---
slug: sosy-na-grilla
title: "Sosy na grilla!"
servings: 8
prep_time_minutes: 30
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["sauce"]
---

# Sosy na grilla!

Dwa aromatyczne sosy idealne na wegetariański grill: dymny sos BBQ ze śliwkami i wędzoną papryką oraz kremowy sos orzechowy z mlekiem kokosowym i kolendrą. Każdy z nich można przygotować z wyprzedzeniem i przechowywać w lodówce, używając jako marynaty lub dipu do warzyw z rusztu.

## Składniki

- 1 szt papryczka chili świeża (z pestkami) (Do sosu BBQ – zostawić pestki dla ostrości)
- 1 szt czosnek (główka, obrane ząbki) (Do sosu BBQ)
- 10 szt suszone śliwki (Nadają sosowi BBQ głębię smaku i naturalną słodycz)
- 5 szt ziele angielskie
- 5 szt goździki
- 5 szt liście laurowe
- 3 cm świeży imbir (Do sosu BBQ, obrać przed użyciem)
- 1 szt gałązka rozmarynu
- 4 łyżka olej roślinny (Po 2 łyżki do każdego sosu)
- 0.25 szklanka cukier biały (Do sosu BBQ)
- 2 łyżeczka papryka wędzona
- 1 szklanka sok jabłkowy (Najlepiej nieklarowany, 100% jabłkowy)
- 0.5 szklanka ketchup (Użyj dobrego jakościowo ketchupu)
- 1 szklanka woda (Pół szklanki do sosu BBQ, pół do sosu orzechowego)
- 1 łyżka ocet balsamiczny
- 4 łyżka sos sojowy (1 łyżka do sosu BBQ, 3–4 łyżki do sosu orzechowego)
- 2 łyżeczka musztarda (Do sosu BBQ)
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka czarny pieprz mielony
- 1 szt cebula (Do sosu orzechowego)
- 2 szt papryczka chili (Do sosu orzechowego)
- 2 ząbek czosnek (Do sosu orzechowego)
- 5 cm świeży imbir (Do sosu orzechowego, obrać przed użyciem)
- 1 łyżeczka mielony kumin
- 1 opakowanie świeża kolendra (Użyj całej doniczki – liście i łodyżki)
- 400 ml mleko kokosowe (1 standardowa puszka)
- 0.75 szklanka masło orzechowe (Najlepiej gładkie, bez dodatku cukru)
- 0.25 szklanka cukier trzcinowy (Do sosu orzechowego)
- 2 łyżka ocet ryżowy

## Przygotowanie

1. Liście laurowe, ziele angielskie i goździki rozetrzyj w moździerzu lub zmiel w młynku do kawy na proszek.
2. Dodaj sproszkowane przyprawy do chili, czosnku, śliwek, imbiru i rozmarynu, a następnie zblenduj wszystko w blenderze na gładką pastę.
3. W dużym garnku rozgrzej 2 łyżki oleju, dodaj pastę i smaż przez 2–3 minuty, ciągle mieszając.
4. Dodaj cukier i wędzoną paprykę, smaż przez kolejne 2 minuty, następnie wlej sok jabłkowy, ketchup, wodę, ocet balsamiczny, sos sojowy i musztardę.
5. Zmniejsz ogień i gotuj sos BBQ przez 10 minut, aż zgęstnieje, następnie zblenduj go ręcznym blenderem i dopraw solą i pieprzem.
6. Przelej sos BBQ do słoików – możesz go przechowywać w lodówce do 14 dni.
7. Cebulę, chili, czosnek, imbir, kumin i kolendrę zblenduj w blenderze na gładką pastę.
8. W małym garnku rozgrzej 2 łyżki oleju, dodaj pastę i podsmażaj przez 2–3 minuty.
9. Dodaj mleko kokosowe, masło orzechowe, wodę, cukier trzcinowy, sos sojowy i ocet ryżowy, gotuj na małym ogniu mieszając do uzyskania jednolitej konsystencji.
10. Zdejmij sos orzechowy z ognia, dopraw solą lub sosem sojowym i przelej do słoiczków – w lodówce wytrzyma kilka miesięcy.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wsyp liście laurowe, ziele angielskie i goździki do moździerza i ucieraj ruchem okrężnym, aż zamienią się w drobny proszek. Możesz też użyć małego elektrycznego młynka do kawy.
- *Dlaczego:* Świeżo mielone przyprawy uwalniają znacznie więcej aromatu niż gotowy proszek kupiony w sklepie.
- *Pro tip:* Przed mieleniem przez chwilę podprosz przyprawy na suchej patelni – wzmocni to ich aromat.

**Krok 2.** Wrzuć sproszkowane przyprawy razem z chili, obranymi ząbkami czosnku, suszonymi śliwkami, obranym imbirem i rozmarynem do kielicha blendera. Blend przez około 1 minutę, aż powstanie jednolita, ciemna pasta.
- *Dlaczego:* Zblendowanie składników na pastę zapewnia równomierne uwolnienie smaków podczas smażenia i gładką strukturę sosu.
- *Pro tip:* Jeśli pasta jest zbyt gęsta i blender ma problem, dolej łyżkę wody lub oleju.

**Krok 3.** Wlej 2 łyżki oleju do dużego garnka i ustaw średni ogień. Gdy olej się rozgrzeje (po ok. 1 minucie), dodaj pastę i mieszaj drewnianą łyżką co kilkanaście sekund przez 2–3 minuty.
- *Dlaczego:* Podsmażenie pasty na oleju aktywuje zawarte w przyprawach olejki eteryczne, dzięki czemu sos zyska głębszy, bardziej złożony smak.
- *Pro tip:* Pasta łatwo się przywiera do dna – nie odchodź od garnka i mieszaj regularnie.

**Krok 4.** Wsyp cukier i wędzoną paprykę, mieszaj przez 2 minuty, a następnie wlej kolejno sok jabłkowy, ketchup, pół szklanki wody, ocet balsamiczny, sos sojowy i musztardę. Dokładnie wymieszaj.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie składników płynnych pozwala kontrolować konsystencję i zapobiega gwałtownemu bulgotaniu.
- *Pro tip:* Użyj soku jabłkowego nieklarowanego – ma więcej smaku i lepiej komponuje się z wędzonymi nutami sosu.

**Krok 5.** Zmniejsz ogień do małego i gotuj sos BBQ przez 10 minut bez przykrycia, od czasu do czasu mieszając. Sos powinien lekko zgęstnieć. Następnie zanurz blender ręczny i blenduj przez 30 sekund.
- *Dlaczego:* Gotowanie bez przykrycia pozwala odparować nadmiar wody i zagęścić sos, a blendowanie na końcu nadaje mu jedwabistą gładkość.
- *Pro tip:* Blendując gorący sos ręcznym blenderem, pochyl garnek lekko i trzymaj blender przy dnie, żeby nie chlapało.

**Krok 6.** Spróbuj sosu i dodaj sól lub pieprz według smaku. Wlej gotowy sos do czystych słoików i zakręć. Po ostygnięciu wstaw do lodówki.
- *Dlaczego:* Przechowywanie w szczelnie zamkniętych słoikach wydłuża trwałość sosu i ułatwia jego użycie przez kolejne dni.
- *Pro tip:* Słoiki sparz wrzątkiem przed napełnieniem – sos zachowa świeżość przez pełne 14 dni.

**Krok 7.** Obierz i grubo pokrój cebulę, czosnek i imbir. Wrzuć je razem z chili, kuminem i kolendrą (łodyżki też!) do kielicha blendera i miksuj na gładką pastę.
- *Dlaczego:* Zblendowanie surowych warzyw i ziół na pastę pozwala uniknąć nierównomiernego smaku i ułatwia szybkie smażenie.
- *Pro tip:* Świeżą kolendrę możesz zastąpić zamrożoną – smak sosu będzie równie dobry.

**Krok 8.** W małym garnku rozgrzej 2 łyżki oleju na średnim ogniu. Dodaj pastę i smaż przez 2–3 minuty, ciągle mieszając, aż aromat stanie się intensywny.
- *Dlaczego:* Podsmażenie aromatycznej pasty w oleju wydobywa z przypraw głębszy smak, którego nie da się uzyskać gotując je od razu w płynie.
- *Pro tip:* Pasta powinna skwierczeć – jeśli nie słyszysz tego dźwięku, zwiększ lekko ogień.

**Krok 9.** Dodaj mleko kokosowe, masło orzechowe, wodę, cukier trzcinowy, sos sojowy i ocet ryżowy. Gotuj na małym ogniu, mieszając przez kilka minut, aż sos stanie się jednolity i kremowy.
- *Dlaczego:* Połączenie masła orzechowego z mlekiem kokosowym wymaga chwili gotowania i ciągłego mieszania, by się dobrze połączyły.
- *Pro tip:* Jeśli sos jest za gęsty, dolej po łyżce wody i mieszaj – reguluj konsystencję do swojego gustu.

**Krok 10.** Zdejmij garnek z ognia, spróbuj sosu i dopraw solą lub dodatkowym sosem sojowym. Przelej do czystych słoiczków i po ostudzeniu wstaw do lodówki.
- *Dlaczego:* Doprawienie na końcu, po połączeniu wszystkich składników, daje dokładny obraz końcowego smaku sosu.
- *Pro tip:* Sos orzechowy smakuje jeszcze lepiej następnego dnia – aromaty mają czas się przegryźć.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 180 kcal |
| Białko | 4.5 g |
| Węglowodany | 18 g |
| Cukry | 11 g |
| Tłuszcze | 10 g |
| Błonnik | 2 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jak długo można przechowywać te sosy?**

Sos BBQ wytrzyma w lodówce do 14 dni w szczelnie zamkniętym słoiku. Sos orzechowy dzięki cukrowi i occie może stać nawet kilka miesięcy – pamiętaj, by używać czystej łyżki za każdym razem.

**Czy mogę zmniejszyć ostrość sosów?**

Tak – w sosie BBQ usuń pestki z chili lub zmniejsz jego ilość o połowę. W sosie orzechowym ogranicz liczbę papryczek chili do jednej lub zastąp je łagodniejszą papryką czerwoną.

**Do czego jeszcze mogę użyć sosu orzechowego?**

Sos orzechowy świetnie sprawdza się jako marynata do tofu lub tempeh, dressing do sałatek z makaronem ryżowym, a także dip do surowych warzyw. Można go też rozcieńczyć wodą i użyć jako sos do stir-fry.

**Czy mogę użyć mrożonych śliwek zamiast suszonych?**

Nie – suszone śliwki mają skoncentrowany smak i naturalną słodycz, których mrożone nie zastąpią. Możesz użyć suszonych daktyli jako alternatywy, jeśli nie masz śliwek.

**Czy te sosy są odpowiednie dla wegan?**

Tak, oba sosy są w pełni wegańskie – nie zawierają żadnych produktów odzwierzęcych. Upewnij się jedynie, że wybrany ketchup i sos sojowy nie mają ukrytych dodatków.

**Czy można zamrozić sosy?**

Sos BBQ można zamrozić w pojemniku lub woreczkach na do 3 miesięcy. Sos orzechowy z mlekiem kokosowym też można mrozić, choć po rozmrożeniu może lekko się rozwarstwiać – wystarczy go wtedy podgrzać i wymieszać.