---
slug: spitzbuben
title: "Spitzbuben"
servings: 30
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["baked_good", "dessert", "snack"]
---

# Spitzbuben

Spitzbuben to klasyczne kruche ciasteczka maślane z „oczkiem" wypełnionym dżemem, popularne w krajach niemieckojęzycznych w czasie adwentu i Bożego Narodzenia. Ciasto jest delikatne, aromatyczne dzięki cytrynie i wanilii, a dżem porzeczkowy nadaje im charakterystyczny smak. Pieczenie tych ciastek to świetna przedświąteczna aktywność dla całej rodziny, szczególnie z dziećmi.

## Składniki

- 150 g masło (W temperaturze pokojowej, najlepiej o wysokiej zawartości tłuszczu (min. 82%))
- 100 g cukier puder (Do ciasta; dodatkowa ilość do oprószenia gotowych ciasteczek)
- 1 łyżeczka cukier wanilinowy (Można zastąpić 1 łyżeczką ekstraktu z wanilii)
- 2 szt żółtka jaj (Z dużych jajek, w temperaturze pokojowej)
- 300 g mąka pszenna (Typ 450 lub 500; odrobina więcej do podsypania przy wałkowaniu)
- 1 szt skórka otarta z cytryny (Tylko żółta część skórki, najlepiej z cytryny ekologicznej lub sparzonej)
- 1 szczypta sól
- 150 g dżem porzeczkowy (Tradycyjnie porzeczkowy lub galaretka; można użyć ulubionego dżemu)
- 2 łyżka cukier puder do oprószenia (Do posypania ciasteczek z otworkiem przed złożeniem)

## Przygotowanie

1. Wyjmij masło, żółtka i pozostałe składniki z lodówki i pozostaw do osiągnięcia temperatury pokojowej.
2. Utrzyj masło z cukrem pudrem na jasną i puszystą masę, następnie dodaj wanilię i skórkę cytrynową.
3. Dodaj żółtka i ucieraj do połączenia, a następnie wsyp sól i mąkę pszenną i zmiksuj do uzyskania gładkiego ciasta.
4. Zawiń ciasto w folię spożywczą, lekko spłaszcz i schłodź w lodówce przez 1 godzinę.
5. Wyjmij ciasto z lodówki i rozwałkuj na grubość 2–3 mm, lekko podsypując mąką.
6. Wycinaj okrągłe ciastka, a z połowy z nich wycinaj małe otworki w środku. Zbierz resztki ciasta i powtórz.
7. Ułóż ciastka na blasze i wstaw do lodówki na 30 minut przed pieczeniem.
8. Piecz ciasteczka w 180°C z termoobiegiem przez ok. 10 minut, aż lekko się zezłocą.
9. Wystudź ciastka na kratce, oprósz ciastka z otworkami cukrem pudrem, a spody posmaruj dżemem i złóż w pary.
10. Przechowuj gotowe spitzbuben w szczelnej puszce lub pojemniku do 7 dni.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij masło i jajka z lodówki co najmniej 30–60 minut przed rozpoczęciem pieczenia, aby osiągnęły temperaturę pokojową.
- *Dlaczego:* Zimne masło nie utrze się prawidłowo z cukrem i ciasto będzie grudkowate.
- *Pro tip:* Jeśli zapomnisz, pokrój masło w małe kostki – szybciej się ociepli.

**Krok 2.** Umieść miękkie masło i cukier puder w misie miksera i ucieraj na wysokich obrotach przez 3–4 minuty, aż masa stanie się jasna, puszysta i kremowa. Dodaj wanilię i skórkę cytrynową, ucieraj kolejną minutę.
- *Dlaczego:* Napowietrzenie masła na tym etapie decyduje o kruchości i lekkości gotowych ciasteczek.
- *Pro tip:* Masło powinno zmienić kolor na prawie biały – to znak, że wystarczająco napowietrzyłeś masę.

**Krok 3.** Dodaj żółtka jedno po drugim, czekając chwilę po każdym na połączenie. Wsyp sól i przesianą mąkę pszenną, miksuj na niskich obrotach tylko do momentu połączenia składników.
- *Dlaczego:* Zbyt długie miksowanie po dodaniu mąki aktywuje gluten i ciastka będą twarde zamiast kruche.
- *Pro tip:* Gdy ciasto się połączy, wyłącz mikser i zbierz resztki ręką – ciasto powinno być gładkie i nie kleić się.

**Krok 4.** Uformuj ciasto w dysk, zawiń szczelnie w folię spożywczą i włóż do lodówki na 1 godzinę.
- *Dlaczego:* Schłodzenie pozwala tłuszczowi zastygnąć, dzięki czemu ciasto lepiej się wałkuje i nie klei.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto dzień wcześniej i przechować w lodówce do 24 godzin.

**Krok 5.** Wyjmij ciasto z lodówki i odczekaj 5 minut. Posyp stolnicę i wałek odrobiną mąki, po czym wałkuj ciasto na grubość 2–3 mm.
- *Dlaczego:* Równomierna grubość gwarantuje, że wszystkie ciastka upieką się jednakowo.
- *Pro tip:* Połóż po obu stronach ciasta patyczki do szaszłyków (o grubości 3 mm) jako prowadnice – wałek nie zetrze ciasta cieniej niż trzeba.

**Krok 6.** Wycinaj okrągłe kształty foremką (ok. 5–6 cm średnicy). Z połowy wyciętych krążków wycinaj małym foremką lub rurkę do wyciskania otworki w środku. Zbierz skrawki ciasta, ponownie zagnieć i rozwałkuj.
- *Dlaczego:* Ciastka z otworkiem będą na wierzchu i przez „oczko" będzie widać dżem – to charakterystyczny element spitzbuben.
- *Pro tip:* Zanurz foremkę w mące przed każdym cięciem, żeby ciasto nie przyklejało się do foremki.

**Krok 7.** Ułóż wycięte ciastka na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i wstaw do lodówki na 30 minut.
- *Dlaczego:* Dodatkowe schłodzenie przed pieczeniem sprawia, że ciastka zachowają swój kształt i nie rozleją się.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz wystarczająco dużo miejsca w lodówce, możesz wstawić blachę na 15 minut do zamrażarki.

**Krok 8.** Nagrzej piekarnik do 180°C z termoobiegiem. Wstaw blachę z ciastkami i piecz 8–11 minut, obserwując – ciastka są gotowe, gdy brzegi delikatnie się zezłocą.
- *Dlaczego:* Kruche ciastka mogą szybko przejść od surowych do przypalonych, dlatego warto pilnować ich pod koniec pieczenia.
- *Pro tip:* Każdy piekarnik jest inny – sprawdź ciastka po 8 minutach i w razie potrzeby zostaw na kolejne 1–2 minuty.

**Krok 9.** Wystudzaj ciastka na kratce przez minimum 15 minut. Na ciastka z otworkami posyp równomiernie cukier puder przez sitko. Na spody (bez otworka) nałóż łyżeczkę dżemu i przykryj ciastkiem z otworkiem.
- *Dlaczego:* Cukier puder posypany na ciepłe ciastka wsiąka i staje się niewidoczny – ciastka muszą być zimne.
- *Pro tip:* Nie przekładaj ciastek dżemem zbyt wcześnie – zmiękną; najlepiej robić to na kilka godzin przed podaniem.

**Krok 10.** Gotowe spitzbuben przekładaj do szczelnej metalowej puszki lub pojemnika i przechowuj w chłodnym miejscu do 7 dni.
- *Dlaczego:* Metalowa puszka najlepiej zachowuje kruchość ciastek, nie dopuszczając wilgoci.
- *Pro tip:* Jeśli ciastka zmiękną, włóż je na 5 minut do piekarnika rozgrzanego do 150°C, żeby odzyskały chrupkość.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 98 kcal |
| Białko | 1.4 g |
| Węglowodany | 12.5 g |
| Cukry | 5.2 g |
| Tłuszcze | 4.8 g |
| Błonnik | 0.3 g |
| Sód | 28 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jaki dżem jest najlepszy do spitzbuben?**

Tradycyjnie używa się dżemu z czarnej porzeczki lub galaretki porzeczkowej – ma intensywny smak i lekko kwaśny posmak, który świetnie kontrastuje ze słodkim kruchym ciastem. Sprawdzi się też dżem z malin, moreli czy wiśni.

**Czy ciasto można przygotować wcześniej?**

Tak, ciasto możesz przechować w lodówce do 2 dni lub zamrozić na do 2 miesięcy. Przed wałkowaniem wystarczy je lekko ocieplić w temperaturze pokojowej przez kilkanaście minut.

**Dlaczego moje ciastka są twarde, a nie kruche?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt długie miksowanie ciasta po dodaniu mąki lub zbyt duże jej ilości. Warto też upewnić się, że masło było wystarczająco miękkie i dobrze napowietrzone na początku.

**Czy można zastąpić żółtka całymi jajkami?**

Żółtka nadają ciastu charakterystyczną kruchość i złocisty kolor. Użycie całych jajek zmieni strukturę ciasta – będzie twardsze i mniej kruche, dlatego nie jest to zalecane.

**Kiedy najlepiej przełożyć ciastka dżemem?**

Najlepiej kilka godzin przed podaniem – złożone zbyt wcześnie ciastka mogą zmięknąć od wilgoci z dżemu. Suche ciastka bez nadzienia można przechowywać w puszce nawet 2 tygodnie.

**Czy można dodać inne aromaty niż cytryna i wanilia?**

Tak, świetnie sprawdza się skórka pomarańczowa, cynamon lub kardamon. Można też dodać łyżeczkę kakao do połowy ciasta, aby uzyskać ciastka dwukolorowe.