---
slug: stefanka
title: "Stefanka"
servings: 30
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Stefanka

Stefanka to klasyczne polskie ciasto warstwowe z kruchego ciasta miodowego, przełożonego aksamitną masą z kaszy manny i pokrytego błyszczącą polewą czekoladową. Najlepiej smakuje po kilku dniach, gdy smaki się przegryzą i ciasto nabierze wilgoci. Znana też jako miodownik lub mazurek, to wypiek idealny na świąteczny stół.

## Składniki

- 500 g mąka pszenna (Najlepiej typ 450 lub 550)
- 1 łyżeczka soda oczyszczona
- 1 opakowanie cukier wanilinowy (Do ciasta kruchego)
- 120 g cukier puder (Do ciasta kruchego (ok. 1 szklanka))
- 200 g masło zimne (Wyjąć z lodówki tuż przed użyciem, pokroić w kostkę)
- 70 g miód (Może być wielokwiatowy lub lipowy)
- 2 szt jajka
- 750 ml mleko (Do masy z kaszy manny)
- 6 łyżka kasza manna
- 1 opakowanie cukier wanilinowy (Do masy z kaszy manny)
- 250 g masło miękkie (Do masy – wyjąć z lodówki min. godzinę wcześniej)
- 80 g cukier puder (Do masy (ok. 2/3 szklanki))
- 1 łyżeczka ekstrakt migdałowy naturalny (Dodaje subtelny migdałowy aromat masie) *(opcjonalnie)*
- 250 ml gorzka herbata z cytryną (Do nasączania placków; użyć ostudzonej)
- 150 g czekolada deserowa (Min. 50–60% kakao dla intensywnego smaku)
- 2 łyżka olej roślinny (Do polewy czekoladowej, nadaje połysk)
- 50 g masło (Do polewy czekoladowej)
- 30 g wiórki kokosowe lub płatki migdałowe lub posiekane orzechy włoskie (Do dekoracji wierzchu ciasta według uznania) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Przygotować formę o wymiarach ok. 20×30 cm. Nagrzać piekarnik do 180°C (góra-dół).
2. Na stolnicę wsypać mąkę, sodę, cukier wanilinowy i cukier puder, dodać zimne masło w kostkach i siekać nożem do uzyskania drobnej kruszonki.
3. Dodać miód i jajka, wymieszać, a następnie zagnieść gładkie, elastyczne ciasto kruche.
4. Uformować kulę, podzielić na 3 równe części i każdą rozwałkować na papierze do pieczenia na placek o wymiarach formy.
5. Placki piec kolejno w nagrzanym piekarniku przez ok. 15 minut każdy, do złotego koloru. Wystudzić.
6. Do garnka wlać mleko, wsypać kaszę mannę i cukier wanilinowy; zagotować ciągle mieszając, gotować ok. 15 minut aż kasza zgęstnieje.
7. Garnek z kaszą włożyć do zimnej wody i ostudzić do temperatury pokojowej, mieszając co jakiś czas.
8. Miękkie masło ubić z cukrem pudrem na białą, puszystą masę, następnie dodawać po łyżce ostudzoną kaszę, cały czas ubijając.
9. Opcjonalnie dodać ekstrakt migdałowy do masy i krótko ubić. Odstawić.
10. Czekoladę roztopić z olejem roślinnym (w kąpieli wodnej lub mikrofalówce), dodać masło w kostce i wymieszać na gładką polewę.
11. Na tacy ułożyć pierwszy placek, nasączyć 1/3 herbaty i rozsmarować połowę masy z kaszy manny.
12. Położyć drugi placek, nasączyć 1/3 herbaty i rozsmarować pozostałą masę. Przykryć trzecim plackiem.
13. Wierzch trzeciego placka nasączyć resztą herbaty, polać polewą czekoladową i posypać wybraną dekoracją (wiórki, płatki lub orzechy).
14. Zawinąć ciasto w papier do pieczenia lub przełożyć do pojemnika. Przechowywać w temperaturze pokojowej, od 2. dnia w lodówce.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przygotuj prostokątną formę o wymiarach ok. 20×30 cm – wyłóż ją papierem do pieczenia lub posmaruj masłem. Ustaw piekarnik na 180°C tryb góra-dół i poczekaj aż się nagrzeje.
- *Dlaczego:* Nagrzanie piekarnika przed włożeniem ciasta zapewnia równomierne wypieczenie placków od razu po włożeniu do pieca.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz formy o dokładnych wymiarach, możesz użyć blachy i wycięcia placka po upieczeniu – ważne, by wszystkie trzy były jednakowej wielkości.

**Krok 2.** Na stolnicę lub czystą blat wsyp mąkę, sodę, oba cukry i ułóż pokrojone w małe kostki zimne masło. Używając dużego noża lub skrobki, szybko siekaj składniki, aż powstaną okruchy wielkości grochu.
- *Dlaczego:* Zimne masło i szybka praca zapobiegają jego roztapianiu, co daje kruchą, warstwową strukturę gotowych placków.
- *Pro tip:* Możesz też użyć tarki jarzynowej i zetrzeć zamrożone masło – to jeszcze szybsza metoda uzyskania kruszonki.

**Krok 3.** Do kruszonki wlej miód i wbij jajka. Najpierw wymieszaj widelcem lub łyżką, a potem zacznij zagniatać rękami, aż powstanie jednolita, gładka kula ciasta. Jeśli ciasto klei się do rąk, posyp stolnicę odrobiną mąki.
- *Dlaczego:* Miód i jajka wiążą składniki i nadają ciastu delikatną słodycz oraz miodowy aromat charakterystyczny dla stefanki.
- *Pro tip:* Nie wyrabiaj ciasta zbyt długo – wystarczy połączyć składniki, bo długie wyrabianie czyni je twardym po upieczeniu.

**Krok 4.** Kulę ciasta podziel na 3 równe części (możesz użyć wagi). Każdą część połóż na arkuszu papieru do pieczenia i wałkiem rozwałkuj na cienki prostokąt wielkości formy. Papier z plackiem przenieś na blachę.
- *Dlaczego:* Wałkowanie bezpośrednio na papierze ułatwia przeniesienie delikatnego kruchego ciasta bez ryzyka jego rozerwania.
- *Pro tip:* Schłodź ciasto w lodówce przez 15 minut przed wałkowaniem, jeśli jest zbyt miękkie i lepi się do wałka.

**Krok 5.** Każdy placek piecz osobno przez ok. 15 minut, aż będzie złocisty na brzegach. Wyjmij z pieca i odstaw do całkowitego wystudzenia – gorące placki są kruche i mogą się łamać.
- *Dlaczego:* Oddzielne pieczenie każdego placka gwarantuje równomierne wypieczenie wszystkich warstw ciasta.
- *Pro tip:* Nakłuj placek widelcem przed pieczeniem w kilku miejscach – zapobiegnie to wybrzuszeniom podczas pieczenia.

**Krok 6.** Do garnka wlej mleko, wsyp kaszę mannę i cukier wanilinowy. Postaw na średnim ogniu i zacznij mieszać trzepaczką lub drewnianą łyżką. Kiedy masa się zagotuje, zmniejsz ogień i gotuj dalej ok. 15 minut ciągle mieszając.
- *Dlaczego:* Ciągłe mieszanie zapobiega przypaleniu kaszy do dna garnka i powstawaniu grudek.
- *Pro tip:* Masa jest gotowa, gdy łyżka postawiona w niej stoi pionowo – powinna być bardzo gęsta, gęstsza niż kasza jadalna.

**Krok 7.** Garnek z gorącą kaszą wstaw do zlewu wypełnionego zimną wodą. Mieszaj co kilka minut, wymieniając wodę gdy się ociepli. Kasza musi być całkowicie zimna przed dodaniem do masła.
- *Dlaczego:* Dodanie ciepłej kaszy do ubitego masła spowoduje jego roztopienie i masa nie będzie puszysta – konieczne jest całkowite ostudzenie.
- *Pro tip:* Możesz przygotować kaszę dzień wcześniej i przechować ją w lodówce przykrytą folią spożywczą przylegającą bezpośrednio do powierzchni.

**Krok 8.** Miękkie masło (w temperaturze pokojowej) włóż do misy miksera lub miski i ubijaj mikserem z cukrem pudrem przez ok. 5 minut, aż masa będzie biała i bardzo puszysta. Następnie dodawaj po łyżce zimną kaszę, cały czas ubijając na średnich obrotach.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie kaszy pozwala na równomierne jej połączenie z masłem bez ryzyka zwarzenia masy.
- *Pro tip:* Jeśli masa zacznie wyglądać na zwarzystą (grudkowatą), podgrzej miskę lekko nad parą wodną i miksuj dalej – masa powinna się połączyć.

**Krok 9.** Na tym etapie możesz dodać łyżeczkę ekstraktu migdałowego i krótko zmiksować. Masa powinna być gładka, kremowa i dobrze trzymać kształt.
- *Dlaczego:* Ekstrakt migdałowy pogłębia smak masy i doskonale komponuje się z miodem w cieście kruchym.
- *Pro tip:* Użyj wyłącznie naturalnego ekstraktu migdałowego – sztuczny aromat może dać nieprzyjemny, chemiczny posmak.

**Krok 10.** Czekoladę połam na kawałki i włóż do miski żaroodpornej razem z olejem. Ustaw miskę nad garnkiem z lekko gotującą się wodą (kąpiel wodna) i mieszaj łyżką aż czekolada się roztopi. Zdjąć z ognia, dodać masło w kostkach i mieszać do uzyskania gładkiej, błyszczącej polewy.
- *Dlaczego:* Olej i masło sprawiają, że polewa jest błyszcząca i elastyczna – nie pęka przy krojeniu ciasta.
- *Pro tip:* Nie pozwól by dno miski dotykało wody w garnku – czekolada powinna topić się w parze wodnej, a nie bezpośrednim kontakcie z gorącą wodą.

**Krok 11.** Na tacy lub desce wyłożonej papierem do pieczenia ułóż pierwszy wystudzony placek. Za pomocą pędzelka lub łyżki nasącz go 1/3 herbaty z cytryną. Rozsmaruj szpatułką połowę masy z kaszy manny.
- *Dlaczego:* Nasączenie herbatą sprawia, że kruche ciasto nabiera wilgoci i ciasto po przegryzieniu jest delikatniejsze.
- *Pro tip:* Herbata powinna być mocno zaparzona i ostudzona – ciepła może zmiękczyć placek zbyt mocno.

**Krok 12.** Ułóż na masie drugi placek, nasącz 1/3 herbaty i rozsmaruj pozostałą masę. Połóż trzeci placek, nasącz ostatnią porcją herbaty, polej lekko przestudzoną polewą czekoladową i posyp dekoracją.
- *Dlaczego:* Polewa nałożona gdy jest lekko przestudzona (ale jeszcze płynna) równomiernie pokryje ciasto i ładnie zastygnie.
- *Pro tip:* Posypkę nakładaj od razu po polaniu czekoladą, zanim zastygnie – tylko wtedy dobrze do niej przylgnie.

**Krok 13.** Zawiń ciasto w papier do pieczenia lub przełóż do szczelnego pojemnika. Pierwszą dobę przechowuj w chłodnym miejscu (nie w lodówce), od drugiego dnia wstaw do lodówki.
- *Dlaczego:* Kilkudniowe przechowywanie pozwala warstwom ciasta połączyć się ze sobą – stefanka smakuje znacznie lepiej po 2–3 dniach.
- *Pro tip:* Wyjmij stefankę z lodówki ok. 30 minut przed podaniem – w temperaturze pokojowej masa jest miększa i ciasto łatwiej kroić.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 310 kcal |
| Białko | 4.2 g |
| Węglowodany | 33.5 g |
| Cukry | 16.5 g |
| Tłuszcze | 18 g |
| Błonnik | 0.8 g |
| Sód | 105 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy stefankę można upiec z wyprzedzeniem?**

Tak, i wręcz jest to zalecane – najlepiej upiec ciasto 2–3 dni przed podaniem. Z każdym dniem smaki lepiej się łączą, a ciasto nabiera odpowiedniej wilgotności.

**Jak długo można przechowywać stefankę?**

Stefanka przechowywana w lodówce w szczelnym pojemniku lub zawinięta w papier do pieczenia zachowuje świeżość przez ok. 5–7 dni. Można ją też zamrozić bez polewy czekoladowej na do 2 miesięcy.

**Dlaczego moja masa z kaszy manny wygląda na zwarzystą?**

Najczęściej zdarza się to, gdy kasza była jeszcze ciepła podczas łączenia z masłem. Spróbuj podgrzać miskę z masą lekko nad parą wodną i ubijać dalej mikserem – masa powinna się połączyć i stać gładka.

**Czym można zastąpić herbatę do nasączania?**

Zamiast gorzkiej herbaty z cytryną można użyć soku z cytryny rozcieńczonego wodą, kompotu lub słabej kawy. Ważne, by płyn był lekko kwaskowy – balansuje słodycz masy.

**Czy ciasto kruche musi być naprawdę zimne?**

Tak – zimne masło to klucz do kruchości. Jeśli masło zmięknie podczas wyrabiania, wstaw ciasto na 30 minut do lodówki przed wałkowaniem.

**Czy mogę zrobić stefankę bez ekstraktu migdałowego?**

Tak, ekstrakt migdałowy jest całkowicie opcjonalny. Bez niego ciasto ma delikatniejszy, waniliowo-miodowy smak. Można też zastąpić go ekstraktem waniliowym lub rumowym.