---
slug: smakosz
title: "Smakosz"
servings: 12
prep_time_minutes: 20
cook_time_minutes: 0
difficulty: hard
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Smakosz

Smakosz to warstwowe ciasto kruche z kremem budyniowym, konfiturą śliwkową i bakaliami, przykryte delikatną bezą z kisielem wiśniowym. Przepis wymaga przygotowania dwóch blatów kruchych – jasnego i kakaowego – oraz kilku warstw nadzienia. Efekt końcowy to soczysty, bogaty wypiek idealny na rodzinne okazje.

## Składniki

- 400 g mąka pszenna (40 dag – przesiana)
- 150 g masło (15 dag – do ciasta kruchego, schłodzone)
- 120 g cukier puder (ok. 1 szklanka)
- 8 szt żółtka
- 3 łyżka kwaśna śmietana
- 1 łyżka kakao
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia (można zastąpić amoniakiem)
- 250 g masło (25 dag – do kremu budyniowego, miękkie)
- 2 opakowanie budyń w proszku (najlepiej śmietankowy lub waniliowy)
- 500 ml mleko
- 1 opakowanie powidła śliwkowe (słoik ok. 300–400 g)
- 100 g orzechy krojone (ok. 1 szklanka – np. włoskie lub laskowe)
- 100 g wiórki kokosowe
- 100 g rodzynki lub żurawina suszona
- 100 g gorzka czekolada (starta na tarce)
- 1 łyżeczka aromat kokosowy lub likier kokosowy
- 8 szt białka (4 białka do bezy na blat ciemny i 4 białka do bezy na blat jasny)
- 200 g cukier kryształ (ok. 1 szklanka – po 0,5 szklanki do każdej bezy)
- 1 opakowanie kisiel wiśniowy (dodawany do pierwszej bezy (na blat ciemny))

## Przygotowanie

1. Rozgrzej piekarnik do 170°C z termoobiegiem. Przygotuj dwie jednakowe natłuszczone blachy wyłożone papierem do pieczenia.
2. Utrzyj 8 żółtek z cukrem pudrem do uzyskania jasnej, puszystej masy (ok. 2 minuty).
3. Dodaj 150 g schłodzonego masła, śmietanę i proszek do pieczenia. Miksuj do połączenia, a następnie zsyp mąkę i zagnieć kruche ciasto.
4. Podziel ciasto kruche na pół. Jedną połowę rozłóż równomiernie na pierwszej blasze i nakłuj widelcem.
5. Do drugiej połowy ciasta dodaj kakao i dokładnie wyrób. Rozłóż na drugiej blasze i nakłuj widelcem.
6. Ubij 4 białka ze szczyptą soli na sztywną pianę, stopniowo dosypując 0,5 szklanki cukru kryształu (3–4 minuty).
7. Do ubitych białek dodaj kisiel wiśniowy w proszku i krótko wymieszaj (ok. 30 sekund) do połączenia.
8. Pianę z kisielem rozsmaruj delikatnie na blacie kakaowym. Wstaw blat kakaowy do piekarnika i piecz 40–45 minut.
9. Na blat jasny rozsmaruj równomiernie cały słoik powideł śliwkowych.
10. Ubij pozostałe 4 białka ze 0,5 szklanki cukru na sztywną pianę (3–4 minuty).
11. Do piany dodaj orzechy, wiórki kokosowe, rodzynki lub żurawinę i startą czekoladę. Delikatnie wymieszaj i wyłóż masę na powidła.
12. Wstaw blat jasny z powidłami i masą bakaliową do piekarnika i piecz 40–45 minut w 170°C z termoobiegiem.
13. Ugotuj budyń z 500 ml mleka według instrukcji na opakowaniu. Odstaw do całkowitego ostygnięcia.
14. Miękkie masło (250 g) utrzyj mikserem, a następnie stopniowo dodawaj zimny budyń, miksując do uzyskania gładkiego kremu. Dodaj aromat kokosowy.
15. Złóż ciasto w kolejności: blat jasny (dołem – stroną z masą bakaliową ku górze), krem budyniowy, blat kakaowy (bezą ku górze). Schłódź minimum 2 godziny.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Rozgrzej piekarnik do 170°C, włączając funkcję termoobiegu. Natłuść dwie jednakowe blachy (najlepiej 35×25 cm) i wyłóż je papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Odpowiednia temperatura i przygotowanie blach gwarantują równomierne pieczenie obu blatów.
- *Pro tip:* Jeśli masz tylko jedną blachę, piecz blachy po kolei – ciasto kruche bez bezy możesz odstawić w chłodne miejsce i poczekać.

**Krok 2.** Włóż 8 żółtek i cukier puder do miski miksera i miksuj na wysokich obrotach przez około 2 minuty, aż masa będzie jasna i puszysta.
- *Dlaczego:* Dokładne utarcie żółtek z cukrem nadaje ciastu kruchemu delikatną, sypką strukturę.
- *Pro tip:* Żółtka powinny być w temperaturze pokojowej – łatwiej się utrą i wchłoną cukier.

**Krok 3.** Do masy żółtkowej dodaj pokrojone w kawałki schłodzone masło, śmietanę i proszek do pieczenia. Miksuj chwilę, następnie wsyp przesianą mąkę i zagnieć ciasto ręką lub mikserem z hakiem – tylko do połączenia składników.
- *Dlaczego:* Zbyt długie wyrabianie ciasta kruchego sprawia, że staje się twarde – należy je wyrabiać jak najkrócej.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, włóż je na 15 minut do lodówki, a potem bez problemu rozłożysz je na blasze.

**Krok 4.** Jedną połowę ciasta rozłóż równomiernie na przygotowanej blasze – możesz wkładać ciasto kawałkami i wyrównywać dłonią lub szklanką. Całą powierzchnię nakłuj widelcem w regularnych odstępach.
- *Dlaczego:* Nakłuwanie zapobiega wybrzuszaniu się ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto ciągnie się i trudno je rozłożyć, przełóż je przez folię spożywczą i wałkuj bezpośrednio na papierze do pieczenia.

**Krok 5.** Do drugiej połowy ciasta dodaj łyżkę kakao i wyrób do uzyskania jednolitego, brązowego koloru. Rozłóż na drugiej blasze i nakłuj widelcem.
- *Dlaczego:* Kakao dodaje głębokiego smaku i efektu wizualnego – ciemny blat kontrastuje z jasnym.
- *Pro tip:* Użyj kakao holenderskiego (ciemnego) dla intensywniejszego smaku i koloru.

**Krok 6.** Do czystej, odtłuszczonej miski wlej 4 białka i zacznij ubijać mikserem na wolnych obrotach. Gdy pojawi się piana, zwiększ obroty i stopniowo dosypuj cukier – łyżka po łyżce. Ubijaj 3–4 minuty, aż beza będzie sztywna i błyszcząca.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie cukru i czysta miska są kluczowe – tłuszcz uniemożliwia prawidłowe ubicie białek.
- *Pro tip:* Sprawdź, czy beza jest gotowa – odwróć miskę do góry nogami; jeśli masa nie spływa, jest właściwie ubita.

**Krok 7.** Do ubitej bezy wsyp kisiel wiśniowy w proszku (nie gotowany!) i wymieszaj delikatnie szpatułką lub krótko mikserem na niskich obrotach przez ok. 30 sekund.
- *Dlaczego:* Kisiel w proszku zagęszcza bezę i nadaje jej różowy kolor oraz wiśniowy aromat.
- *Pro tip:* Nie miksuj zbyt długo po dodaniu kisielu – beza może stracić objętość.

**Krok 8.** Bezę z kisielem wyłóż na blat kakaowy i delikatnie rozsmaruj szpatułką, zaczynając od środka ku brzegom. Wstaw blachę do nagrzanego piekarnika i piecz 40–45 minut.
- *Dlaczego:* Ciemny blat z bezą pieczony jako pierwszy stygnie i stabilizuje się, zanim złożysz ciasto.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 30 minut – nagłe zimne powietrze może spłaszczyć bezę.

**Krok 9.** Na jasny blat (surowy, na blasze) rozsmaruj równomiernie cały słoik powideł śliwkowych – warstwa powinna być dość gruba.
- *Dlaczego:* Powidła tworzą kwaskowatą warstwę, która przełamuje słodycz bezy i kremu.
- *Pro tip:* Jeśli powidła są zbyt gęste, podgrzej je chwilę w garnuszku, aby łatwiej się rozsmarowały.

**Krok 10.** Tak samo jak w kroku 6, ubij pozostałe 4 białka z drugą porcją cukru kryształu na sztywną pianę.
- *Dlaczego:* Ta beza posłuży jako baza do masy bakaliowej, która przykryje powidła na jasnym blacie.
- *Pro tip:* Upewnij się, że miska i końcówki miksera są idealnie czyste i suche przed ponownym ubijaniem.

**Krok 11.** Do ubitej bezy dodaj szpatułką posiekane orzechy, wiórki kokosowe, rodzynki lub żurawinę i startą gorzką czekoladę. Delikatnie wymieszaj, aby składniki były równomiernie rozprowadzone, a następnie wyłóż masę na powidła na jasnym blacie.
- *Dlaczego:* Bakalii nie wolno miksować – chodzi o ich równomierne rozmieszczenie bez rozbijania struktury piany.
- *Pro tip:* Startą czekoladę możesz zastąpić kawałkami posiekanej czekolady dla bardziej wyraźnych grudek w cieście.

**Krok 12.** Wstaw blat jasny z powidłami i masą bakaliową do piekarnika i piecz 40–45 minut w 170°C z termoobiegiem. Po upieczeniu wyjmij oba blaty i odstaw w chłodne miejsce do całkowitego ostygnięcia.
- *Dlaczego:* Całkowite ostygnięcie blatów jest konieczne, żeby krem budyniowy nie stopił się po nałożeniu.
- *Pro tip:* Możesz upiec blaty dzień wcześniej – szczelnie przykryte folią przechowają się w chłodnym miejscu do następnego dnia.

**Krok 13.** W garnku zagotuj 400 ml mleka. W pozostałych 100 ml mleka rozmieszaj proszek budyniowy i wlej do wrzącego mleka, ciągle mieszając. Gotuj na małym ogniu, mieszając, aż budyń zgęstnieje. Przykryj folią spożywczą dotykającą powierzchni budyniu i odstaw do ostygnięcia.
- *Dlaczego:* Folia spożywcza bezpośrednio na powierzchni budyniu zapobiega tworzeniu się kożucha.
- *Pro tip:* Budyń musi być całkowicie zimny przed dodaniem do masła – ciepły roztopi tłuszcz i krem się zwarzy.

**Krok 14.** Miękkie masło (250 g, w temperaturze pokojowej) utrzyj mikserem do uzyskania puszystej masy. Następnie łyżka po łyżce dodawaj zimny budyń, cały czas miksując. Na końcu dodaj aromat kokosowy lub kilka kropel likieru i krótko wymieszaj.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie budyniu do masła zapobiega zwarzeniu się kremu.
- *Pro tip:* Jeśli krem się warzy (widać grudki), podgrzej miskę chwilę nad parą wodną i ponownie wymieszaj.

**Krok 15.** Ułóż ciasto w kolejności: blat jasny (spodnią kruchą stroną do dołu, masą bakaliową ku górze), na to wyłóż cały krem budyniowy i wyrównaj, a na wierzch połóż blat kakaowy bezą ku górze. Wstaw do lodówki na minimum 2 godziny przed podaniem.
- *Dlaczego:* Schłodzenie pozwala kremowi stężeć i sprawia, że ciasto łatwo się kroi bez rozpadania warstw.
- *Pro tip:* Krój ciasto ostrym, cienkim nożem zwilżonym gorącą wodą – plastry będą równe i estetyczne.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 520 kcal |
| Białko | 8.5 g |
| Węglowodany | 58 g |
| Cukry | 32 g |
| Tłuszcze | 28 g |
| Błonnik | 2.5 g |
| Sód | 140 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę upiec oba blaty jednocześnie?**

Tak, jeśli piekarnik ma termoobieg, możesz piec oba blaty jednocześnie na różnych poziomach. W połowie pieczenia zamień blachy miejscami, aby zapewnić równomierne zarumienienie.

**Czym mogę zastąpić powidła śliwkowe?**

Możesz użyć dowolnej gęstej konfitury – wiśniowej, morelowej lub z czarnej porzeczki. Ważne, żeby nie była zbyt rzadka, bo może wsiąknąć w ciasto.

**Jak długo można przechowywać smakosza?**

Ciasto przechowuj w lodówce, przykryte folią lub w szczelnym pojemniku, do 4–5 dni. Z każdym dniem smakuje lepiej, bo warstwy się przegryzają.

**Czy kisiel muszę gotować przed dodaniem do bezy?**

Nie – kisiel dodajemy do bezy w postaci suchego proszku, prosto z torebki. Nie należy go wcześniej gotować.

**Czy mogę pominąć orzechy lub zmienić bakalie?**

Tak, skład bakaliów możesz dowolnie modyfikować – możesz dodać suszone morele, figi, żurawinę lub pominąć orzechy ze względu na alergię. Ważne, żeby łączna ilość bakaliów była zbliżona.

**Dlaczego mój krem budyniowy się zwarzył?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt ciepły budyń lub za zimne masło. Budyń musi być całkowicie zimny, a masło musi być miękkie (w temperaturze pokojowej). Jeśli krem się warzy, podgrzej go delikatnie nad parą i ponownie utrzyj mikserem.