---
slug: pyszne-paluchy
title: "PYSZNE PALUCHY"
servings: 6
prep_time_minutes: 10
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["baked_good", "snack", "side_dish"]
---

# PYSZNE PALUCHY

Pyszne paluchy to puszyste, drożdżowe bułeczki w kształcie wałków, wypiekane na złoto z chrupiącą skórką. Ciasto przygotowuje się błyskawicznie, a długie wyrastanie sprawia, że środek jest miękki i delikatny. Idealne jako przekąska do zupy, do kanapek lub samodzielnie z masłem.

## Składniki

- 500 g mąka pszenna typ 500 (Do rozczynu odłożyć 1 łyżkę mąki, resztę dodać w kolejnym kroku.)
- 50 g olej roślinny
- 20 g cukier (Do rozczynu użyć łyżeczki (ok. 5 g), resztę dodać do głównego ciasta.)
- 20 g sól (Dość duża ilość – nadaje wyrazisty smak paluchy.)
- 50 g kefir
- 50 g maślanka słodka
- 200 g mleko (Mleko powinno być letnie (ok. 37°C), aby nie zabić drożdży.)
- 25 g drożdże świeże (Drożdże świeże można zastąpić 7 g drożdży instant.)

## Przygotowanie

1. Do naczynia wlej maślankę słodką, dodaj drożdże, łyżeczkę cukru i łyżkę mąki; podgrzej do 37°C przez 1 minutę, mieszając.
2. Dodaj pozostałą mąkę, olej, kefir, mleko, resztę cukru i sól; wyrabiaj ciasto przez 3 minuty na funkcji 'Ciasto' lub ręcznie.
3. Podziel ciasto na 6 równych części i rozwałkuj każdą na obsypanej mąką powierzchni w kształt podłużnego wałka.
4. Ułóż paluchy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i pozostaw do wyrośnięcia na 2 godziny w ciepłym miejscu.
5. Nagrzej piekarnik do 100°C i piecz paluchy przez 10 minut, następnie zwiększ temperaturę do 180°C i piecz kolejne 20 minut.
6. Po upieczeniu pozostaw paluchy w wyłączonym piekarniku na 5 minut, a następnie wyjmij je do ostygnięcia na kratce.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Do miski lub naczynia miksera wlej maślankę słodką (powinna być lekko ciepła), pokrusz drożdże, dodaj łyżeczkę cukru i łyżkę mąki. Podgrzej całość lub odstaw na chwilę w ciepłe miejsce, mieszając, aż drożdże się rozpuszczą – to tzw. rozczyn.
- *Dlaczego:* Rozczyn aktywuje drożdże i sprawdza, czy są żywe – jeśli po kilku minutach pojawią się pęcherzyki, drożdże działają prawidłowo.
- *Pro tip:* Płyn nie powinien przekraczać 40°C, bo wyższa temperatura zabija drożdże – sprawdź temperaturę nadgarstkiem lub termometrem.

**Krok 2.** Do aktywnego rozczynu dodaj przesianą mąkę, olej, kefir, mleko (letnie), resztę cukru i sól. Wyrabiaj ciasto mikserem z hakiem lub ręcznie przez około 3 minuty, aż stanie się gładkie i elastyczne.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta rozwija gluten, dzięki czemu paluchy będą sprężyste i nie będą się kruszyć po upieczeniu.
- *Pro tip:* Ciasto jest gotowe, gdy odkleja się od ścianek miski i jest miękkie, ale nie lepi się do rąk – dodaj odrobinę mąki tylko jeśli jest zbyt lepkie.

**Krok 3.** Podziel ciasto na 6 równych kawałków (najłatwiej użyć wagi). Na blacie posypanym mąką rozwałkuj każdy kawałek wałkiem lub rozciągnij dłońmi w podłużny wałek o długości ok. 20–25 cm.
- *Dlaczego:* Jednakowa wielkość porcji sprawia, że wszystkie paluchy upieką się równomiernie w tym samym czasie.
- *Pro tip:* Przy formowaniu wałka toczącymi ruchami dłoni delikatnie wyciągnij ciasto od środka ku końcom, żeby uzyskać równą grubość.

**Krok 4.** Ułóż uformowane paluchy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zostawiając między nimi odstępy co najmniej 3 cm. Przykryj ściereczką i pozostaw w ciepłym miejscu (np. przy kaloryferze lub w lekko nagrzanym i wyłączonym piekarniku) na 2 godziny.
- *Dlaczego:* Długie wyrastanie pozwala drożdżom wytworzyć dwutlenek węgla, dzięki czemu paluchy będą puszyste i lekkie w środku.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość do pieczenia, lekko naciskając paluch palcem – jeśli wgłębienie powoli wraca, ciasto jest gotowe.

**Krok 5.** Nagrzej piekarnik do 100°C (grzanie góra-dół). Wstaw wyrośnięte paluchy i piecz 10 minut. Następnie zwiększ temperaturę do 180°C i piecz jeszcze 20 minut, aż paluchy będą złotobrązowe.
- *Dlaczego:* Pieczenie w niskiej temperaturze na początku pozwala paluchy delikatnie urosnąć i nie popęknąć przed wytworzeniem skórki.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz błyszczącą skórkę, przed zwiększeniem temperatury posmaruj paluchy mlekiem lub roztrzepanym jajkiem.

**Krok 6.** Po upłynięciu czasu wyłącz piekarnik, uchyl drzwiczki i pozostaw paluchy w środku przez 5 minut. Następnie wyjmij je i ostudź na kratce kuchennej.
- *Dlaczego:* Stopniowe studzenie zapobiega gwałtownemu skurczeniu się skórki i sprawia, że paluchy nie stają się gumowe.
- *Pro tip:* Nie kładź gorących paluchów na talerzu – para wodna zmiękczy spód; kratka zapewnia cyrkulację powietrza dookoła.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 342 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 61 g |
| Cukry | 4.5 g |
| Tłuszcze | 7.2 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 1280 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, 25 g świeżych drożdży można zastąpić 7 g drożdży instant (1 saszetka). Drożdże instant wymieszaj bezpośrednio z mąką, bez przygotowywania rozczynu.

**Dlaczego piekarnik zaczyna się od 100°C?**

Niska temperatura na początku pozwala paluchom jeszcze chwilę urosnąć w piekarniku i zapobiega szybkiemu stwardnieniu skórki, zanim ciasto się wypiecze w środku. Dopiero po tym etapie zwiększa się temperaturę dla uzyskania złotej skórki.

**Czy mogę posypać paluchy czymś przed pieczeniem?**

Oczywiście – przed pieczeniem można posmarować je mlekiem i posypać sezamem, makiem lub gruboziarnistą solą. Nada im to dodatkowy smak i atrakcyjny wygląd.

**Jak przechowywać upieczone paluchy?**

Wystudzone paluchy najlepiej przechowywać w szczelnym woreczku lub pojemniku w temperaturze pokojowej przez 2–3 dni. Można je też zamrozić i odgrzać w piekarniku przez kilka minut.

**Czy mogę zastąpić kefir lub maślankę innym produktem?**

Tak, można użyć jogurtu naturalnego lub po prostu zwiększyć ilość mleka o łączną objętość kefiru i maślanki. Kefir i maślanka dodają lekką kwaskowatość i poprawiają strukturę ciasta.

**Dlaczego czas wyrastania wynosi aż 2 godziny?**

Długie wyrastanie pozwala drożdżom dokładnie spulchnić ciasto, co przekłada się na lekką, puszystą strukturę paluchów. Skrócenie tego czasu da mniej wyrośnięte i cięższe pieczywo.