---
slug: roslinna-szarlotka-alpejska
title: "Roślinna szarlotka alpejska"
servings: 10
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: hard
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Roślinna szarlotka alpejska

Roślinna szarlotka alpejska to elegancki, wegański deser składający się z waniliowego kruchego ciasta, prażonych jabłek z karmelem i orzechami włoskimi oraz lekkiego kremu cynamonowego ze śmietanki roślinnej. Efektowna geometryczna forma sprawia, że ciasto wygląda jak z witryny cukierni, a smak zachwyca zarówno wegan, jak i miłośników klasycznej szarlotki.

## Składniki

- 80 g cukier (Do ciasta kruchego.)
- 120 g margaryna roślinna (Użyj twardej margaryny roślinnej, dobrze schłodzonej.)
- 1 łyżeczka cukier waniliowy (Do ciasta kruchego; najlepiej waniliowy (nie wanilinowy).)
- 190 g mąka pszenna
- 1 szczypta sól
- 850 g jabłka (Najlepiej kwaśne odmiany, np. Szara Reneta lub Antonówka.)
- 1 szt sok z cytryny (Sok wyciśnięty z jednej cytryny.)
- 70 g cukier (Do karmelu.)
- 50 g orzechy włoskie (Posiekane grubo.)
- 70 ml śmietanka roślinna (Do sosu karmelowego.)
- 3 g agar (Do sosu karmelowego (ok. 1 łyżeczka); wegański zamiennik żelatyny.)
- 4 łyżka woda (Do rozpuszczenia agaru.)
- 350 ml schłodzona śmietanka roślinna (Musi być bardzo dobrze schłodzona przed ubiciem.)
- 3 g agar (Do kremu cynamonowego (ok. 1 łyżeczka).)
- 1 łyżeczka cukier waniliowy (Do kremu cynamonowego.)
- 30 g cukier puder (Około 2 łyżki; do ubijania śmietanki.)
- 1 łyżeczka cynamon mielony (Do kremu i do dekoracji przed podaniem.)

## Przygotowanie

1. Wsyp cukier, margarynę roślinną i cukier waniliowy do misy robota kuchennego i szybko utrzyj na jednolitą masę.
2. Dodaj mąkę pszenną i sól, a następnie szybko zagnieć ciasto tylko do połączenia składników.
3. Owiń ciasto folią spożywczą i schładzaj w lodówce przez minimum 30 minut.
4. Ułóż rant cukierniczy na macie silikonowej. Rozwałkuj schłodzone ciasto między dwoma arkuszami papieru do pieczenia.
5. Przełóż ciasto do rantu, dociśnij brzegi, a nadmiar odetnij ostrym nożem. Wstaw do zamrażarki na około 1 godzinę.
6. Rozgrzej piekarnik do 210°C. Piecz ciasto przez 10 minut, następnie zmniejsz do 190°C i piecz 8–10 minut do zrumienienia.
7. Wyjmij upieczony spód z piekarnika i zostaw do całkowitego wystudzenia.
8. Jabłka pokrój w drobną kostkę i podpraż na patelni przez kilka minut z sokiem z cytryny.
9. Agar zalej 4 łyżkami zimnej wody i wymieszaj. Na suchą patelnię wsyp cukier i podgrzewaj, aż zmieni kolor na jasnobrązowy.
10. Do karmelu wlej śmietankę roślinną i wymieszaj do połączenia. Dodaj posiekane orzechy włoskie, a następnie agar z wodą.
11. Gotuj sos przez około 2 minuty, następnie dodaj jabłka i dokładnie wymieszaj.
12. Przełóż jeszcze ciepłą masę jabłkowo-karmelową na wystudzony spód tarty, wyrównaj i odstaw do ostudzenia, potem schłodź w lodówce.
13. Do garnka przelej 100 ml śmietanki roślinnej, dodaj agar i cukier waniliowy. Podgrzej do wrzenia i gotuj przez 2 minuty, stale mieszając. Odstaw.
14. Pozostałe 250 ml schłodzonej śmietanki ubij z cukrem pudrem i szczyptą cynamonu na puszysty krem.
15. 3 łyżki ubitej śmietanki wmieszaj szybko do jeszcze ciepłej śmietanki z agarem, a całość połącz z resztą ubitej śmietanki.
16. Przełóż krem do silikonowej formy, wygładź i potrząśnij formą kilka razy, by usunąć pęcherzyki powietrza.
17. Włóż formę z kremem do zamrażarki do całkowitego zamrożenia (minimum 4 godziny lub przez noc).
18. Delikatnie umieść zamrożony krem na tarcie i zdejmij formę silikonową. Wstaw ciasto do lodówki na 2 godziny.
19. Przed podaniem oprósz ciasto mielonym cynamonem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wsyp 80 g cukru, 120 g schłodzonej margaryny roślinnej i 1 łyżeczkę cukru waniliowego do misy robota kuchennego i utrzyj na krótko na jednolitą masę.
- *Dlaczego:* Krótkie ucieranie zapobiega nadmiernemu nagrzaniu margaryny, dzięki czemu ciasto będzie kruche, a nie zbite.
- *Pro tip:* Margaryna musi być zimna prosto z lodówki – ciepłe tłuszcze sprawiają, że kruche ciasto traci swoją strukturę.

**Krok 2.** Dodaj 190 g mąki pszennej i szczyptę soli, a następnie zagniataj ciasto robotem tylko do momentu, gdy składniki się połączą – nie dłużej.
- *Dlaczego:* Zbyt długie mieszanie aktywuje gluten w mące, co sprawi, że ciasto będzie twarde zamiast kruchego.
- *Pro tip:* Ciasto powinno wyglądać jak grube okruszki, które zaraz po ściśnięciu trzymają się razem – to właściwa konsystencja.

**Krok 3.** Uformuj z ciasta kulę lub płaski dysk, owiń szczelnie folią spożywczą i włóż do lodówki na przynajmniej 30 minut.
- *Dlaczego:* Schłodzenie pozwala tłuszczowi zastygnąć, co ułatwia wałkowanie i zapobiega kurczeniu się ciasta w piekarniku.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto dzień wcześniej i zostawić je w lodówce na całą noc – będzie jeszcze łatwiejsze do wałkowania.

**Krok 4.** Połóż rant cukierniczy na macie silikonowej lub papierze do pieczenia. Wyjmij ciasto z lodówki i umieść je między dwoma arkuszami papieru do pieczenia.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przyklejaniu się ciasta do wałka i blatu, co ułatwia przenoszenie cienkiego placka.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto zaczyna się kruszyć podczas wałkowania, zostaw je w temperaturze pokojowej przez 5 minut – lekko ocieplone będzie bardziej plastyczne.

**Krok 5.** Delikatnie przenieś rozwałkowane ciasto do rantu cukierniczego, dociśnij palcami do ścianek i dna, a nadmiar odetnij nożem. Wstaw do zamrażarki na 1 godzinę.
- *Dlaczego:* Zamrożenie ciasta przed pieczeniem sprawia, że zachowuje swój kształt i nie opada podczas wypieku.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto pęka podczas przekładania do rantu, po prostu zakryj pęknięcia kawałkami odciętego ciasta i dociśnij palcami – nikt nie zobaczy.

**Krok 6.** Rozgrzej piekarnik do 210°C (góra-dół, bez termoobiegu). Wyjmij ciasto prosto z zamrażarki i wstaw do gorącego piekarnika na 10 minut.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku pieczenia powoduje szybkie ustawienie się brzegów ciasta, a pieczenie prosto z zamrażarki zapobiega zsuwaniu się ścianek.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika w trakcie pierwszych 10 minut – nagłe zmiany temperatury mogą sprawić, że ciasto opadnie.

**Krok 7.** Po 10 minutach zmniejsz temperaturę do 190°C i piecz jeszcze 8–10 minut, aż spód będzie złocistobrązowy. Wyjmij i wystudź całkowicie na kratce.
- *Dlaczego:* Całkowite wystudzenie jest konieczne, by masa jabłkowa nie rozmiękczyła kruchego spodu po nałożeniu.
- *Pro tip:* Gotowy spód powinien być jednolicie złoty – jeśli jest zbyt jasny, będzie miękki po nałożeniu farszu.

**Krok 8.** Obierz jabłka, usuń gniazda nasienne i pokrój w drobną kostkę o boku ok. 1 cm. Podpraż na patelni na średnim ogniu przez 5 minut z sokiem z cytryny.
- *Dlaczego:* Krótkie podprażenie odparowuje nadmiar wody z jabłek, dzięki czemu masa nie rozmiękcza spodu tarty.
- *Pro tip:* Jabłka nie muszą być całkowicie miękkie – lekka twardość jest pożądana, bo po połączeniu z karmelem jeszcze trochę zmiękną.

**Krok 9.** Agar wsyp do 4 łyżek zimnej wody, wymieszaj i odstaw. Na suchą patelnię wsyp 70 g cukru i podgrzewaj na średnim ogniu, nie mieszając, aż do momentu gdy cukier zacznie się topić i brązowieć.
- *Dlaczego:* Agar musi najpierw nasiąknąć zimną wodą, by prawidłowo zadziałał jako środek żelujący; karmel wymaga cierpliwości i nienaruszania go podczas topienia.
- *Pro tip:* Możesz delikatnie poruszać patelnią okrężnymi ruchami, gdy cukier zacznie się topić – ale nie używaj łyżki, bo karmel może się skrystalizować.

**Krok 10.** Gdy karmel jest jasnobrązowy, wlej 70 ml śmietanki roślinnej i natychmiast energicznie wymieszaj trzepaczką. Dodaj posiekane orzechy i mieszaninę agaru z wodą.
- *Dlaczego:* Śmietanka zatrzymuje karmelizację i tworzy gładki sos; dodanie jej zbyt późno spowoduje przypalenie i gorycz.
- *Pro tip:* Uwaga na pryskający gorący karmel – wlewaj śmietankę powoli i stój z dala, trzymając trzepaczkę długą ręką.

**Krok 11.** Gotuj sos jabłkowo-karmelowy przez około 2 minuty na małym ogniu, stale mieszając. Następnie dodaj podprazone jabłka i dobrze wymieszaj.
- *Dlaczego:* Gotowanie przez 2 minuty aktywuje agar i zapewnia, że masa będzie trzymać kształt po wystudzeniu.
- *Pro tip:* Masa powinna być dość gęsta – jeśli jest zbyt rzadka, gotuj jeszcze minutę dłużej.

**Krok 12.** Przełóż ciepłą masę jabłkowo-karmelową na całkowicie wystudzony spód tarty. Wyrównaj szpatułką lub łyżką. Wstaw do lodówki do stężenia.
- *Dlaczego:* Masa musi przestygnąć zanim dodasz krem, inaczej ciepło rozpuści ubitą śmietankę.
- *Pro tip:* Wyrównaj powierzchnię dokładnie, bo krem cynamonowy położy się na wierzchu i nierówności będą widoczne.

**Krok 13.** Do małego garnka wlej 100 ml śmietanki roślinnej (z 350 ml), dodaj agar i cukier waniliowy. Podgrzej do wrzenia i gotuj przez 2 minuty, ciągle mieszając trzepaczką.
- *Dlaczego:* Agar musi się zagotować, by nabrał właściwości żelujących – bez tego krem nie będzie się trzymał po rozmrożeniu.
- *Pro tip:* Używaj małego garnka o grubym dnie, by śmietanka nie przywarła do ścianek.

**Krok 14.** Pozostałe 250 ml dobrze schłodzonej śmietanki roślinnej ubij mikserem z 30 g cukru pudru i szczyptą mielonego cynamonu do uzyskania puszystego kremu.
- *Dlaczego:* Śmietanka roślinna ubija się tylko wtedy, gdy jest bardzo zimna – temperatura to klucz do uzyskania stabilnej piany.
- *Pro tip:* Wstaw miskę i końcówki miksera do lodówki na 15 minut przed ubiciem – pomoże to uzyskać lepszy efekt.

**Krok 15.** Odmierz 3 łyżki ubitej śmietanki i wmieszaj je do jeszcze ciepłej śmietanki z agarem. Następnie połącz tę mieszaninę z resztą ubitej śmietanki i zmiksuj krótko do połączenia.
- *Dlaczego:* Dodanie małej ilości zimnej śmietanki do gorącego agaru zapobiega tworzeniu się grudek i ułatwia połączenie obu mas.
- *Pro tip:* Nie miksuj zbyt długo po połączeniu – ubita śmietanka może opaść i stracić puszystość.

**Krok 16.** Przełóż gotowy krem cynamonowy do silikonowej formy (np. w kształcie jodełki lub inny). Wyrównaj szpatułką i kilkakrotnie potrząśnij formą.
- *Dlaczego:* Potrząsanie formą pozwala uwięzionym pęcherzykom powietrza wydostać się na powierzchnię, co daje gładszy krem.
- *Pro tip:* Wypełnij formę do pełna i przejedź szpatułką po wierzchu, by powierzchnia była idealnie równa – po odwróceniu ta strona będzie wierzchem ciasta.

**Krok 17.** Wstaw formę z kremem do zamrażarki i trzymaj do całkowitego zamrożenia – minimum 4 godziny, najlepiej przez całą noc.
- *Dlaczego:* Krem musi być w pełni zamarznięty, by można go było wyjąć z formy silikonowej bez uszkodzenia kształtu.
- *Pro tip:* Ustaw formę na płaskiej powierzchni w zamrażarce, by krem zamarzł równomiernie i nie był przekrzywiony.

**Krok 18.** Wyjmij zamrożony krem z zamrażarki, delikatnie połóż formę spodem do góry na tarcie i powoli zdejmuj formę silikonową, by krem znalazł się na wierzchu ciasta.
- *Dlaczego:* Zamrożona konsystencja pozwala na precyzyjne umieszczenie kremu i zachowanie geometrycznego kształtu.
- *Pro tip:* Jeśli forma nie schodzi łatwo, chwilę potrzyj ją dłońmi z zewnątrz – ciepło rąk pomoże zwolnić krem.

**Krok 19.** Wstaw gotową tartę do lodówki na minimum 2 godziny, by krem powoli się rozmroził. Tuż przed podaniem oprósz obficie mielonym cynamonem.
- *Dlaczego:* Powolne rozmrażanie w lodówce sprawia, że krem zachowuje kształt i strukturę, a nie rozpływa się.
- *Pro tip:* Ciasto możesz przygotować dzień wcześniej i przechowywać w lodówce – smakuje jeszcze lepiej po kilku godzinach.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 342 kcal |
| Białko | 3.2 g |
| Węglowodany | 42.5 g |
| Cukry | 26.1 g |
| Tłuszcze | 18.4 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 95 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zastąpić agar żelatyną?**

Żelatyna sprawia, że ciasto nie jest już wegańskie. Możesz jej użyć w tej samej ilości wagowej, jednak pamiętaj, że żelatynę najpierw moczy się w zimnej wodzie, a potem rozpuszcza w ciepłej – nie wolno jej gotować.

**Jaką śmietankę roślinną wybrać, żeby dobrze się ubijała?**

Najlepiej sprawdzają się śmietanki roślinne oznaczone jako 'do ubijania', np. kokosowe lub sojowe o zawartości tłuszczu minimum 20%. Muszą być bardzo dobrze schłodzone – najlepiej przez całą noc w lodówce.

**Co zrobić, jeśli karmel mi się przypalił?**

Niestety przypalonego karmelu nie da się uratować – ma gorzki smak. Przelej go do zlewu, wyczyść patelnię i zacznij od nowa. Następnym razem podgrzewaj cukier na niższym ogniu i bądź cierpliwy.

**Czy potrzebuję specjalnej silikonowej formy do tego ciasta?**

Nie jest to konieczne – możesz po prostu wyłożyć krem cynamonowy na masę jabłkową łyżką i udekorować go wierzchnią warstwą. Specjalna forma nadaje deserowi elegancki, geometryczny kształt, ale to tylko element dekoracyjny.

**Jak długo można przechowywać szarlotkę alpejską?**

Ciasto przechowuj w lodówce maksymalnie przez 3 dni, przykryte folią spożywczą lub pod kloszem. Krem cynamonowy może lekko opadać z upływem czasu, ale smak pozostaje doskonały.

**Jakie jabłka są najlepsze do tego przepisu?**

Najlepiej sprawdzają się kwaśne odmiany, jak Szara Reneta, Antonówka lub Cortland – dobrze utrzymują kształt podczas podprażania i równoważą słodycz karmelu. Unikaj słodkich, mączystych jabłek, które rozpadają się na papkę.