---
slug: sos-z-ma-lak-w
title: "SOS Z MAŚLAKÓW"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["sauce", "main_course"]
---

# SOS Z MAŚLAKÓW

Sos z maślaków to prosta, jesienna propozycja, którą można podać do ziemniaków, chleba lub makaronu. Maślaki naturalnie zagęszczają sos dzięki swojemu glutowi, więc nie trzeba dodawać mąki ani skrobi. Śmietana jest opcjonalna – bez niej sos pozostaje lekki i wyraziście grzybowy.

## Składniki

- 800 g maślaki (Świeże, czyste, bez robaczków. Skórkę z kapelusza można zostawić lub obrać według preferencji.)
- 2 szt cebula
- 2 ząbek czosnek
- 300 ml śmietana 18% (Dodaje kremowości – można pominąć, jeśli wolimy lżejszą wersję.) *(opcjonalnie)*
- 4 szt liście laurowe
- 1 łyżeczka ziele angielskie
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka czarny pieprz mielony
- 30 g masło (Można zastąpić częściowo lub w całości olejem roślinnym.)
- 2 łyżka olej roślinny
- 800 g ziemniaki (Do podania – ugotowane w osolonej wodzie.)

## Przygotowanie

1. Maślaki oczyść i pokrój w plasterki. Cebulę obierz i pokrój w kostkę lub plasterki. Czosnek obierz i drobno posiekaj.
2. Na patelni rozgrzej masło z olejem, wrzuć cebulę, lekko posól i smaż na średnim ogniu, aż się zrumieni.
3. Zrumienioną cebulę odsuń na bok lub zdejmij z patelni, wrzuć maślaki i smaż, mieszając, aż puszczą sok.
4. Dodaj czosnek, liście laurowe i ziele angielskie. Wlej 200–400 ml wody i duś całość na małym ogniu przez 15–20 minut, często mieszając.
5. Opcjonalnie wlej śmietanę, wymieszaj i podgrzewaj jeszcze 2–3 minuty. Dopraw solą i pieprzem do smaku.
6. Ugotowane ziemniaki ułóż na talerzu, polej obficie sosem z maślaków i podawaj natychmiast.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Maślaki dokładnie oczyść z igieł i piasku za pomocą pędzelka lub wilgotnej ściereczki, następnie pokrój w plasterki grubości około 5 mm. Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę, a czosnek posiekaj bardzo drobno lub przeciśnij przez praskę.
- *Dlaczego:* Równomierne plastry grzybów sprawią, że sos będzie miał jednolitą konsystencję i wszystkie kawałki ugotują się w tym samym czasie.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz pozbyć się śliskości maślaków, obierz skórkę z kapelusza pociągając za jej brzeg – łatwo schodzi w jednym kawałku.

**Krok 2.** Wlej na patelnię olej i dodaj masło, rozgrzewaj na średnim ogniu. Gdy masło się rozpuści, wrzuć cebulę, lekko posól i smaż przez 5–7 minut, mieszając od czasu do czasu, aż nabierze złocistego koloru.
- *Dlaczego:* Lekkie posolenie cebuli na początku sprawia, że szybciej oddaje wilgoć i ładnie się zrumienia.
- *Pro tip:* Nie smaż cebuli na zbyt dużym ogniu – powinna się złocić, a nie przypalać, bo przypalona cebula gorzczy sos.

**Krok 3.** Zwiększ nieco ogień, dodaj maślaki na patelnię i smaż, mieszając co minutę, przez około 8–10 minut – grzyby najpierw puszczą dużo wody, a potem zaczną się przesmażać.
- *Dlaczego:* Odparowanie wody z grzybów koncentruje smak i nadaje im ładną, lekko rumianą barwę.
- *Pro tip:* Nie przykrywaj patelni na tym etapie – para musi swobodnie uciekać, żeby grzyby się smażyły, a nie gotowały.

**Krok 4.** Dodaj posiekany czosnek, liście laurowe i ziele angielskie. Wlej około 200 ml wody (lub więcej, jeśli chcesz rzadszy sos), zmniejsz ogień do małego i duś pod przykryciem przez 15–20 minut, mieszając co kilka minut.
- *Dlaczego:* Długie duszenie z przyprawami pozwala aromatom w pełni przejść do sosu i sprawia, że maślaki stają się miękkie i delikatne.
- *Pro tip:* Jeśli sos odparowuje za szybko, dolej jeszcze trochę wody – konsystencja sosu reguluje się łatwo.

**Krok 5.** Jeśli używasz śmietany, wlej ją na patelnię, delikatnie wymieszaj i podgrzewaj na małym ogniu przez 2–3 minuty – nie doprowadzaj do wrzenia. Dopraw solą i świeżo zmielonym pieprzem.
- *Dlaczego:* Zbyt wysokia temperatura może spowodować zwarzenie się śmietany, dlatego ważne jest łagodne podgrzewanie.
- *Pro tip:* Żeby śmietana się nie zważyła, możesz najpierw zahartować ją łyżką gorącego sosu – wymieszaj śmietanę z odrobiną płynu z patelni, a dopiero potem wlej do garnka.

**Krok 6.** Ugotuj ziemniaki w osolonej wodzie do miękkości (ok. 20 minut od zagotowania). Odcedź je, ułóż na talerzu i polej ciepłym sosem z maślaków. Podawaj od razu.
- *Dlaczego:* Sos z maślaków najlepiej smakuje świeżo przygotowany – po odgrzaniu może nieco zmienić konsystencję.
- *Pro tip:* Możesz ugotować ziemniaki równolegle z duszeniem grzybów, żeby wszystko było gotowe w tym samym czasie.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 210 kcal |
| Białko | 5.2 g |
| Węglowodany | 12 g |
| Cukry | 3.8 g |
| Tłuszcze | 15.5 g |
| Błonnik | 3.1 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy muszę obierać skórkę z maślaków?**

Nie jest to konieczne, ale część osób woli obierać skórkę z kapelusza, bo jest nieco śliska. Skórka łatwo schodzi, jeśli pociągniesz za jej brzeg. Zostawienie jej nie wpływa negatywnie na smak.

**Czy sos trzeba zagęszczać mąką lub skrobią?**

Nie – maślaki zawierają naturalny śluz, który sprawia, że sos sam w sobie jest lepki i zawiesisty. Wystarczy odpowiednio długo go dusić, żeby uzyskać pożądaną gęstość.

**Czy mogę użyć mrożonych lub suszonych maślaków?**

Tak, mrożone maślaki nadają się dobrze – wystarczy wrzucić je na patelnię bez rozmrażania. Suszone należy wcześniej namoczyć w ciepłej wodzie przez 30 minut, a wody z moczenia można użyć zamiast wody do duszenia, bo jest aromatyczna.

**Czy sos można przechować na kolejny dzień?**

Tak, po wystudzeniu przechowaj sos w lodówce do 2 dni. Przed podaniem podgrzej na małym ogniu, ewentualnie dolewając odrobinę wody, jeśli zgęstniał.

**Do czego jeszcze można podać ten sos poza ziemniakami?**

Sos świetnie pasuje do gotowanego makaronu, klusek śląskich, kopytków, a także jako dodatek do chleba lub kaszy gryczanej. Sprawdzi się też jako sos do mięsa.

**Czy sos jest odpowiedni dla wegan?**

Bez śmietany i z zastąpieniem masła olejem roślinnym sos staje się w pełni wegański. Smak będzie mniej kremowy, ale nadal intensywnie grzybowy.