---
slug: staropolskie-zrazy-zawijane
title: "Staropolskie zrazy zawijane."
servings: 4
prep_time_minutes: 120
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# Staropolskie zrazy zawijane.

Staropolskie zrazy zawijane to klasyczne danie z polskiej kuchni szlacheckiej, które polega na wołowych roladkach z aromatycznym farszem z boczku, ogórków kiszonych i cebuli, duszonych w sosie z musztardą i grzybami. Danie idealne na uroczyste okazje, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym.

## Składniki

- 500 g wołowina
- 4 plasterek boczek w plasterkach
- 1 szt cebula
- 1 szt ogórek kiszony
- 30 ml musztarda
- 30 ml mąka pszenna
- 30 ml smalec
- 0 szt sól (do smaku)
- 0 szt pieprz (do smaku)
- 1 liść liść laurowy
- 1 gałązka ziele angielskie
- 5 szt suszone borowiki (kilka sztuk)

## Przygotowanie

1. Wołowinę pokrój na 4 płaty, rozłóż tłuczkiem i przypraw solą, pieprzem oraz posmaruj musztardą.
2. Na każdy płat połóż plaster boczku, cienki słupek ogórków kiszonych i cebuli.
3. Zwiń mięso w roladki, upewnij się, że farsz jest dobrze zamknięty, i spiń szpilką lub owinąć nicią kucharską.
4. Oprósz roladki mąką i zrumień je z obu stron na rozgrzanym smalcu.
5. Przełóż zrazy do garnka, zdeklasuj patelnię wodą, dolać szklankę wody, dodaj przyprawy i dusz ok. 1 godzinę.
6. Podawaj tradycyjnie z chlebem razowym.
7. Można też podać z białym chlebem, jeśli wolisz miększą teksturę.
8. Zrazy suropieki to danie z kuchni szlacheckiej, znane z literatury polskiej.
9. Wspomniane przez Mickiewicza w "Panu Tadeuszu" jako smakołyk ceniony przez rycerzy.
10. Zrazy były tak pożądane, że postacie zjadły ich aż dwadzieścia trzy w pół godziny.
11. Można przygotować je z mięsa wieprzowego, cielęcego lub drobiowego, ale smak będzie inny.
12. Klasyczne nadzienie to musztarda, ogórek, cebula i boczek – to najpopularniejsza wersja.
13. Eksperymentuj z nadzieniem z kapusty kiszonej, chrzanu, cebuli lub suszonych grzybów.
14. Zachęcam do testowania różnych kombinacji nadzienia dla nowych smaków.
15. Idealnym dodatkiem są kasza gryczana, buraczki i czerwone wino.
16. Alternatywą mogą być ziemniaki, kluski śląskie lub pampuchy.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Weź 500 g wołowiny i pokrój ją na 4 grube płaty. Ułóż je między folią i delikatnie rozłóż tłuczkiem, aż będą miały równą grubość. Następnie posól, popieprz i posmaruj każdy płat musztardą.
- *Dlaczego:* Rozbicie mięsa tłuczkiem sprawia, że roladki będą miękkie i łatwiej je zwinąć.
- *Pro tip:* Nie rozbijaj mięsa zbyt mocno, aby nie pękło podczas zwijania.

**Krok 2.** Pokrój ogórek kiszony i cebulę w cienkie słupki. Na środek każdego płata wołowiny połóż plaster boczku, kilka kawałków ogórków i cebuli.
- *Dlaczego:* To tworzy klasyczny, smaczny farsz, który rozpuszcza się podczas gotowania.
- *Pro tip:* Nie nakładaj zbyt dużo farszu, by nie wypadał podczas zwijania.

**Krok 3.** Zwiń każdy płat mięsa w roladkę, zaczynając od krótszego boku. Upewnij się, że krawędzie są dobrze zamknięte, i zabezpiecz szpilką do pieczenia lub kucharską nicią.
- *Dlaczego:* Zabezpieczenie zapobiega wypływaniu farszu podczas duszenia.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz szpilki, użyj nitki kucharskiej – obwiąż roladkę jak prezent.

**Krok 4.** Nalej smalec do patelni i rozgrzej na średnim ogniu. Oprósz roladki mąką, a następnie podsmaż je po 2–3 minuty z każdej strony, aż zrumienią się.
- *Dlaczego:* Zrumienienie tworzy warstwę, która zatrzymuje soki wewnątrz mięsa.
- *Pro tip:* Nie przesadzaj z mąką – wystarczy cienka warstwa, by nie przypaliła się.

**Krok 5.** Przełóż zrazy do głębokiego garnka. Zdeklasuj patelnię – wlej szklankę wody (250 ml), przelij na dno i zeskrob osad. Dolej wodę do garnka, dodaj liść laurowy i ziele angielskie. Dusz pod przykryciem ok. 1 godzinę, aż mięso będzie miękkie.
- *Dlaczego:* Duszenie w sosie czyni mięso soczystym i aromatycznym.
- *Pro tip:* Co 20 minut sprawdź, czy nie wysycha – przy potrzebie dodaj odrobinę wody.

**Krok 6.** Tradycyjnie zrazy podaje się z chlebem razowym, który wchłania sos i dodaje nuty orzechowej goryczki.
- *Dlaczego:* Chleb razowy dobrze komponuje się z bogatym smakiem zrazów.
- *Pro tip:* Podgrzej chleb w piekarniku, by był chrupiący na zewnątrz i miękki w środku.

**Krok 7.** Jeśli nie lubisz chleba razowego, możesz podać zrazy z miękkim białym chlebem – nadal będzie smacznie.
- *Dlaczego:* Biały chleb oferuje neutralny smak i miękką teksturę, idealną dla dzieci.
- *Pro tip:* Wybierz chleb z codziennego piekarnika – niech będzie świeży, by nie rozpadł się w sosie.

**Krok 8.** Zrazy znane są też jako suropieki – pochodzą z kuchni szlacheckiej i były dumą polskich dworów.
- *Dlaczego:* To danie historyczne, które łączy smak z tradycją kulinarną.
- *Pro tip:* Opowiedz gościom o Mickiewiczu, by dodać posiłkowi klimatu.

**Krok 9.** W "Panu Tadeuszu" zrazy są wspomniane jako smakołyk podawany podczas bankietu – symbol hojności i gościnności.
- *Dlaczego:* Literatura pokazuje, jak ważne były zrazy w kulturze polskiej.
- *Pro tip:* Przeczytaj fragment gościom – dodaje to uroku wieczorowi.

**Krok 10.** Postacie zjadły aż 23 zrazy w pół godziny – pokazuje to, jak były one pożądane i smaczne.
- *Dlaczego:* To dowód na to, że zrazy to danie, które zachwyca smakiem i syci.
- *Pro tip:* Przygotuj porcję zapasową – mogą zniknąć szybciej, niż się spodziewasz.

**Krok 11.** Choć tradycyjnie robi się je z wołowiny, możesz eksperymentować z mięsem wieprzowym, cielęcym lub drobiowym.
- *Dlaczego:* Różne mięsa nadają danie innym charakterze – np. drobi jest lżejsze.
- *Pro tip:* Drobi wymaga krótszego czasu duszenia – uważaj, by nie wyschnął.

**Krok 12.** Najpopularniejsze nadzienie to musztarda, ogórek kiszony, cebula i boczek – to klasyczny zestaw.
- *Dlaczego:* Te składniki idealnie się uzupełniają: kwasowość, słodycz, sól i tłuszcz.
- *Pro tip:* Użyj dobrej musztardy z nasion – doda aromatu i lekkości.

**Krok 13.** Możesz spróbować nadzienia z kapusty kiszonej, chrzanu i cebuli albo suszonych borowików z cebulą.
- *Dlaczego:* Grzyby dodają głębokiego, leśnego aromatu, a chrzan przynosi ostrość.
- *Pro tip:* Zalej suszone grzyby wrzątkiem przed użyciem, by odzyskały miękkość.

**Krok 14.** Nie bój się eksperymentować z nadzieniem – to twoja kuchnia, twórz według gustu.
- *Dlaczego:* Kreatywność w kuchni prowadzi do nowych ulubionych dań.
- *Pro tip:* Zapisuj, co wypróbowałeś – przyda się przy planowaniu jadłospisu.

**Krok 15.** Idealnym towarzyszem zrazów są kasza gryczana, buraczki i szklanka czerwonego wina.
- *Dlaczego:* Kasza i buraczki dodają nuty ziarniste i słodkie, które balansują tłustość mięsa.
- *Pro tip:* Ugotuj kaszę w bulionie zamiast w wodzie – będzie aromatyczniejsza.

**Krok 16.** Zamiast kaszy możesz podać ziemniaki, kluski śląskie, pampuchy lub zwykły chleb.
- *Dlaczego:* Te dodatki są dostępne i dobrze komponują się z sosami.
- *Pro tip:* Kluski ugotuj al dente – będą lepiej trzymać kształt w sosie.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 480 kcal |
| Białko | 38.5 g |
| Węglowodany | 8.2 g |
| Cukry | 3.1 g |
| Tłuszcze | 32.1 g |
| Błonnik | 1.4 g |
| Sód | 720 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy zrazy można przygotować z wyprzedzeniem?**

Tak, zrazy można przygotować dzień wcześniej. Po duszeniu ostudzić, schłodzić, a następnie podgrzać przed podaniem. Smak często się nawet poprawia.

**Jak uniknąć pęknięcia roladek podczas duszenia?**

Upewnij się, że dobrze je zwinąłeś i zabezpieczyłeś szpilką lub nicią. Nie nakładaj zbyt dużo farszu i nie przesadzaj z ruchami podczas podsmażania.

**Czy można dusić zrazy w piekarniku?**

Tak, po podsmażeniu przełóż zrazy do wysokiego naczynia, zalej ciepłą wodą, przykryj folią i dusz w piekarniku 160°C przez godzinę.

**Jakie warzywa pasują jako dodatek?**

Idealne są gotowane marchewki, pietruszka, kapusta czy surówka z buraków. Można też podać zieloną sałatkę dla świeżości.

**Czy zrazy można zamrozić?**

Tak, po przygotowaniu ostudzić, zapakować hermetycznie i zamrozić na do 3 miesięcy. Odmrozić w lodówce i podgrzać na patelni lub w garnku.

**Dlaczego warto dodać suszone borowiki?**

Borowiki nadają sosowi intensywny, leśny aromat i głębię smaku. Warto je zalewać wcześniej, by odzyskały miękkość i wydały sok.