówki.
6. Blachę 35×35 cm (lub mniejszą) wyłóż papierem do pieczenia, rozłóż wyrośnięte ciasto równomiernie na całej powierzchni.
7. Ułóż na cieście plastry lub połówki truskawek, posyp kruszonką i odstaw do ponownego wyrośnięcia na ok. 30 minut.
8. Piecz w piekarniku nagrzanym do 180°C przez ok. 45 minut, aż kruszonka się zarumieni, a patyczek wbity w ciasto wychodzi suchy.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przygotuj zaczyn: do małej miseczki wlej ciepłe mleko (ok. 50 ml, temperatura jak ciepła kąpiel – ok. 37°C), pokrusz drożdże, dodaj mąkę i cukier. Wymieszaj łyżką, przykryj i zostaw w ciepłym miejscu na 15–20 minut.
- *Dlaczego:* Zaczyn aktywuje drożdże i daje pewność, że są żywe i sprawne, zanim trafią do całego ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli po 20 minutach zaczyn nie urośnie, drożdże mogły być przeterminowane – warto je wymienić.

**Krok 2.** Do dużej miski przesiej mąkę, dodaj cukier, szczyptę soli, ekstrakt z wanilii, jajko, żółtko, przestudzone rozpuszczone masło oraz ciepłe mleko. Na końcu dodaj wyrośnięty zaczyn.
- *Dlaczego:* Dodanie składników w odpowiedniej kolejności zapewnia równomierne połączenie i dobre napowietrzenie ciasta.
- *Pro tip:* Mleko dodawaj stopniowo – ciasto różnych mąk wchłania płyn inaczej, więc możesz potrzebować trochę mniej lub więcej.

**Krok 3.** Wyrabiaj ciasto ręcznie przez co najmniej 8–10 minut lub mikserem z hakiem przez ok. 6 minut, aż będzie gładkie, sprężyste i nie będzie kleić się do dłoni.
- *Dlaczego:* Długie wyrabianie rozwija gluten, dzięki czemu ciasto staje się elastyczne i dobrze trzyma kształt po upieczeniu.
- *Pro tip:* Ciasto drożdżowe lubi ciepło rąk – wyrabianie ręczne daje bardzo dobre efekty.

**Krok 4.** Uformuj kulę, włóż z powrotem do miski, przykryj czystą ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce (np. przy kaloryferze lub w lekko nagrzanym piekarniku 30°C) na 1 godzinę.
- *Dlaczego:* Ciepłe otoczenie przyspiesza fermentację drożdży i pozwala ciastu urosnąć – to klucz do puszystości wypieku.
- *Pro tip:* Możesz wstawić miskę do piekarnika z włączonym tylko światłem – to wystarczy, by utrzymać odpowiednią temperaturę.

**Krok 5.** Zimne masło pokrój w kostkę, wsyp do miseczki razem z mąką i cukrem. Rozcieraj składniki opuszkami palców, jakbyś 'rozbijał' masło, aż powstaną grudki wielkości grochu. Wstaw do lodówki do użycia.
- *Dlaczego:* Zimne masło sprawia, że kruszonka zachowuje grudkowatą strukturę i nie tworzy jednolitej masy podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Działaj szybko – ciepło dłoni roztapia masło, dlatego warto krótko trzymać składniki w lodówce przed rozcieraniem.

**Krok 6.** Blachę wyłóż papierem do pieczenia. Wyrośnięte ciasto przełóż na blachę i delikatnie rozkładaj dłońmi lub wałkiem, aż równomiernie wypełni całą powierzchnię.
- *Dlaczego:* Równomiernie rozłożone ciasto piecze się jednakowo i gwarantuje, że truskawki i kruszonka będą rozłożone proporcjonalnie.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się cofa, daj mu chwilę odpocząć (5 min) – gluten się rozluźni i łatwiej je będzie rozciągnąć.

**Krok 7.** Pokrój truskawki w plastry lub połówki i ułóż ciasno na cieście. Posyp równomiernie zimną kruszonką z lodówki. Odstaw przykryte ściereczką na 30 minut do ponownego wyrośnięcia.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie sprawia, że ciasto staje się jeszcze bardziej puszyste i lekkie po upieczeniu.
- *Pro tip:* Nie dociskaj truskawek – ciasto w trakcie wyrastania samo je 'wchłonie'.

**Krok 8.** Nagrzej piekarnik do 180°C (góra-dół, bez termoobiegu). Wstaw ciasto i piecz ok. 45 minut. Sprawdź suchym patyczkiem – wbity w środek ciasta powinien wychodzić czysty.
- *Dlaczego:* Odpowiednia temperatura i czas pieczenia zapewniają rumianą kruszonkę i dobrze wypieczony środek bez zakalca.
- *Pro tip:* Jeśli kruszonka za szybko się rumieni, przykryj wierzch luźno folią aluminiową na ostatnie 10–15 minut pieczenia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 6.5 g |
| Węglowodany | 48 g |
| Cukry | 16 g |
| Tłuszcze | 11 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 95 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży suchych zamiast świeżych?**

Tak, użyj 7 g (1 saszetka) suchych drożdży instant zamiast 50 g świeżych. Suche drożdże instant możesz wymieszać bezpośrednio z mąką, bez konieczności robienia zaczynu, choć zaczyn zawsze zwiększa pewność efektu.

**Czy truskawki można zastąpić innymi owocami?**

Oczywiście! Świetnie sprawdzą się jagody, wiśnie (wydrylowane), borówki, maliny lub śliwki. Pamiętaj, że owoce o dużej ilości soku (np. wiśnie) mogą nieco bardziej zawilgocić ciasto.

**Dlaczego ciasto nie wyrosło?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt gorące mleko (powyżej 45°C zabija drożdże) lub przeterminowane drożdże. Upewnij się, że mleko jest ciepłe, a nie gorące, i sprawdź datę ważności drożdży.

**Jak przechowywać ciasto drożdżowe po upieczeniu?**

Wystudzone ciasto najlepiej przechowywać przykryte lub w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej przez 2–3 dni. Można je też zamrozić – po rozmrożeniu nadal smakuje świetnie.

**Czy ciasto można upiec w mniejszej formie?**

Tak, mniejsza forma (np. 25×35 cm lub tortownica) sprawi, że ciasto będzie wyższe i bardziej puszyste. Czas pieczenia może się nieznacznie wydłużyć – sprawdzaj patyczkiem.

**Czy mogę przygotować ciasto dzień wcześniej?**

Tak – po pierwszym wyrobieniu włóż ciasto przykryte folią do lodówki na całą noc. Następnego dnia wyjmij je, pozwól ogrzać się do temperatury pokojowej przez ok. 30 minut, a następnie kontynuuj przepis od kroku 6.