---
slug: sw-mikolaj-z-ciasta
title: "Św. Mikołaj z ciasta"
servings: 4
prep_time_minutes: 90
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good", "snack"]
---

# Św. Mikołaj z ciasta

Św. Mikołaj z ciasta to tradycyjne polskie ciasteczko świąteczne, gotowane z kruchego ciasta i pokrywane białkowym lukrem. Idealne na Boże Narodzenie, ozdabia się je według uznania.

## Składniki

- 1 szt ciasto: (sekcja składników)
- 300 g mąka krupczatka
- 150 g masło
- 50 g margaryna
- 100 g cukier puder
- 3 szt żółtka
- 1 skórka skórka cytrynowa
- 1 szt jajko lub białko do smarowania (do smarowania ciasta przed pieczeniem)
- 1 szt lukier: (sekcja składników)
- 2 szt białka
- 200 g cukier puder
- 1 szt cytryna lub kwas cytrynowy (do przyprawienia lukru)

## Przygotowanie

1. Przesiej mąkę do miski, dodaj masło i margarynę, posiekaj nożem, potem dodaj cukier, skórkę cytrynową i żółtka.
2. Szybko zagnieć ciasto, zawiń w folię i odstaw na 10 minut do chłodnego miejsca.
3. Rozwałkuj ciasto na grubość około 0,5 cm, wykrawaj szablonem i smaruj rozmąconym jajkiem lub białkiem.
4. Ułóż ciasteczka na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, a następnie wstaw do nagrzanego piekarnika (200°C).
5. Piec przez około 10 minut, aż ciasteczka zrumienią się na złoty kolor.
6. Zdejmij ciasteczka z blachy, gdy są jeszcze gorące, i ostudź na siatce.
7. Przygotuj lukier: ucieraj białka z cukrem pudrem, aż masa stanie się gęsta i puszysta.
8. Dodaj sok z cytryny lub szczyptę kwasu cytrynowego i dopraw do smaku.
9. Przy potrzebie zabarwij lukier jadalnymi barwnikami.
10. Po całkowitym ostygnięciu ciasteczek, pokryj je lukrem według uznania.
11. Z podanej ilości składników można zrobić kilka ciasteczek – liczba zależy od rozmiaru szablonu.
12. Przygotuj kartonowy szablon Św. Mikołaja: postać w profilu, z czapką, brodą i workiem prezentów.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przesiej mąkę do dużej miski, aby usunąć grudki. Dodaj pokrojone w kostkę masło i margarynę, posiekaj nożem, aż masa przypomina migdałowy mielizn. Następnie dodaj cukier, startą skórkę cytrynową i żółtka.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki zapobiega grudkom, a posiekanie tłuszczu z mąką daje lepszą, kruchą strukturę ciasta.
- *Pro tip:* Użyj zimnego masła – łatwiej będzie je posiekać i ciasto będzie bardziej kruche.

**Krok 2.** Zagnieć składniki rękami, aż powstanie jednolite ciasto. Nie mieszaj zbyt długo, aby nie rozgrzać tłuszczu. Zawiń w folię i odstaw na 10 minut do lodówki.
- *Dlaczego:* Krótkie zagniatanie i chłodzenie zapobiegają roztopieniu się tłuszczu, co utrzyma kruchą konsystencję ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się klei, posyp ręce niewielką ilością mąki.

**Krok 3.** Na lekko posypanej mąką powierzchni rozwałkuj ciasto na grubość ok. 0,5 cm. Wykrawaj szablonem kształty Mikołajów. Smaruj każdy kształt rozmąconym jajkiem lub białkiem.
- *Dlaczego:* Smarowanie jajkiem nadaje ciasteczkom ładny, błyszczący wygląd po upieczeniu.
- *Pro tip:* Nie wałkuj zbyt cienko – ciasteczka mogą się nadpalić.

**Krok 4.** Wyłóż blaszkę papierem do pieczenia. Ułóż na niej ciasteczka, zostawiając między nimi przestrzeń. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 200°C.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przywieraniu, a odpowiednia przestrzeń pozwala na równomierne upieczenie.
- *Pro tip:* Upewnij się, że piekarnik jest dobrze nagrzany – wtedy ciasteczka ładnie się podniosą.

**Krok 5.** Piec ciasteczka przez około 10 minut, aż brzegi zaczną się lekko rumienić. Nie przepiecz – mają być miękkie w środku.
- *Dlaczego:* Zbyt długie pieczenie sprawi, że ciasteczka będą suche i twarde.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość po 8 minutach – czas może się różnić w zależności od piekarnika.

**Krok 6.** Natychmiast po pieczeniu przetransferuj ciasteczka na siatkę, aby nie parzyły się na blaszce i nie stawały się wilgotne.
- *Dlaczego:* Zdejmowanie z blachy zapobiega dalszemu gotowaniu i zapewnia chrupkość.
- *Pro tip:* Użyj cienkiego szpachelki, by delikatnie podważyć ciasteczka.

**Krok 7.** W misce ucieraj białka z cukrem pudrem drewnianą łyżką lub mikserem, aż lukier stanie się gęsty, błyszczący i nie spływa z łyżki.
- *Dlaczego:* Gęsty lukier dobrze przylega do ciasteczek i ładnie twardnieje po wyschnięciu.
- *Pro tip:* Jeśli używasz miksera, startuj na niskich obrotach, by nie rozlać białek.

**Krok 8.** Wyciśnij sok z cytryny lub dodaj szczyptę kwasu cytrynowego do lukru, aby zwiększyć jego trwałość i doprawić smak.
- *Dlaczego:* Kwas cytrynowy stabilizuje białka i zapobiega rozwarstwieniu lukru.
- *Pro tip:* Zacznij od ½ łyżeczki soku – możesz dodać więcej, jeśli potrzebujesz.

**Krok 9.** Jeśli chcesz kolorowe ciasteczka, dodaj kilka kropli jadalnego barwnika do lukru i dokładnie wymieszaj.
- *Dlaczego:* Barwniki pozwalają stworzyć świąteczne wzory i ozdoby.
- *Pro tip:* Zacznij od małej ilości – barwnik się nasyci po kilku minutach.

**Krok 10.** Upewnij się, że ciasteczka są całkowicie ostudzone, zanim je polejesz lukrem – inaczej się roztopi.
- *Dlaczego:* Ciepłe ciasteczka sprawią, że lukier się rozprowadzi i nie utwardnieje poprawnie.
- *Pro tip:* Użyj łyżeczki lub worka cukierniczego do dokładnego nanoszenia lukru.

**Krok 11.** Liczba ciasteczek zależy od wielkości szablonu – im mniejszy, tym więcej uzyskasz z jednej porcji ciasta.
- *Dlaczego:* Większe szablony zużywają więcej ciasta, więc zmniejszają wydajność.
- *Pro tip:* Zbierz obcinaki i ponownie rozwałkuj – możesz zrobić dodatkowe ciasteczka.

**Krok 12.** Wytnij szablon z kartonu: postać Św. Mikołaja w profilu, z długą brodą, czerwoną czapką i workiem prezentów – to podstawa dla ciasteczek.
- *Dlaczego:* Szablon zapewnia jednolity kształt i rozpoznawalność postaci.
- *Pro tip:* Zalaminuj szablon lub przyklej folię – będzie trwalszy i łatwiejszy w czyszczeniu.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 45 g |
| Cukry | 28.3 g |
| Tłuszcze | 14.5 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 120 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zastąpić margarynę masłem?**

Tak, możesz użyć wyłącznie masła – wtedy ciasto będzie bardziej aromatyczne i kruche. Zaleca się 200 g masła zamiast mieszanki masła i margaryny.

**Jak długo trzymać się ciasteczka?**

Ciasteczka przechowuj w hermetycznym pudełku w suchym miejscu. Trwają do 2 tygodni. Lukier nieco twardnieje z czasem.

**Dlaczego ciasto trzeba chłodzić przed wałkowaniem?**

Chłodzenie pozwala tłuszczom stężnieć, co ułatwia obróbkę i zapobiega rozpływaniu się ciasta w piekarniku.

**Czy lukier można przygotować wcześniej?**

Tak, lukier najlepiej przygotować tuż przed użyciem. Jeśli musisz, przechowuj go w szczelnym naczyniu, ale może lekko zgęstnieć.

**Jak zapobiec pękaniu ciasta przy wykrawaniu?**

Nie wałkuj zbyt cienko i używaj ostrego wykrojnika. Jeśli ciasto się klei, posyp je niewielką ilością mąki.

**Czy ciasteczka można zamrozić?**

Tak, możesz zamrozić uformowane, ale nie upieczone ciasteczka na blasze, a potem przetransferować do woreczka. Piecz od razu z mrożenia, dodając 1–2 minuty.