---
slug: sos-holenderski
title: "Sos Holenderski"
servings: 4
prep_time_minutes: 15
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["sauce"]
---

# Sos Holenderski

Sos holenderski to klasyczna emulsja francuska na bazie żółtek, masła i białego wina. Przygotowywany na kąpieli wodnej, wymaga precyzji i cierpliwości podczas łączenia składników. Idealnie komponuje się z jajkami benedykt, gotowanymi szparagami oraz delikatnymi rybami.

## Składniki

- 115 g masło
- 2 szt żółtka
- 60 ml białe wino
- 1 szczypta sól (do smaku)
- 1 szczypta pieprz biały mielony (do smaku)
- 15 ml sok z cytryny (z połowy cytryny)

## Przygotowanie

1. Masło stopić w małym rondlu i odstawić w misce na bok.
   - **Wskazówka:** Masło powinno być ciepłe, ale nie gorące - zbyt gorące może ścięgnąć jajka.
2. W naczyniu połączyć żółtka z białym winem i ubijać na parze wodnej.
   - **Wskazówka:** Woda w dolnym naczyniu nie powinna wrzeć - ma delikatnie parować.
3. Do ubitych jajek powoli wlewać roztopione masło, ciągle mieszając.
   - **Wskazówka:** Dodawaj masło po kropli, żeby emulsja się nie rozwarstwiła.
4. Doprawić solą, białym pieprzem i sokiem z cytryny. Mieszać jeszcze 2 minuty.
   - **Wskazówka:** Sok z cytryny dodaje się na końcu, żeby nie ścięgnąć sosu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przygotuj kąpiel wodną: wstaw większy garnek z wodą na średni ogień i doprowadź do delikatnego gotowania. Umieść mniejsze naczynie na wodzie. Stopić 115g masła w małym rondlu na małym ogniu (temperatura około 60-70°C) i przelać do miski.
- *Dlaczego:* Kąpiel wodna zapewnia delikatne, równomierne podgrzewanie, które jest kluczowe dla sosu holenderskiego - zbyt wysoka temperatura spowoduje ścięcie się jajek.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę masła palcem - powinno być ciepłe jak letnia woda, nie gorące.

**Krok 2.** W naczyniu na kąpieli wodnej połącz 2 żółtka z 60ml białego wina. Ubijaj energicznie trzepaczką przez 2-3 minuty, aż masa zgęstnieje i zwiększy objętość.
- *Dlaczego:* Ubijanie na parze wodnej pozwala żółtkom zagęścić się bez ścięcia, tworząc podstawę emulsji sosu.
- *Pro tip:* Masa powinna stać się jasna i puszystą - to oznaka, że żółtka są odpowiednio przygotowane.

**Krok 3.** Ciągle ubijając, bardzo powoli dodawaj roztopione masło po kropli przez pierwsze 30 sekund, potem w cienkim strużku. Proces powinien zająć 2-3 minuty.
- *Dlaczego:* Powolne dodawanie masła pozwala utworzyć stabilną emulsję - zbyt szybkie dodanie spowoduje rozwarstwiienie sosu.
- *Pro tip:* Jeśli sos zaczyna się rozwarstwiać, przestań dodawać masło i ubijaj energicznie, aż odzyska jednolitą konsystencję.

**Krok 4.** Zdejmij z kąpieli wodnej i dopraw szczyptą soli, szczyptą białego pieprzu i sokiem z połowy cytryny (około 15ml). Delikatnie wymieszaj i podawaj natychmiast.
- *Dlaczego:* Przyprawy dodaje się na końcu, żeby kwas z cytryny nie zakłócił procesu emulsyfikacji, a sos zachował odpowiednią konsystencję.
- *Pro tip:* Sos holenderski najlepiej smakuje podany od razu - można go utrzymać ciepły w termosie przez maksymalnie 30 minut.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 180 kcal |
| Białko | 2.5 g |
| Węglowodany | 1 g |
| Cukry | 0.5 g |
| Tłuszcze | 19 g |
| Błonnik | 0 g |
| Sód | 150 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Dlaczego mój sos holenderski się rozwarstwił?**

Najczęstsze przyczyny to zbyt gorące masło lub zbyt szybkie jego dodawanie. Spróbuj ubić nowy żółtek i powoli dodaj do niego rozwarstwiony sos.

**Czy mogę przygotować sos holenderski wcześniej?**

Sos najlepiej smakuje świeży, ale można go utrzymać ciepły w kąpieli wodnej przez maksymalnie 30 minut lub w termosie.

**Czym zastąpić białe wino w sosie?**

Możesz użyć białego octu winnego (1 łyżka) lub dodatkowego soku z cytryny, ale wino nadaje sosowi najlepszy smak.

**Do czego najlepiej podać sos holenderski?**

Klasycznie do jajek benedykt, szparagów, ryb gotowanych na parze lub warzyw blanszowanych.

**Jak uratować sos, który się ścięgnął?**

Przełóż sos do blendera i miksuj na najwyższych obrotach przez 30 sekund lub ubij nowy żółtek i powoli dodaj ścięgnięty sos.

**Czy mogę zamrozić sos holenderski?**

Nie zaleca się mrożenia - po rozmrożeniu sos traci swoją kremową konsystencję i się rozwarstwia.