---
slug: sos-botwinkowy
title: "Sos botwinkowy"
servings: 2
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["sauce", "side_dish"]
---

# Sos botwinkowy

Aksamitny sos botwinkowy o pięknej, głębokiej barwie łączy delikatną słodycz buraków z kremową śmietanką i świeżym koperkiem. Idealnie komponuje się z pieczonymi i grillowanymi mięsami, łososiem, plackami ziemniaczanymi oraz kluskami śląskimi.

## Składniki

- 1 pęczek botwinki z mniejszymi buraczkami (Najlepsze wiosenne, młode buraczki z liśćmi; buraczki powinny być małe i świeże)
- 1 łyżka oliwa z oliwek
- 0.5 łyżka masło
- 0.25 szt cebula
- 200 ml bulion warzywny lub drobiowy (Może być z kostki lub domowy)
- 125 ml śmietanka 30%
- 1 łyżeczka sok z cytryny
- 1 łyżeczka mąka pszenna (Przesiana przez sitko bezpośrednio do sosu, by nie tworzyła grudek)
- 1 łyżeczka skrobia ziemniaczana (Przesiana przez sitko razem z mąką pszenną)
- 1 łyżka koperek świeży posiekany
- 1 łyżeczka sól
- 0.25 łyżeczka pieprz czarny mielony

## Przygotowanie

1. Botwinkę umyj. Odetnij buraczki, obierz je i posiekaj w drobną kosteczkę. Liście i łodyżki botwinki posiekaj osobno.
2. Cebulę pokrój w drobną kosteczkę i zeszkl na oliwie na średnim ogniu do miękkości.
3. Dodaj posiekane buraczki i masło, podsmażaj razem przez 2 minuty, mieszając.
4. Wlej bulion i zagotuj, gotuj przez ok. 3 minuty na średnim ogniu.
5. Dodaj posiekane łodyżki botwinki, gotuj minutę, następnie dodaj liście, wymieszaj i gotuj kolejne 3 minuty. Dopraw solą i pieprzem.
6. Wlej śmietankę, wymieszaj i zagotuj, gotuj przez ok. 2 minuty.
7. Dodaj sok z cytryny, a następnie przez sitko przesiej do sosu mąkę pszenną i skrobię ziemniaczaną. Wymieszaj dokładnie.
8. Gotuj sos przez 1–2 minuty, aż zgęstnieje. Dodaj koperek, wymieszaj i podawaj na ciepło.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Botwinkę dokładnie opłucz pod zimną wodą. Odetnij nożem buraczki od łodyżek. Obierz buraczki jak ziemniaki (możesz użyć obieraczki) i pokrój je w małą kostkę ok. 0,5 cm. Liście i łodyżki posiekaj osobno – trzymaj je w dwóch osobnych kupkach.
- *Dlaczego:* Buraczki potrzebują dłuższej obróbki cieplnej niż delikatne liście, dlatego wrzucamy je wcześniej.
- *Pro tip:* Jeśli buraczki są większe, zetrzyj je na tarce zamiast kroić – szybciej zmiękną.

**Krok 2.** Cebulę pokrój w drobną kosteczkę. Na patelni rozgrzej oliwę na średnim ogniu. Wrzuć cebulę i smaż, mieszając co chwilę, aż stanie się przezroczysta i miękka (ok. 3–4 minuty). Nie dopuść do zbrązowienia.
- *Dlaczego:* Zeszklona cebula nadaje sosowi słodkawy, łagodny smak bez goryczki surowej cebuli.
- *Pro tip:* Szczypta soli dodana do cebuli na początku smażenia przyspieszy jej mięknięcie.

**Krok 3.** Dodaj do patelni posiekane buraczki i masło. Smaż wszystko razem przez ok. 2 minuty, od czasu do czasu mieszając, aż masło się roztopi i połączy z oliwą.
- *Dlaczego:* Krótkie podsmażenie buraczków na maśle wydobywa ich naturalną słodycz i głębię smaku.
- *Pro tip:* Masło dodane do oliwy nie spali się tak szybko, jak samo masło.

**Krok 4.** Wlej do patelni odmierzony bulion (200 ml to mniej więcej 3/4 szklanki). Zwiększ ogień i poczekaj, aż bulion zacznie wrzeć (pojawią się bąbelki). Zmniejsz ogień do średniego i gotuj 3 minuty.
- *Dlaczego:* Gotowanie w bulionie zamiast w wodzie wzbogaca smak sosu.
- *Pro tip:* Jeśli używasz bulionu z kostki, nie dodawaj już dodatkowej soli – sprawdź smak na końcu.

**Krok 5.** Dodaj posiekane łodyżki botwinki, gotuj 1 minutę. Następnie wrzuć liście, wymieszaj i gotuj kolejne 3 minuty. Dopraw solą i pieprzem do smaku.
- *Dlaczego:* Łodyżki są twardsze, więc potrzebują minuty więcej gotowania niż delikatne liście.
- *Pro tip:* Liście powinny zachować zielony kolor – nie gotuj ich zbyt długo, żeby nie ściemniały.

**Krok 6.** Wlej śmietankę 30%, wymieszaj całość i zagotuj. Gotuj na średnim ogniu przez ok. 2 minuty, mieszając od czasu do czasu.
- *Dlaczego:* Śmietanka 30% jest tłusta i nie zwarzyna się podczas gotowania, dlatego właśnie jej używamy do sosów.
- *Pro tip:* Nie używaj śmietany 12% ani 18% – może się zwarzyć przy gotowaniu.

**Krok 7.** Dodaj łyżeczkę soku z cytryny. Nad patelnią trzymaj małe sitko, wsyp do niego mąkę pszenną i skrobię ziemniaczaną, a następnie przesiej je bezpośrednio do sosu, mieszając jednocześnie łyżką.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki przez sitko bezpośrednio do sosu zapobiega powstawaniu grudek.
- *Pro tip:* Możesz też wymieszać mąkę z 2 łyżkami zimnego bulionu na gładką pastę i dopiero wtedy wlać do sosu.

**Krok 8.** Gotuj sos przez 1–2 minuty, mieszając, aż zgęstnieje do pożądanej konsystencji. Dodaj posiekany koperek, wymieszaj i zdejmij z ognia. Podawaj od razu na ciepło.
- *Dlaczego:* Gotowanie po dodaniu mąki aktywuje jej właściwości zagęszczające i usuwa surowy posmak.
- *Pro tip:* Jeśli sos jest za gęsty, rozrzedź go odrobiną bulionu lub śmietanki.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 220 kcal |
| Białko | 3.5 g |
| Węglowodany | 14 g |
| Cukry | 6 g |
| Tłuszcze | 17 g |
| Błonnik | 2.5 g |
| Sód | 380 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć samych liści botwinki bez buraczków?**

Tak, ale sos będzie miał mniej intensywny smak i kolor. Buraczki nadają mu głębię i słodycz, więc warto zachować proporcje z przepisu.

**Do czego najlepiej podawać sos botwinkowy?**

Świetnie pasuje do pieczonych i grillowanych mięs, polędwiczki wieprzowej, łososia, placków ziemniaczanych i klusek śląskich. Można go też podać do gotowanych ziemniaków.

**Czy mogę zastąpić śmietankę 30% czymś lżejszym?**

Możesz użyć śmietanki 18%, ale musisz uważać, żeby jej nie zagotować zbyt intensywnie – może się zwarzyć. Śmietanka 30% jest najbezpieczniejszym wyborem do tego sosu.

**Jak długo można przechowywać sos botwinkowy?**

Sos najlepiej smakuje świeżo przygotowany. Można go przechować w lodówce do 2 dni w szczelnym pojemniku. Podgrzewaj go delikatnie na małym ogniu, mieszając.

**Czy zamiast mąki pszennej mogę użyć tylko skrobi, żeby sos był bezglutenowy?**

Tak, możesz użyć 2 łyżeczek samej skrobi ziemniaczanej lub kukurydzianej zamiast mieszanki z mąką pszenną. Sos będzie wtedy bezglutenowy i równie gęsty.

**Czy można zamrozić sos botwinkowy?**

Nie zaleca się zamrażania sosów na bazie śmietanki, ponieważ po rozmrożeniu mogą się rozwarstwiać i tracić kremową konsystencję.