--- slug: sos-do-makaronu-z-winem title: "SOS DO MAKARONU Z WINEM" servings: 6 prep_time_minutes: 0 cook_time_minutes: 0 difficulty: easy categories: ["sauce", "main_course"] --- # SOS DO MAKARONU Z WINEM Bogaty, lśniący sos do makaronu z czerwonym winem, pieczarkami i fasolą to wegańskie bolognese pełne naturalnego umami. Głęboki smak zawdzięcza połączeniu wina, sosu sojowego, koncentratu pomidorowego i aromatycznych warzyw. Doskonały do makaronu, ryżu lub gotowanych ziemniaków. ## Składniki - 1 szt cebula (duża, obrana i pokrojona w kostkę) - 4 szt marchewka (spore, obrane i pokrojone w kostkę) - 4 szt seler naciowy (łodygi, przekrojone wzdłuż i pokrojone na kawałki) - 1 kg pieczarki (drobno posiekane lub zmielone w malakserze) - 350 ml czerwone wino (wytrawne czerwone wino; zawiera siarczyny) - 100 ml sos sojowy (dodaje głębię umami; zawiera gluten i soję) - 400 g pomidory krojone z puszki - 990 g fasola ugotowana (ze słoika) (3 słoiki po ok. 330 g; dodawana wraz z płynem ze słoika) - 4 łyżka koncentrat pomidorowy (czubate łyżki) - 1 łyżka harissa lub ulubiona ostra przyprawa (można zastąpić inną pikantną pastą lub mieszanką przypraw) - 1 łyżka wędzona słodka papryka (mielona; autorka dodała też 3 wędzone gruszki dla dodatkowego aromatu) - 4 ząbek czosnek (przepuszczony przez praskę) - 4 szt tymianek świeży (kilka gałązek; dodawany do gotowania) *(opcjonalnie)* - 1 łyżeczka sól (do smaku) - 4 łyżka olej lub oliwa z oliwek ## Przygotowanie 1. Obierz cebulę i pokrój ją w drobną kostkę. 2. Obierz marchewki i pokrój je w drobną kostkę. 3. Łodygi selera naciowego przekrój wzdłuż na pół, a następnie pokrój w kawałki. 4. Na oleju lub oliwie zeszklij cebulę, następnie dodaj marchew i seler i smaż ok. 5 minut. 5. Drobno posiekaj pieczarki (lub zmiel je w malakserze), dodaj do garnka razem z czosnkiem i tymiankiem. 6. Wlej wino, tyle samo wody lub bulionu, sos sojowy i pomidory z puszki, dodaj harissę i paprykę, duś bez pokrywki 15–20 min. 7. Gdy warzywa są miękkie, dodaj fasolę z płynem ze słoików i koncentrat pomidorowy, zagotuj i dopraw solą. 8. Podaj sos gorący z ulubionym makaronem, ryżem lub gotowanymi ziemniakami. ## Wskazówki dla początkujących **Krok 1.** Obierz cebulę ze skóry, przekrój ją na pół, a następnie pokrój w drobną kostkę o boku ok. 0,5 cm. - *Dlaczego:* Drobno pokrojona cebula szybciej się zeszkli i równomiernie wbuduje się w sos. - *Pro tip:* Chłodna cebula prosto z lodówki mniej drażni oczy podczas krojenia. **Krok 2.** Obierz marchewki obieraczką do warzyw, odetnij końce, a następnie pokrój je w małą kostkę o boku ok. 0,5–1 cm. - *Dlaczego:* Mniejsze kawałki marchewki szybciej się uduszą i nadadzą sosowi słodkawy smak. - *Pro tip:* Najpierw pokrój marchewkę wzdłuż na plastry, potem w słupki i na koniec w kostkę – tak łatwiej utrzymać jednolity rozmiar. **Krok 3.** Umyj łodygi selera naciowego, odetnij liście (możesz je zachować do bulionu), każdą łodygę przekrój wzdłuż na pół i pokrój w kawałki szerokości ok. 1 cm. - *Dlaczego:* Seler naciowy dodaje sosowi świeżości i charakterystycznej aromatu warzywnej bazy. - *Pro tip:* Usuń grubsze włókna z zewnętrznej strony łodygi ciągnąc je ku dołowi – sos będzie delikatniejszy. **Krok 4.** Rozgrzej olej lub oliwę w dużym garnku na średnim ogniu, wsyp cebulę i smaż 3 minuty do zeszklenia, następnie dodaj marchew i seler i smaż kolejne 5 minut, mieszając. - *Dlaczego:* Wcześniejsze podsmażenie warzyw (tzw. soffritto) buduje aromatyczną bazę sosu i wydobywa naturalną słodycz warzyw. - *Pro tip:* Nie spiesz się – warzywa powinny zmiękczeć, a nie przypalić; w razie potrzeby zmniejsz ogień. **Krok 5.** Drobno posiekaj pieczarki nożem lub zmiel je kilkoma impulsami w malakserze (opcja puls). Wrzuć do garnka, dodaj czosnek przepuszczony przez praskę i gałązki tymianku. Mieszaj i smaż 5–7 minut, aż pieczarki puszczą wodę i odparują. - *Dlaczego:* Drobno posiekane pieczarki imitują teksturę mielonego mięsa i dostarczają naturalnego umami dzięki glutaminianom. - *Pro tip:* Nie przykrywaj garnka – pozwól wodzie z pieczarek swobodnie odparować, dzięki czemu grzyby się podsmażą, a nie uduszą. **Krok 6.** Wlej wino i poczekaj 2 minuty, aż alkohol częściowo odparuje, następnie dodaj tyle samo wody lub bulionu warzywnego, sos sojowy, pomidory z puszki, harissę i wędzoną paprykę. Duś bez pokrywki na średnim ogniu 15–20 minut. - *Dlaczego:* Gotowanie bez pokrywki pozwala odparować nadmiarowi płynu i zagęścić sos, a alkohol z wina ulatnia się, pozostawiając głęboki aromat. - *Pro tip:* Wino dodaj do gorącego garnka i przez chwilę gotuj na dużym ogniu – dzięki temu szybciej odparuje alkohol, a smak wina pozostanie. **Krok 7.** Sprawdź widelcem, czy marchewka jest miękka. Dodaj fasolę razem z płynem ze słoików i koncentrat pomidorowy. Zagotuj całość, spróbuj i dopraw solą lub harissą do smaku. - *Dlaczego:* Płyn ze słoika z fasolą zagęszcza sos i dodaje kremowości dzięki skrobi uwolnionej podczas gotowania fasoli. - *Pro tip:* Koncentrat pomidorowy możesz chwilę podsmażyć na suchej patelni przed dodaniem – nabierze lekko karmellizowanego, głębszego smaku. **Krok 8.** Podaj sos gorący na świeżo ugotowanym makaronie, ryżu lub ziemniakach. Opcjonalnie udekoruj świeżymi ziołami. - *Dlaczego:* Gorący sos lepiej łączy się z makaronem i wsiąka w jego powierzchnię, tworząc jednolite danie. - *Pro tip:* Podgrzej talerze przed podaniem – sos dłużej pozostanie ciepły. ## Wartości odżywcze (na porcję) | Składnik | Wartość | |---|---| | Kalorie | 310 kcal | | Białko | 16 g | | Węglowodany | 38 g | | Cukry | 9 g | | Tłuszcze | 7 g | | Błonnik | 11 g | | Sód | 820 mg | ## Najczęściej zadawane pytania **Czy mogę zastąpić czerwone wino czymś bezalkoholowym?** Tak, możesz użyć ciemnego soku z winogron lub bulionu warzywnego z dodatkiem łyżki octu balsamicznego. Smak będzie nieco łagodniejszy, ale nadal głęboki. **Jakiej fasoli najlepiej użyć do tego sosu?** Dobrze sprawdzi się fasola biała (cannellini), fasola czerwona kidney lub czarna fasola. Każda da nieco inną teksturę i smak, ale wszystkie pasują do sosu. **Czy sos można przygotować wcześniej i odgrzać?** Tak, sos smakuje jeszcze lepiej następnego dnia, gdy smaki się przegryzą. Przechowuj go w lodówce do 4 dni lub zamroź na 3 miesiące. **Czy sos sojowy można pominąć lub czym go zastąpić?** Sos sojowy jest kluczowym źródłem umami w tym przepisie. Możesz zastąpić go tamari (wersja bezglutenowa) lub kokosowymi aminosami, jeśli unikasz soi lub glutenu. **Jak zagęścić sos, jeśli jest zbyt rzadki?** Duś sos bez pokrywki przez dodatkowe 10–15 minut na średnim ogniu. Możesz też rozgnieść część fasoli widelcem lub blenderem – naturalnie zagęści sos. **Czy harissę można zastąpić innymi przyprawami?** Tak, możesz użyć pasty sambal oelek, chili w proszku lub posiekanej papryczki chili. Dostosuj ilość do swojej tolerancji na ostrość.