---
slug: pyzy-wielkopolskie-z-nadzieniem-pieczarkowym
title: "Pyzy wielkopolskie z nadzieniem pieczarkowym"
servings: 6
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# Pyzy wielkopolskie z nadzieniem pieczarkowym

Pyzy wielkopolskie to tradycyjne, drożdżowe kluski na parze, tu wzbogacone o aromatyczny farsz z pieczarek z dodatkiem tymianku i octu balsamicznego. Ciasto z mąki orkiszowej razowej i mleka roślinnego sprawia, że danie jest w pełni wegańskie. Podane z zrumienioną cebulką, stanowią sycące i smaczne danie główne.

## Składniki

- 300 g mąka orkiszowa razowa (Można zastąpić mąką orkiszową jasną, ciasto będzie wtedy delikatniejsze.)
- 200 ml mleko roślinne niesłodzone (Np. mleko owsiane, sojowe lub migdałowe – wybierz ulubione.)
- 1 łyżeczka sól morska
- 10 g drożdże świeże (Drożdże powinny być świeże i aktywne; można zastąpić 3 g drożdży instant.)
- 500 g pieczarki (Obrane i umyte; można użyć pieczarek brązowych dla głębszego smaku.)
- 1 szklanka sól i pieprz (Szczypta do smaku farszu.)
- 1 łyżeczka ocet balsamiczny (Dodaje głębi smaku farszu pieczarkowego.)
- 2 łyżka olej roślinny (Do smażenia farszu i smarowania rąk przy formowaniu pyz.)
- 1 łyżeczka tymianek suszony (Szczypta do farszu; można użyć świeżego tymianku.)

## Przygotowanie

1. Obierz i umyj pieczarki, a następnie drobno posiekaj je nożem lub zmiksuj blenderem na gruboziarnistą masę.
2. Rozgrzej olej na patelni i wrzuć posiekane pieczarki; duś je na średnim ogniu przez około 15 minut, aż odparuje woda.
3. Dopraw farsz solą, pieprzem, tymiankiem i octem balsamicznym; wymieszaj i odstaw do wystygnięcia.
4. W misce połącz mąkę orkiszową, drożdże, sól i mleko roślinne; wyrabiaj ciasto przez ok. 5–8 minut, aż będzie gładkie i elastyczne.
5. Przykryj miskę ściereczką i odstaw ciasto w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na około 30–45 minut.
6. Przygotuj garnek z wkładką do gotowania na parze; wlej ok. 0,5 litra wody i zagotuj, a wkładkę natłuść lekko olejem.
7. Zwilż dłonie olejem, odrywaj porcje ciasta, spłaszczaj je w dłoniach, nakładaj farsz pieczarkowy i formuj kulki – pyzy.
8. Układaj uformowane pyzy na wkładce do gotowania na parze, zachowując odstępy; z podanej ilości wychodzi ok. 6 sztuk.
9. Gotuj pyzy na parze przez ok. 15 minut pod przykryciem, aż ciasto będzie sprężyste i ugotowane.
10. Podawaj pyzy polane zrumienioną na oliwie cebulką.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Obierz i umyj pieczarki, a następnie drobno posiekaj je nożem lub zmiksuj blenderem na gruboziarnistą masę – nie miksuj na gładki krem, farsz powinien mieć teksturę.
- *Dlaczego:* Drobno posiekane pieczarki łatwiej odparują wodę podczas duszenia i będą lepiej trzymać się jako farsz.
- *Pro tip:* Jeśli masz blender, kilka pulsacyjnych ruchów wystarczy – uważaj, by nie zrobić zupy z pieczarek.

**Krok 2.** Rozgrzej łyżkę oleju na patelni na średnim ogniu, wrzuć posiekane pieczarki i duś bez przykrycia przez około 15 minut, mieszając co jakiś czas.
- *Dlaczego:* Duszenie bez przykrycia pozwala odparować nadmiarowi wody z pieczarek, dzięki czemu farsz nie będzie mokry i ciasto pyz nie rozmoknie.
- *Pro tip:* Poczekaj, aż pieczarki zaczną się lekko rumienić – to znak, że woda wyparowała i smak się skoncentrował.

**Krok 3.** Zdejmij farsz z ognia, dopraw solą, pieprzem, szczyptą tymianku i łyżeczką octu balsamicznego, wymieszaj i odstaw do całkowitego wystygnięcia przed nałożeniem na ciasto.
- *Dlaczego:* Gorący farsz rozmiękczyłby surowe ciasto drożdżowe, dlatego ważne jest, by był zimny podczas formowania pyz.
- *Pro tip:* Możesz przygotować farsz dzień wcześniej i trzymać go w lodówce – to oszczędza czas i poprawia smak.

**Krok 4.** W dużej misce połącz przesianą mąkę orkiszową razową, pokruszone drożdże świeże, sól i stopniowo wlewaj mleko roślinne (lekko podgrzane do ok. 35°C); wyrabiaj ciasto przez 5–8 minut, aż stanie się gładkie i odchodzi od rąk.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta aktywuje gluten z mąki i drożdże, dzięki czemu ciasto będzie elastyczne i dobrze wyrośnie.
- *Pro tip:* Mleko nie może być gorące (powyżej 40°C), bo zabije drożdże – powinno być tylko ciepłe w dotyku.

**Krok 5.** Przykryj miskę czystą ściereczką lub folią spożywczą i odstaw ciasto w ciepłe miejsce (np. przy kaloryferze lub do piekarnika nagrzanego do 30°C) na 30–45 minut, aż podwoi objętość.
- *Dlaczego:* Drożdże potrzebują ciepła, by fermentować cukry zawarte w mące i wytwarzać CO₂, który sprawia, że ciasto rośnie i staje się puszyste.
- *Pro tip:* Jeśli w domu jest chłodno, wstaw miskę z ciastem do piekarnika z włączoną tylko lampką – to wystarczy, by zapewnić odpowiednią temperaturę.

**Krok 6.** Wlej ok. 0,5 litra wody do garnka i zagotuj; umieść wkładkę do gotowania na parze lub durszlak nad wodą i natłuść powierzchnię olejem za pomocą ręki lub pędzelka.
- *Dlaczego:* Natłuszczenie wkładki zapobiega przyklejaniu się pyz do powierzchni podczas gotowania na parze.
- *Pro tip:* Upewnij się, że woda nie dotyka wkładki – pyzy powinny gotować się wyłącznie na parze, nie w wodzie.

**Krok 7.** Zwilż dłonie olejem, odrywaj porcję ciasta wielkości dużej piłki golfowej, spłaszczaj ją w dłoniach na placuszek, nakładaj łyżeczkę farszu pieczarkowego na środek i zlepiaj brzegi ciasta, formując kulkę.
- *Dlaczego:* Zwilżone olejem dłonie zapobiegają przyklejaniu się ciasta drożdżowego, a dokładne zlepienie brzegów sprawia, że farsz nie wypada podczas gotowania.
- *Pro tip:* Zlepiaj brzegi pewnym ruchem i upewnij się, że nie ma żadnych szczelin – możesz lekko ścisnąć łączenie, by się pewnie zamknęło.

**Krok 8.** Układaj uformowane pyzy na natłuszczonej wkładce, zostawiając między nimi odstępy co najmniej 2–3 cm, ponieważ ciasto drożdżowe urośnie podczas gotowania.
- *Dlaczego:* Odstępy między pyzami zapobiegają ich sklejeniu się podczas parowania i pozwalają parze swobodnie krążyć wokół każdej z nich.
- *Pro tip:* Jeśli wkładka jest mała, gotuj pyzy partiami – lepiej gotować je w dwóch turach niż kłaść zbyt blisko siebie.

**Krok 9.** Przykryj garnek pokrywką i gotuj pyzy na parze przez ok. 15 minut na średnio-mocnym ogniu; nie podnoś pokrywki w trakcie gotowania.
- *Dlaczego:* Para pod pokrywką równomiernie gotuje pyzy i sprawia, że ciasto pozostaje miękkie i puszyste – podniesienie pokrywki powoduje gwałtowny spadek temperatury.
- *Pro tip:* Po 15 minutach sprawdź pyzę – powinna być sprężysta w dotyku i nie klejąca; jeśli jest jeszcze lepka, gotuj 3–5 minut dłużej.

**Krok 10.** Na patelni rozgrzej łyżkę oliwy i podsmaż pokrojoną w piórka cebulę na złoto-brązowy kolor; polej nią gotowe pyzy ułożone na talerzu i podawaj od razu.
- *Dlaczego:* Zrumieniona cebula nadaje daniu tradycyjny, wielkopolski charakter i doskonale przełamuje delikatny smak drożdżowego ciasta.
- *Pro tip:* Cebula powinna być cierpliwie smażona na małym-średnim ogniu – pospieszne smażenie na dużym ogniu sprawi, że spali się zamiast ładnie zrumienić.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 280 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 42 g |
| Cukry | 3 g |
| Tłuszcze | 7.5 g |
| Błonnik | 5.5 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć mąki pszennej zamiast orkiszowej razowej?**

Tak, mąka pszenna typ 550 lub 650 sprawdzi się dobrze i da delikatniejsze ciasto. Mąka orkiszowa razowa nadaje pyzom głębszy, orzechowy smak i więcej błonnika.

**Czy pyzy można przygotować bez urządzenia Thermomix?**

Tak, przepis jest łatwy do wykonania tradycyjnymi metodami. Pieczarki siekamy nożem lub blenderem, ciasto wyrabiamy ręcznie lub mikserem z hakiem, a pyzy gotujemy na parze w zwykłym garnku z wkładką lub durszlakiem.

**Jak długo można przechowywać gotowe pyzy?**

Ugotowane pyzy najlepiej smakują od razu po przygotowaniu. Można je przechowywać w lodówce do 2 dni w szczelnym pojemniku i odgrzewać na parze przez 5–7 minut lub w mikrofalówce pod przykryciem.

**Czy farsz pieczarkowy można wzbogacić o inne składniki?**

Tak, do farszu można dodać podsmażoną cebulę, czosnek, natkę pietruszki lub odrobinę sosu sojowego. Można też dodać suszone grzyby leśne dla głębszego aromatu.

**Dlaczego pyzy nie wyrosły odpowiednio podczas gotowania?**

Najczęstszą przyczyną jest nieaktywne drożdże (stare lub zabite zbyt gorącym mlekiem) albo zbyt krótkie wyrastanie ciasta. Upewnij się, że mleko jest ciepłe, nie gorące, i że ciasto wyrastało w ciepłym miejscu wystarczająco długo.

**Czy pyzy wielkopolskie można zamrozić?**

Tak, ugotowane i wystudzone pyzy można zamrozić w jednej warstwie, a po zamrożeniu przełożyć do woreczka. Odgrzewamy je na parze przez 10–12 minut bezpośrednio z zamrożenia.