---
slug: sos-z-cukini
title: "SOS Z CUKINIĄ"
servings: 20
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["sauce", "preserve"]
---

# SOS Z CUKINIĄ

Sos z cukinią, pomidorami i marchewką to doskonały sposób na zachowanie letnich smaków przez całą zimę. Przygotowany w dużej partii nadaje się do pasteryzacji w słoikach i świetnie pasuje do makaronu, ryżu oraz klusek. Lekko pikantny, aromatyczny i pożywny – sprawdzi się zarówno jako szybki obiad, jak i spiżarniany zapas.

## Składniki

- 4 kg cukinia młoda (Najlepiej młoda, drobna cukinia z delikatną skórką – nie wymaga obierania.)
- 5 kg pomidory (Dojrzałe, mięsiste pomidory – np. lima lub malinowe – dają najlepszy smak.)
- 1 kg cebula
- 1.5 kg marchew
- 300 ml koncentrat pomidorowy (Dodaje głębi smaku i intensywnego koloru.)
- 1 szt ostra papryczka chili (Możesz użyć jednej małej lub pominąć, jeśli wolisz sos łagodny.)
- 2 łyżka słodka papryka mielona
- 2 łyżka cukier (Dodaj tylko jeśli pomidory są mało słodkie lub kwaśne.) *(opcjonalnie)*
- 1 szt czosnek (Jedna cała główka czosnku – około 10–12 ząbków.)
- 250 ml olej roślinny (Może być słonecznikowy lub rzepakowy.)
- 4 łyżka sól (Dostosuj ilość do własnych preferencji i rozmiaru słoików.)

## Przygotowanie

1. Cebulę i czosnek obierz, pokrój w drobną kostkę i zeszklij na oleju na dużej patelni lub w szerokim garnku.
2. Marchew obierz, pokrój w kostkę i dodaj do zeszklonej cebuli. Posól i duś całość kilkanaście minut, aż marchew lekko zmięknie.
3. W dużym garnku zagotuj wodę, wrzuć pomidory na 30–60 sekund, wyjmij łyżką cedzakową i obierz ze skórki.
4. Obrane pomidory przełóż do garnka, dodaj ostrą papryczkę i gotuj około 20 minut od zagotowania, następnie zmiksuj blenderem.
5. Cukinię umyj, pokrój w plastry, a następnie w kostkę.
6. Do zmiksowanych pomidorów dodaj uduszoną cebulę z marchwią, cukinię, cukier, słodką paprykę i pieprz do smaku. Gotuj około 10 minut.
7. Dodaj koncentrat pomidorowy, wymieszaj i zagotuj ponownie.
8. Gorącym sosem napełnij wyparzony słoiki, zakręć i pasteryzuj w lekko wrzącą wodzie przez około 10 minut.
9. Słoiki wyjmij, odstaw do wystygnięcia i przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu nawet do kilkunastu miesięcy.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Cebulę i czosnek obierz ze skórki, pokrój jak najdrobniej w kostkę. Rozgrzej olej w dużym garnku i smaż warzywa na średnim ogniu, mieszając, aż staną się przezroczyste i miękkie (ok. 5–7 minut).
- *Dlaczego:* Szklinienie cebuli i czosnku uwalnia ich słodycz i aromat, które stanowią bazę smakową całego sosu.
- *Pro tip:* Nie rumień cebuli zbyt mocno – lekko złota jest idealna, przypalona doda goryczy.

**Krok 2.** Obierz marchew i pokrój w drobną kostkę (ok. 0,5 cm). Dodaj do garnka z cebulą, posól i duś na małym ogniu przez kilkanaście minut pod przykryciem, od czasu do czasu mieszając.
- *Dlaczego:* Solenie podczas duszenia przyspiesza mięknięcie warzyw i wydobywa z nich naturalny smak.
- *Pro tip:* Im drobniej pokroisz marchew, tym szybciej zmięknie i lepiej połączy się z resztą sosu.

**Krok 3.** W osobnym garnku zagotuj dużą ilość wody. Na skórce każdego pomidora natnij krzyżyk nożem, wrzuć owoce do wrzątku na 30–60 sekund, a następnie wyłów i włóż na chwilę do zimnej wody. Skórka zejdzie bez problemu.
- *Dlaczego:* Blanszowanie sprawia, że skórka pomidora łatwo się oddziela, a sos będzie miał gładką, przyjemną konsystencję.
- *Pro tip:* Zimna woda po blanszowaniu (tzw. szok termiczny) zatrzymuje gotowanie i sprawia, że obieranie jest łatwiejsze.

**Krok 4.** Obrane pomidory przełóż do dużego garnka, dodaj ostrą papryczkę (całą lub posiekaną) i gotuj na średnim ogniu przez 20 minut od zagotowania. Po ugotowaniu zmiksuj blenderem zanurzeniowym na jednolity sos.
- *Dlaczego:* Długie gotowanie koncentruje smak pomidorów i eliminuje wodnistość, a miksowanie nadaje sosowi gładką strukturę.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz mniej pikantny sos, usuń papryczkę przed miksowaniem.

**Krok 5.** Cukinię umyj dokładnie pod bieżącą wodą, odetnij końcówki, pokrój w plastry grubości ok. 1 cm, a następnie każdy plaster w kostkę.
- *Dlaczego:* Młodej cukinii nie trzeba obierać – skórka jest delikatna i po ugotowaniu w sosie staje się miękka.
- *Pro tip:* Jeśli cukinia jest większa i ma twarde nasiona w środku, usuń je łyżką przed krojeniem.

**Krok 6.** Do garnka ze zmiksowanymi pomidorami dodaj uduszone warzywa (cebulę z marchwią) i pokrojoną cukinię. Wsyp słodką paprykę, cukier (jeśli potrzebujesz) i pieprz do smaku. Gotuj na średnim ogniu około 10 minut, mieszając co jakiś czas.
- *Dlaczego:* Łączenie składników na tym etapie pozwala cukinii wchłonąć smaki sosu, nie rozgotowując się przy tym.
- *Pro tip:* Spróbuj sosu przed dodaniem cukru – dojrzałe pomidory często wystarczająco go osładzają.

**Krok 7.** Dodaj koncentrat pomidorowy, dokładnie wymieszaj i zagotuj sos jeszcze raz przez 2–3 minuty.
- *Dlaczego:* Koncentrat dodany na końcu zachowuje swój intensywny smak i nie traci aromatu podczas długiego gotowania.
- *Pro tip:* Rozmieszaj koncentrat w chochli sosu przed wlaniem do garnka – łatwiej się rozprowadzi.

**Krok 8.** Słoiki i pokrywki wyparz wrzątkiem lub wygrzej w piekarniku w 120°C przez 15 minut. Gorącym sosem napełniaj słoiki do ok. 1 cm od krawędzi, zakręć mocno pokrywki i ustaw w garnku z gorącą wodą (woda powinna sięgać do ¾ wysokości słoika). Pasteryzuj przez 10 minut.
- *Dlaczego:* Pasteryzacja niszczy bakterie i drożdże, dzięki czemu sos można przechowywać bez lodówki przez wiele miesięcy.
- *Pro tip:* Na dno garnka do pasteryzacji połóż ściereczkę – zapobiegnie pękaniu słoików od kontaktu ze zbyt gorącym dnem.

**Krok 9.** Słoiki wyjmij szczypcami lub ściereczką (są gorące!), odwróć do góry dnem i zostaw do całkowitego ostygnięcia. Sprawdź, czy wieczka są wklęśnięte – to znak, że słoiki są szczelne.
- *Dlaczego:* Odwrócenie słoików po pasteryzacji pomaga stworzyć próżnię wewnątrz, co dodatkowo przedłuża trwałość przetworu.
- *Pro tip:* Przechowuj słoiki w chłodnej i ciemnej spiżarni – zachowają świeżość przez rok lub dłużej.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 112 kcal |
| Białko | 2.8 g |
| Węglowodany | 14.2 g |
| Cukry | 8.1 g |
| Tłuszcze | 5.6 g |
| Błonnik | 3.4 g |
| Sód | 520 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy muszę obierać cukinię ze skórki?**

Nie, jeśli używasz młodej cukinii – jej skórka jest delikatna i po ugotowaniu nieodczuwalna. Starszą, gruboskórną cukinię warto obrać.

**Ile słoików wychodzi z tego przepisu?**

Z podanych ilości wychodzi około 15–20 słoików o pojemności 0,5 litra. Jeśli chcesz mniejszą porcję, podziel składniki przez 4 lub 5.

**Jak długo można przechowywać sos w słoikach?**

Prawidłowo zapasteryzowany sos można przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu nawet przez 12–18 miesięcy. Po otwarciu słoika należy go zużyć w ciągu 3–4 dni i przechowywać w lodówce.

**Czy sos można zamrozić zamiast pasteryzować?**

Tak, sos świetnie się mrozi. Porcjuj go w pojemniki lub woreczki strunowe i przechowuj w zamrażarce do 6 miesięcy.

**Czy mogę zrezygnować z ostrej papryczki?**

Oczywiście – bez papryczki sos będzie łagodny i odpowiedni dla dzieci. Możesz też dodać tylko pół papryczki, jeśli wolisz subtelną ostrość.

**Do czego pasuje ten sos?**

Najlepiej smakuje z makaronem, ryżem, kaszą lub kluskami. Można go też podgrzać i podać jako sos do mięsa lub użyć jako bazy do zupy.