---
slug: ptysie-z-kremem-waniliowym
title: "Ptysie z kremem waniliowym"
servings: 20
prep_time_minutes: 60
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Ptysie z kremem waniliowym

Klasyczne ptysie z puszystym kremem waniliowym i polewą z mlecznej czekolady to elegancki deser, który zachwyca zarówno wyglądem, jak i smakiem. Chrupiące, lekkie ciasto parzone wypełnione aksamitnym kremem budyniowym sprawia, że trudno zatrzymać się na jednym.

## Składniki

- 375 g mleko 2% (Do kremu waniliowego; najlepiej pełnotłuste dla bogatszego smaku)
- 125 g śmietana kremówka 30% (Nadaje kremowi lekkości i aksamitności)
- 175 g cukier
- 6 szt żółtka jaj (Najlepiej od kur z wolnego wybiegu; do kremu)
- 35 g mąka pszenna (Do zagęszczenia kremu waniliowego)
- 1 szt laska wanilii (Przekroić wzdłuż i wyskrobać ziarenka; można zastąpić 1 łyżeczką ekstraktu wanilii)
- 150 g czekolada mleczna (Do polewy; im wyższa zawartość kakao, tym głębszy smak)
- 35 g masło (Do ciasta parzonego; niesolone)
- 150 g mleko 2% (Do ciasta parzonego (pâte à choux))

## Przygotowanie

1. Do garnka wlej 150 g mleka, dodaj masło, szczyptę soli i odrobinę cukru; podgrzewaj na średnim ogniu do zagotowania.
2. Wsyp mąkę pszenną jednorazowo i energicznie mieszaj drewnianą łyżką, aż masa odejdzie od ścianek i utworzy kulę.
3. Zdejmij garnek z ognia i odczekaj 10 minut, aż ciasto nieco ostygnie przed dodaniem jajek.
4. Wbijaj jajka kolejno, za każdym razem intensywnie mieszając lub ubijając mikserem, aż ciasto będzie gładkie i jednolite.
5. Rozgrzej piekarnik do 200°C; przełóż ciasto do rękawa cukierniczego i wyciskaj kulki lub eklerki na blasze wyłożonej papierem.
6. Piecz przez ok. 25 minut do złocistego koloru; nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 20 minut, by ptysie nie opadły.
7. Wyjmij blachę i pozostaw ptysie do całkowitego ostygnięcia w temperaturze pokojowej.
8. Przygotuj krem: w garnku podgrzej 375 g mleka ze śmietanką i ziarenkami wanilii do chwili wrzenia.
9. W misce utrzyj żółtka z cukrem i mąką na gładką masę, następnie powoli wlej gorące mleko, ciągle mieszając.
10. Przelej masę z powrotem do garnka i gotuj na małym ogniu, mieszając, aż krem zgęstnieje; odstaw do ostygnięcia.
11. Rozpuść czekoladę mleczną w kąpieli wodnej lub mikrofalówce i przygotuj polewę.
12. Przekrój ostygłe ptysie na pół, napełnij kremem waniliowym, zamknij i polej roztopiną czekoladą.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Do niewielkiego garnka wlej 150 g mleka, dodaj 35 g masła, szczyptę soli i łyżeczkę cukru. Podgrzewaj na średnim ogniu, mieszając, aż masło się roztopi i płyn zacznie wrzeć.
- *Dlaczego:* Połączenie masła z mlekiem i zagotowanie ich razem to baza ciasta parzonego (pâte à choux), które po upieczeniu będzie lekkie i puste w środku.
- *Pro tip:* Obserwuj garnek uważnie – gdy tylko zobaczysz pierwsze bąbelki, od razu dodaj mąkę, żeby masa się nie przypaliła.

**Krok 2.** Wsyp całą mąkę pszenną (35 g) jednorazowo do gotującego się mleka z masłem i natychmiast zacznij energicznie mieszać drewnianą łyżką lub silikonową szpatułką. Mieszaj przez 1–2 minuty na małym ogniu, aż masa zbierze się w kulę i odejdzie od ścianek garnka.
- *Dlaczego:* Dokładne wymieszanie mąki z gorącą cieczą wywołuje tzw. żelatynizację skrobi, dzięki czemu ciasto parzone ma charakterystyczną, elastyczną strukturę.
- *Pro tip:* Jeśli na dnie garnka pojawi się cienka biała warstewka, to dobry znak – oznacza, że ciasto jest odpowiednio osuszone.

**Krok 3.** Zdejmij garnek z ognia i przełóż ciasto do większej miski lub zostaw w garnku. Odczekaj 10 minut, aż temperatura ciasta spadnie poniżej 60°C – możesz sprawdzić, dotykając dna miski (powinna być ciepła, nie gorąca).
- *Dlaczego:* Jeśli dodasz jajka do zbyt gorącego ciasta, białka zetną się natychmiast i ciasto straci odpowiednią teksturę.
- *Pro tip:* Możesz delikatnie od czasu do czasu przemieszać ciasto, żeby szybciej oddało ciepło.

**Krok 4.** Wbijaj jajka pojedynczo – po każdym mieszaj mikserem lub łyżką intensywnie, aż jajko całkowicie wchłonie się w ciasto, zanim dodasz kolejne. Ciasto gotowe do pieczenia powinno powoli spływać ze szpatułki tworząc trójkąt.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie jajek pozwala kontrolować konsystencję – ciasto nie może być ani za rzadkie, ani za gęste, by ptysie dobrze wyrosły.
- *Pro tip:* Nie wszystkie jajka muszą być użyte – jeśli ciasto osiągnie właściwą konsystencję po 3 jajkach, resztę możesz pominąć lub dodać tylko roztrzepane żółtko.

**Krok 5.** Rozgrzej piekarnik do 200°C (góra-dół, bez termoobiegu). Przełóż ciasto do rękawa cukierniczego z okrągłą końcówką i wyciskaj na blachę wyłożoną papierem kulki wielkości orzecha włoskiego lub podłużne eklerki, zachowując odstępy co najmniej 4 cm.
- *Dlaczego:* Ptysie bardzo wyrastają podczas pieczenia, dlatego potrzebują przestrzeni – zbyt blisko wyciskane skleją się ze sobą.
- *Pro tip:* Przed pieczeniem możesz wilgotnym palcem wygładzić czubki ptysów, żeby równomiernie urosły.

**Krok 6.** Wsadź blachę do nagrzanego piekarnika i piecz przez 25–30 minut do złocistobrązowego koloru. Przez pierwsze 20 minut absolutnie nie otwieraj drzwiczek piekarnika.
- *Dlaczego:* Para wodna wytworzona wewnątrz piekarnika sprawia, że ptysie rosną – jej nagłe wypuszczenie przez otwarcie drzwiczek spowoduje, że opadną.
- *Pro tip:* Po upieczeniu możesz przekłuć każdego ptysia szpilką lub wykałaczką, żeby para wodna wewnątrz mogła uciec – będą bardziej chrupiące.

**Krok 7.** Wyjmij blachę z piekarnika i przełóż ptysie na kratkę kuchenną. Pozostaw je do całkowitego wystygnięcia – potrzeba co najmniej 30 minut.
- *Dlaczego:* Ciepłe ptysie są miękkie w środku; tylko całkowicie ostygłe zachowają kształt podczas nadziewania kremem.
- *Pro tip:* Jeśli ptysie wydają się za miękkie, możesz je wstawić z powrotem do wyłączonego, lekko uchylonego piekarnika na 5–10 minut.

**Krok 8.** W garnku połącz 375 g mleka ze 125 g śmietanki kremówki. Dodaj ziarenka wyskrobane z laski wanilii oraz samą laskę. Podgrzewaj na średnim ogniu, mieszając od czasu do czasu, aż do zagotowania.
- *Dlaczego:* Podgrzanie mleka z wanilią wydobywa aromatyczne związki z laski i infuzuje je w płyn, co tworzy intensywnie waniliowy krem.
- *Pro tip:* Po podgrzaniu możesz przykryć garnek i odstawić na 10 minut – mleko lepiej przejdzie aromatem wanilii.

**Krok 9.** W misce utrzyj 6 żółtek z 175 g cukru na jasną, puszystą masę. Dodaj 35 g mąki pszennej i ponownie dokładnie wymieszaj. Następnie powoli, cienką strużką wlewaj gorące mleko do masy jajecznej, ciągle mieszając trzepaczką.
- *Dlaczego:* Stopniowe hartowanie żółtek gorącym mlekiem zapobiega ich natychmiastowemu ścięciu, co pozwala uzyskać gładki krem bez grudek.
- *Pro tip:* Możesz najpierw dodać do miski tylko kilka łyżek gorącego mleka, wymieszać, a dopiero potem wlać resztę – to bezpieczniejsza metoda dla początkujących.

**Krok 10.** Przelej masę przez sitko z powrotem do garnka. Gotuj na małym ogniu, ciągle mieszając trzepaczką lub silikonową szpatułką, aż krem wyraźnie zgęstnieje i zacznie bulgotać. Zdejmij z ognia i przestudź pod przykryciem (folia spożywcza bezpośrednio na powierzchni).
- *Dlaczego:* Gotowanie aktywuje skrobię z mąki i zagęszcza krem; folia bezpośrednio na powierzchni zapobiega tworzeniu się nieprzyjemnego kożucha.
- *Pro tip:* Krem powinien mieć konsystencję gęstego budyniu – jeśli przetrzesz go łyżką, linia powinna pozostać wyraźna.

**Krok 11.** Połam czekoladę mleczną na kawałki i umieść w miseczce nad garnkiem z lekko gotującą się wodą (kąpiel wodna). Mieszaj, aż czekolada całkowicie się roztopi i stanie się gładka.
- *Dlaczego:* Kąpiel wodna to najłagodniejsza metoda topienia czekolady – zapobiega jej przypaleniu i tworzeniu się grudek.
- *Pro tip:* Upewnij się, że dno miseczki nie dotyka wody – tylko para powinna topić czekoladę.

**Krok 12.** Ostygłe ptysie przekrój na pół ostrym nożem. Krem waniliowy przełóż do rękawa cukierniczego i wyciskaj obfitą porcję na dolną połówkę każdego ptysia. Przykryj górną połówką i zanurz wierzch w roztopionej czekoladzie lub polej z łyżki.
- *Dlaczego:* Nadziewanie kremem przez rękaw cukierniczy pozwala kontrolować ilość kremu i zapobiega wyciekaniu go z boków ptysia.
- *Pro tip:* Gotowe ptysie przechowuj w lodówce do 2 dni – najlepiej smakują w dniu przygotowania.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 180 kcal |
| Białko | 4.2 g |
| Węglowodany | 18.5 g |
| Cukry | 11 g |
| Tłuszcze | 10.3 g |
| Błonnik | 0.4 g |
| Sód | 85 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Dlaczego moje ptysie opadły po wyjęciu z piekarnika?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt wczesne otwarcie drzwiczek piekarnika lub niedopieczenie. Ptysie powinny być głęboko złociste i twarde w dotyku. Możesz też po upieczeniu zostawić je w lekko uchylonym piekarniku na 5 minut, żeby para mogła swobodnie wyjść.

**Czy mogę przygotować krem waniliowy dzień wcześniej?**

Tak, krem można przygotować nawet 2 dni wcześniej i przechowywać w lodówce przykryty folią spożywczą bezpośrednio na powierzchni. Przed użyciem wymieszaj go dokładnie trzepaczką, żeby odzyskał gładką konsystencję.

**Czy zamiast laski wanilii mogę użyć cukru wanilinowego?**

Możesz, ale smak będzie wyraźnie słabszy i mniej aromatyczny. Jeśli używasz cukru wanilinowego, dodaj 2 saszetki (ok. 16 g) do mleka. Najlepszą alternatywą dla laski jest ekstrakt waniliowy – użyj 1 łyżeczki.

**Ile ptysów wypiekami z tej porcji ciasta?**

Z podanej ilości składników (przy założeniu ciasta parzonego ze 150 g mleka i 35 g masła) uzyskasz ok. 20–25 ptysów o średnicy około 5 cm. Jeśli chcesz eklerki, wyjdzie ich nieco mniej.

**Czy ciasto parzone mogę przygotować wcześniej?**

Ciasto parzone najlepiej wyciskać i piec od razu po przygotowaniu. Można je jednak przechować w rękawie cukierniczym w lodówce przez maksymalnie 2 godziny. Upieczone, nienadziane ptysie można mrozić przez 1 miesiąc.

**Czy zamiast czekolady mlecznej mogę użyć gorzkiej?**

Oczywiście – gorzka czekolada (70% kakao) świetnie kontrastuje z słodkim kremem waniliowym i jest popularną wersją tego deseru. Czekolada biała to kolejna pyszna alternatywa.