---
slug: slodka-zapiekanka-na-sposob-litewski
title: "Słodka zapiekanka na sposób litewski"
servings: 6
prep_time_minutes: 60
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Słodka zapiekanka na sposób litewski

Słodka zapiekanka na sposób litewski to tradycyjne danie z czerstwego chleba, jabłek i suszonych śliwek. Delikatnie słodka, aromatyczna cynamonem i goździkami, idealna na deser lub podwieczorek.

## Składniki

- 750 ml starty czerstwy chleb wileński (ciemny, twardy chleb z kminkiem)
- 0.75 kg kwaśne i twarde jabłka
- 1 pęczek suszone śliwki kalifornijskie (spora garść)
- 375 ml słodka śmietanka
- 250 ml cukier (szklanka cukru – połowa idzie do jabłek, połowa do masy chlebowej)
- 60 ml masło (4 łyżki – 3 do smażenia, 1 do wysmarowania naczynia)
- 2.5 ml mielony cynamon
- 0 szt mielone goździki (szczypta)
- 45 ml brązowy cukier
- 0.5 szt sok z cytryny (z połowy cytryny)

## Przygotowanie

1. Obierz jabłka, pokrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne i cienkie plastry. Skrop sokiem z cytryny, wymieszaj ze śliwkami, połową szklanki cukru, cynamonem i goździkami.
2. Przesyp starty chleb do miski, dodaj śmietankę, dokładnie wymieszaj i odstaw na pół godziny.
3. W rondelku rozpuść 3 łyżki masła z pozostałym białym cukrem, dodaj do masy chlebowej i wymieszaj.
4. Wysmaruj żaroodporne naczynie masłem i układaj warstwy masy chlebowej oraz owocowej mieszanki.
5. Na wierzch ułóż warstwę jabłek ze śliwkami.
6. Posyp wierzch brązowym cukrem.
7. Wstaw do nagrzanego do 180°C piekarnika i piecz 35–40 minut, aż wierzch ładnie się przyrumieni.
8. Podawaj ciepłą lub zimną, posypaną cukrem pudrem i udekorowaną kleksem bitej śmietany.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Obierz jabłka, pokrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne i cienkie plastry. Skrop sokiem z cytryny, wymieszaj ze śliwkami, połową szklanki cukru, cynamonem i goździkami.
- *Dlaczego:* Sok z cytryny zapobiega potemnieniu jabłek, a mieszanie z przyprawami i cukrem nadaje im aromat i słodycz.
- *Pro tip:* Użyj kwaśnych jabłek, np. szara reneta – nie rozpadają się podczas pieczenia i dobrze kruszą.

**Krok 2.** Przesyp starty chleb do miski, dodaj śmietankę, dokładnie wymieszaj i odstaw na pół godziny.
- *Dlaczego:* Chleb wchłania śmietankę, co zapewnia miękką, kremową konsystencję zapiekanki po upieczeniu.
- *Pro tip:* Jeśli chleb jest zbyt drobno starty, zapiekanka może być zbyt gęsta – lepiej użyć grubo startych kawałków.

**Krok 3.** W rondelku rozpuść 3 łyżki masła z pozostałym białym cukrem, dodaj do masy chlebowej i wymieszaj.
- *Dlaczego:* Rozpuszczone masło z cukrem dodaje karmelowego smaku i poprawia konsystencję masy chlebowej.
- *Pro tip:* Podgrzewaj masło z cukrem na małym ogniu, by nie przypaliło się – powinno się tylko rozpuścić i lekko karmelizować.

**Krok 4.** Wysmaruj żaroodporne naczynie masłem i układaj warstwy masy chlebowej oraz owocowej mieszanki.
- *Dlaczego:* Wysmarowanie naczynia zapobiega przywieraniu, a warstwy zapewniają równomierne rozłożenie smaków.
- *Pro tip:* Zacznij od warstwy masy chlebowej, by nie przylegała do dna – potem naprzemiennie z owocami.

**Krok 5.** Na wierzch ułóż warstwę jabłek ze śliwkami.
- *Dlaczego:* Górna warstwa owoców ładnie się rumieni i staje się atrakcyjna wizualnie po upieczeniu.
- *Pro tip:* Ułóż plastry jabłek gęsto, by nie wysychały – śliwki mogą być rozrzucone między nimi.

**Krok 6.** Posyp wierzch brązowym cukrem.
- *Dlaczego:* Brązowy cukier tworzy karmelowy, chrupiący wierzch podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Nie przesadzaj z ilością – 3 łyżki wystarczą, by dodać chrupkości bez przesłodzenia.

**Krok 7.** Wstaw do nagrzanego do 180°C piekarnika i piecz 35–40 minut, aż wierzch ładnie się przyrumieni.
- *Dlaczego:* Temperatura 180°C zapewnia równomierne upieczenie bez przypalenia, a brązowy kolor oznacza gotowość.
- *Pro tip:* Sprawdź drewnianą patyczkiem – jeśli wychodzi suchy, zapiekanka jest gotowa.

**Krok 8.** Podawaj ciepłą lub zimną, posypaną cukrem pudrem i udekorowaną kleksem bitej śmietany.
- *Dlaczego:* Cukier puder dodaje estetyki, a śmietana przeciwdziała nadmiernemu nasyceniu smakiem.
- *Pro tip:* Bitą śmietanę lepiej przygotować tuż przed podaniem, by zachowała puszystość.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 380 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 64.5 g |
| Cukry | 38.7 g |
| Tłuszcze | 12.3 g |
| Błonnik | 4.1 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można użyć świeżego chleba zamiast czerstwego?**

Nie zaleca się – czerstwy chleb lepiej wchłania śmietankę i nie rozpadnie się. Świeży może sprawić, że zapiekanka będzie zbyt wilgotna.

**Jakie jabłka są najlepsze do tej zapiekanki?**

Najlepsze są kwaśne i twarde odmiany, np. szara reneta, ligol lub goldparmą. Nie rozpadają się podczas pieczenia i dobrze kruszą.

**Czy zapiekankę można przygotować z góry?**

Tak, można ją przygotować wieczorem i upiec następnego dnia. Można też podawać zimną – smakuje jeszcze lepiej po kilku godzinach.

**Czy da się zrobić wersję bez laktozy?**

Tak, można zastąpić śmietankę roślinną (np. kokosową) i użyć masła roślinnego. Smak będzie inny, ale nadal smaczny.

**Dlaczego dodaje się cytrynę do jabłek?**

Sok z cytryny zapobiega utlenieniu i potemnieniu jabłek, a także podkreśla ich kwaśny smak, balansując słodycz dania.