---
slug: sos-pomidorowy-z-grzybami
title: "SOS POMIDOROWY Z GRZYBAMI"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["main_course", "sauce"]
---

# SOS POMIDOROWY Z GRZYBAMI

Sos pomidorowy z grzybami to szybkie i sycące danie w wersji wegetariańskiej lub wegańskiej. Boczniaki i pieczarki podsmażone na złoto, połączone z pomidorami i tymiankiem, tworzą wyrazisty sos idealny do makaronu, kopytek, kaszy czy ryżu. Gotowy w mniej niż 30 minut – doskonały na codzienny obiad.

## Składniki

- 300 g boczniaki (Można zastąpić innymi grzybami leśnymi lub zwiększyć ilość pieczarek.)
- 300 g pieczarki
- 2 szt cebula
- 2 ząbek ząbki czosnku
- 600 ml sos pomidorowy (passata lub pomidory krojone z puszki) (Można użyć 4 świeżych dojrzałych pomidorów, sparzonych i obranych.)
- 3 łyżka olej roślinny lub margaryna bezmleczna (Wersja wegańska: margaryna bezmleczna lub olej; wersja wegetariańska: może być masło.)
- 1 łyżeczka tymianek suszony (Można użyć świeżego tymianku – podwoić ilość.)
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka czarny pieprz mielony
- 320 g makaron (pszenny lub bezglutenowy) (Do wyboru: spaghetti, penne, fusilli lub dowolny kształt; wersja bezglutenowa np. z kukurydzy lub ryżu.)
- 50 g oliwki (Dodają słonawy, wyrazisty akcent; pominąć lub zastąpić kaparami.) *(opcjonalnie)*
- 40 g ser tarty (zwierzęcy lub wegański) (Do podania; wersja wegańska: ser roślinny lub drożdże nieaktywne.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Pieczarki oczyść wilgotną ściereczką lub obierz i pokrój w plasterki grubości ok. 5 mm.
2. Boczniaki rozerwij ręcznie wzdłuż włókien na nieregularne paseczki.
3. Cebule obierz i pokrój w drobną kostkę lub cienkie półplasterki.
4. Na patelni rozgrzej tłuszcz na średnim ogniu, dodaj cebulę, lekko posól i smaż 4–5 min aż się zeszkli i lekko zarumieni.
5. Zdejmij cebulę z patelni. Zwiększ ogień do dużego, wrzuć grzyby i smaż 5–7 min, nie mieszając zbyt często, aż się zrumienią.
6. Dodaj podsmażoną cebulę i czosnek przeciśnięty przez praskę, smaż razem 2–3 minuty, mieszając.
7. Wlej sos pomidorowy, dodaj tymianek, sól i pieprz, gotuj na średnim ogniu 3–4 min, następnie spróbuj i dopraw do smaku.
8. Makaron gotuj wg instrukcji na opakowaniu; przed odcedzeniem nabierz 1 szklankę wody z gotowania i odłóż.
9. Odcedź makaron i przełóż na patelnię z sosem, dolewając odrobinę wody z gotowania; energicznie wymieszaj lub podrzuć.
10. Nakładaj na talerze, opcjonalnie dodaj oliwki i ser tarty, podawaj od razu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Pieczarki najlepiej oczyść wilgotną ściereczką lub papierowym ręcznikiem – nie myj ich pod bieżącą wodą, bo nasiąkną wodą i nie zrumienią się ładnie podczas smażenia. Pokrój je w plasterki grubości ok. 5 mm.
- *Dlaczego:* Grzyby chłoną wodę jak gąbka, co sprawia, że zamiast się smażyć, duszą się i tracą smak.
- *Pro tip:* Jeśli pieczarki są bardzo świeże i czyste, wystarczy wytrzeć je suchą ściereczką.

**Krok 2.** Boczniaki najlepiej rozerwij ręcznie wzdłuż włókien, tworząc długie, nieregularne paseczki – dzięki temu lepiej wchłoną smak sosu i ładniej wyglądają na talerzu.
- *Dlaczego:* Rwanie zamiast krojenia pozwala zachować naturalną teksturę grzyba i zwiększa powierzchnię kontaktu z tłuszczem.
- *Pro tip:* Zbyt grube kawałki będą ciągnące – celuj w paseczki grubości ok. 1–1,5 cm.

**Krok 3.** Obierz cebule z zewnętrznych łusek i pokrój je w drobną kostkę: najpierw przekrój na pół, wykonaj podłużne nacięcia, a następnie posiekaj poprzecznie.
- *Dlaczego:* Drobno pokrojona cebula równomiernie się karmelizuje i wtapia w sos, nie będąc wyczuwalną grudką.
- *Pro tip:* Chłodna cebula (prosto z lodówki) mniej drażni oczy podczas krojenia.

**Krok 4.** Na patelni rozgrzej 3 łyżki oleju lub margaryny na średnim ogniu – tłuszcz jest gotowy, gdy dodana cebula zacznie skwierczeć. Wrzuć cebulę, szczyptę soli i smaż 4–5 minut, mieszając co jakiś czas.
- *Dlaczego:* Sól wyciąga wodę z cebuli, przyspieszając jej zeszklenie i karmelizację.
- *Pro tip:* Cebula powinna być złocista, nie brązowa – przypalona będzie gorzka.

**Krok 5.** Zdejmij cebulę z patelni na osobny talerz. Zwiększ ogień do dużego, wrzuć grzyby jedną warstwą i smaż 5–7 minut bez przykrycia, mieszając tylko 2–3 razy.
- *Dlaczego:* Duży ogień i rzadkie mieszanie powodują odparowanie wody z grzybów i ich zrumienienie – to klucz do głębokiego smaku.
- *Pro tip:* Jeśli patelnia jest za mała, smaż grzyby partiami, żeby się nie dusiły.

**Krok 6.** Dodaj na patelnię podsmażoną cebulę i czosnek przeciśnięty przez praskę (lub drobno posiekany). Smaż wszystko razem 2–3 minuty, cały czas mieszając.
- *Dlaczego:* Krótkie smażenie czosnku z grzybami uwalnia jego aromat, ale nie dopuszcza do przypalenia, które daje gorzki smak.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz praski, zetrzyj czosnek na drobnej tarce.

**Krok 7.** Wlej 600 ml sosu pomidorowego, dodaj łyżeczkę tymianku, sól i pieprz. Gotuj na średnim ogniu przez 3–4 minuty, mieszając, a następnie spróbuj i w razie potrzeby dopraw.
- *Dlaczego:* Krótkie gotowanie łączy smaki, nie rozgotowując sosu – sos powinien pozostać lekko gęsty.
- *Pro tip:* Jeśli sos jest zbyt kwaśny, dodaj szczyptę cukru lub łyżkę oliwy z oliwek.

**Krok 8.** W dużym garnku zagotuj osoloną wodę (1 łyżka soli na 3–4 l wody). Wrzuć makaron i gotuj tyle minut, ile podaje producent. Na minutę przed końcem nabierz szklankę mętnej wody łyżką wazową i odłóż.
- *Dlaczego:* Woda z gotowania makaronu zawiera skrobię, która pomaga sosowi lepiej przylegać do makaronu.
- *Pro tip:* Makaron zawsze gotuj al dente – powinien być lekko twardy w środku, bo jeszcze chwilę podsmaży się w sosie.

**Krok 9.** Odcedź makaron na sicie i od razu przełóż na patelnię z gorącym sosem grzybowym. Dolej kilka łyżek wody z gotowania i energicznie mieszaj przez 1–2 minuty, podrzucając zawartość patelni.
- *Dlaczego:* Łączenie makaronu z sosem na patelni sprawia, że sos wnika w makaron zamiast tylko go pokrywać.
- *Pro tip:* Nie opłukuj makaronu po odcedzeniu – skrobia na jego powierzchni to sojusznik dobrego sosu.

**Krok 10.** Przełóż sos pomidorowy z grzybami na talerze. Opcjonalnie dodaj kilka oliwek i łyżkę tartego sera. Podawaj natychmiast.
- *Dlaczego:* Makaron w sosie szybko wchłania wilgoć i traci al dente teksturę, dlatego serwuj go jak najszybciej po połączeniu.
- *Pro tip:* Dla efektownego podania ułóż makaron szczypcami kuchennym w gniazdko pośrodku talerza i polej dodatkowym sosem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 310 kcal |
| Białko | 10.5 g |
| Węglowodany | 48 g |
| Cukry | 7.8 g |
| Tłuszcze | 8.5 g |
| Błonnik | 5.2 g |
| Sód | 420 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innych grzybów niż boczniaki i pieczarki?**

Tak, przepis świetnie sprawdza się z borowikami, podgrzybkami, shitake lub chanterellami. Suszone grzyby leśne po namoczeniu dodadzą intensywnego, leśnego aromatu – wystarczy ok. 30 g suszonych na zastępstwo 150 g świeżych.

**Jak sprawić, żeby grzyby się zrumieniły, a nie dusiły?**

Patelnia musi być dobrze rozgrzana, a grzyby suche i rozłożone jedną warstwą. Nie mieszaj ich zbyt często i nie przykrywaj patelni – para nie może się ulatniać.

**Czy sos można przygotować wcześniej i odgrzać?**

Tak, sam sos grzybowo-pomidorowy można przygotować 2–3 dni wcześniej i przechowywać w lodówce. Makaron jednak gotuj świeży i łącz z sosem tuż przed podaniem.

**Czy danie jest naprawdę wegańskie?**

Sos jest wegański pod warunkiem użycia oleju lub margaryny bezmlecznej. Ser do podania należy zastąpić wersją roślinną lub posypać płatkami drożdżowymi, które dają serowy smak.

**Z czym poza makaronem można podać ten sos?**

Sos świetnie pasuje do kopytek, gnocchi, kaszy jaglanej, ryżu, klusek śląskich lub jako sos do pieczonych ziemniaków. Można go też użyć jako bazę do zapiekanki makaronowej.

**Jak zagęścić sos, jeśli jest zbyt rzadki?**

Gotuj sos na większym ogniu bez przykrycia, aż odparuje nadmiar wody. Możesz też dodać łyżkę koncentratu pomidorowego, który jednocześnie zagęści sos i wzmocni smak pomidorowy.