---
slug: smalec-fasolowy-z-kasza-gryczana
title: "Smalec fasolowy z kaszą gryczaną"
servings: 4
prep_time_minutes: 20
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["spread", "appetizer", "snack"]
---

# Smalec fasolowy z kaszą gryczaną

Smalec fasolowy z kaszą gryczaną to wegański odpowiednik tradycyjnego smalcu, który zachwyca głębią smaku dzięki wędzonej papryce, majerankowi i podsmażonej cebuli z jabłkiem. Chrupiąca kasza gryczana nadaje mu wyjątkowej tekstury, a całość świetnie smakuje na razowym chlebie.

## Składniki

- 0.5 szklanka kasza gryczana ugotowana (Można przygotować wcześniej; kasza musi być sucha przed pieczeniem)
- 0.5 łyżeczka wędzona papryka (Papryka wędzona daje charakterystyczny, dymny aromat)
- 2 łyżka olej roślinny (1 łyżka do kaszy, 1 łyżka do smażenia cebuli)
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka czarny pieprz
- 1 szt cebula
- 1 szt jabłko (Najlepiej kwaśna odmiana, np. szara reneta lub antonówka)
- 0.5 łyżeczka cukier trzcinowy
- 2 szt liście laurowe (Wyłowić przed blendowaniem)
- 2 szt ziarna jałowca (Wyłowić przed blendowaniem)
- 2 szt ziele angielskie (Wyłowić przed blendowaniem)
- 1 opakowanie fasola biała z puszki (Można zastąpić 1,5 szklanki ugotowanej fasoli)
- 2 łyżka woda (Dodawać stopniowo dla uzyskania odpowiedniej konsystencji)
- 1 łyżka sos sojowy
- 1 łyżka świeża pietruszka (Drobno posiekana)
- 0.5 łyżeczka suszony tymianek
- 0.5 łyżeczka suszony majeranek

## Przygotowanie

1. Rozgrzej piekarnik do 200°C. Ugotowaną kaszę wymieszaj w misce z olejem, wędzoną papryką oraz szczyptą soli i pieprzu.
2. Rozsyp kaszę na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i piecz 12–16 minut, aż stanie się chrupiąca.
3. Cebulę i jabłko pokrój w drobną kostkę.
4. Na patelni rozgrzej olej, dodaj cebulę, jabłko, cukier, liście laurowe, ziele angielskie i jałowiec. Smaż na średnim ogniu ok. 10 minut, aż cebula się zeszkli i zmięknie.
5. Wyłów liście laurowe, ziele angielskie i ziarna jałowca z patelni.
6. Odcedź i opłucz fasolę, a następnie zblenduj ją z wodą, sosem sojowym, pietruszką, tymiankiem i majerankiem na gładką pastę.
7. Do pasty fasolowej dodaj podsmażoną cebulę z jabłkiem oraz upieczoną kaszę i delikatnie wymieszaj.
8. Dopraw solą i pieprzem do smaku, przełóż do słoika lub miski i wstaw do lodówki na co najmniej 30 minut przed podaniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Nastaw piekarnik na 200°C (góra-dół). Ugotowaną, ostudzoną kaszę gryczaną wsyp do miski, polej łyżką oleju, dodaj pół łyżeczki wędzonej papryki, szczyptę soli i pieprzu, a następnie dokładnie wymieszaj łyżką.
- *Dlaczego:* Otoczenie kaszy olejem i przyprawami przed pieczeniem sprawia, że równomiernie się przypiecze i wchłonie aromaty.
- *Pro tip:* Kasza musi być sucha – jeśli jest mokra po ugotowaniu, rozłóż ją na chwilę na ręczniku papierowym przed mieszaniem z olejem.

**Krok 2.** Rozsyp kaszę cienką warstwą na blasze do pieczenia wyłożonej papierem, wstaw do nagrzanego piekarnika i piecz 12–16 minut, kontrolując co kilka minut, aż ziarna będą złote i chrupiące.
- *Dlaczego:* Pieczenie kaszy nadaje jej chrupkości, która będzie kontrastować z kremową pastą fasolową.
- *Pro tip:* W połowie pieczenia zamieszaj kaszę na blasze, aby równomiernie się przypiekła ze wszystkich stron.

**Krok 3.** Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę (ok. 5 mm). Jabłko umyj, obierz, usuń gniazdo nasienne i również pokrój w drobną kostkę.
- *Dlaczego:* Drobne kawałki szybciej i równomiernie się smażą, dzięki czemu cebula się karmelizuje, a jabłko zmięknie bez rozpadania się.
- *Pro tip:* Trzymaj cebulę w lodówce przed krojeniem – zmniejsza to wydzielanie substancji drażniących oczy.

**Krok 4.** Na patelni rozgrzej łyżkę oleju na średnim ogniu, dodaj cebulę i jabłko, posyp cukrem, dorzuć liście laurowe, ziele angielskie i ziarna jałowca. Smaż mieszając co 2 minuty przez około 10 minut.
- *Dlaczego:* Długie, wolne smażenie na średnim ogniu karmelizuje cebulę i jabłko, nadając smalcowi słodko-wytrawny, głęboki smak.
- *Pro tip:* Jeśli cebula zaczyna przypalać, dolej łyżkę wody i zmniejsz ogień – chcemy złoty kolor, nie brązowy.

**Krok 5.** Użyj łyżki lub szczypiec, żeby wyłowić i wyrzucić liście laurowe, ziele angielskie i ziarna jałowca z podsmażonej masy.
- *Dlaczego:* Te przyprawy służyły tylko do aromatyzowania podczas smażenia – pozostawione w smalcu byłyby nieprzyjemne do jedzenia.
- *Pro tip:* Zanim zaczniesz smażyć, policz ile sztuk każdej przyprawy dodałeś, żeby mieć pewność, że wszystkie wyłowiłeś.

**Krok 6.** Otwórz puszkę fasoli, wlej zawartość na sitko, opłucz zimną wodą i odcedź. Przełóż fasolę do blendera, dodaj 2 łyżki wody, sos sojowy, posiekaną pietruszkę, tymianek i majeranek. Blenduj do uzyskania gładkiej masy.
- *Dlaczego:* Opłukanie fasoli usuwa nadmiar soli i płynu z puszki, a blendowanie tworzy kremową bazę, która wiąże wszystkie składniki.
- *Pro tip:* Jeśli masa jest za gęsta, dodaj jeszcze łyżkę wody i znów zblenduj – powinna mieć konsystencję gęstego hummusu.

**Krok 7.** Do masy fasolowej w blenderze lub misce dodaj podsmażoną cebulę z jabłkiem i upieczoną kaszę gryczaną. Wymieszaj łyżką – nie blenduj – żeby kasza zachowała chrupkość.
- *Dlaczego:* Mieszanie łyżką (a nie blendowanie) pozwala zachować kawałki kaszy i cebuli, które nadają smalcowi interesującą teksturę.
- *Pro tip:* Zostaw trochę chrupiącej kaszy jako posypkę na wierzch gotowego smalcu przy podaniu.

**Krok 8.** Spróbuj smalec i dopraw wedle uznania: dodaj sól, pieprz lub sos sojowy. Przełóż do słoika lub miski, przykryj folią i wstaw do lodówki na minimum 30 minut przed podaniem.
- *Dlaczego:* Schłodzenie w lodówce pozwala smalcowi stężeć do odpowiedniej konsystencji i pozwala smakom się przegryźć.
- *Pro tip:* Smalec najlepiej smakuje na drugi dzień, gdy smaki w pełni się połączą – warto zrobić go z wyprzedzeniem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 210 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 28 g |
| Cukry | 5.5 g |
| Tłuszcze | 7 g |
| Błonnik | 6.5 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jak długo smalec fasolowy można przechowywać w lodówce?**

Smalec fasolowy przechowuj w szczelnie zamkniętym słoiku lub pojemniku w lodówce do 4–5 dni. Przed podaniem zamieszaj, bo kasza może oddzielić się od pasty.

**Czy można użyć innej fasoli niż biała?**

Tak, dobrze sprawdzi się fasola cannellini, kidney lub nawet ciecierzyca – każda da nieco inny smak i kolor, ale pasta wyjdzie równie kremowa.

**Czy smalec fasolowy można zamrozić?**

Możesz zamrozić bazę fasolową bez kaszy, bo po rozmrożeniu kasza traci chrupkość. Upiecz świeżą kaszę i dodaj ją po rozmrożeniu i podgrzaniu pasty.

**Na czym najlepiej podawać smalec fasolowy?**

Najlepiej smakuje na ciemnym chlebie razowym lub żytnim. Możesz go podać z kiszonymi ogórkami lub rzeżuchą, nawiązując do tradycyjnego podania smalcu.

**Czy przepis jest odpowiedni dla osób z celiakią?**

Niestety nie w tej formie, bo sos sojowy zawiera gluten. Osoby z celiakią powinny zastąpić go tamari bezglutenowym lub sosem coconut aminos.

**Czym można zastąpić wędzoną paprykę, jeśli jej nie mam?**

Możesz użyć słodkiej papryki z dodatkową szczyptą kminku lub odrobinę płynnego dymu, choć smak będzie nieco mniej wyraźny. Wędzona papryka jest jednak łatwo dostępna w większości sklepów.