---
slug: swiateczny-pasztet
title: "Świąteczny pasztet"
servings: 8
prep_time_minutes: 180
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["appetizer", "spread"]
---

# Świąteczny pasztet

Wegański świąteczny pasztet z brązowej soczewicy i kaszy jaglanej, aromatyzowany mnóstwem korzennych przypraw i odrobiną whiskey, która nadaje mu głębi smaku. Idealny na wigilijny stół jako wykwintna przystawka lub dodatek do pieczywa. Kroić można dopiero po całkowitym wystudzeniu – wtedy nabiera właściwej konsystencji.

## Składniki

- 300 g cebula (Około 6 sztuk średnich cebul, pokrojonych w półksiężyce.)
- 1 łyżka musztarda (Najlepiej musztarda dijon lub sarepska.)
- 1 łyżka syrop klonowy
- 1 łyżeczka tymianek suszony
- 6 szt ziarna pieprzu (Do aromatyzowania cebuli podczas smażenia; przed blendowaniem usunąć.)
- 4 szt ziele angielskie (Przed blendowaniem usunąć z cebuli.)
- 4 szt liście laurowe (Przed blendowaniem usunąć z cebuli.)
- 2 szt owoce jałowca (Nadają pasztetowi leśny, żywiczny aromat; przed blendowaniem usunąć.)
- 2 szt goździki (Przed blendowaniem usunąć z cebuli.)
- 0.5 szklanka whiskey (Alkohol odparowuje podczas duszenia, pozostaje tylko głęboki aromat.)
- 115 ml olej roślinny (Około 15 ml do smażenia cebuli + 100 ml do masy pasztetowej; plus odrobina do wysmarowania formy.)
- 400 g ugotowana brązowa soczewica (Odpowiada około 200 g suchej soczewicy. Można też użyć soczewicy z puszki, odcedzonej.)
- 200 g ugotowana kasza jaglana (Odpowiada około 100 g suchej kaszy jaglanej.)
- 60 g mielone orzechy laskowe (Część można odłożyć do posypania formy zamiast bułki tartej.)
- 1.5 łyżka sos sojowy (Dodaj do smaku – 1 do 2 łyżek.)
- 1 szczypta gałka muszkatołowa
- 1 łyżeczka sól (Dodaj do smaku.)
- 0.5 łyżeczka czarny pieprz mielony (Dodaj do smaku.)
- 2 łyżka bułka tarta (Do wysypania formy; można zastąpić mielonymi orzechami laskowymi.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Cebule obierz i pokrój w półksiężyce.
2. Na patelni rozgrzej olej, dodaj cebulę i wszystkie całe przyprawy (pieprz, ziele angielskie, liście laurowe, jałowiec, goździki) oraz tymianek.
3. Smaż cebulę na niedużym ogniu przez 5–7 minut, aż zmięknie i lekko się zrumieni.
4. Wlej whiskey i duś przez 3–5 minut, aż alkohol całkowicie odparuje.
5. Rozgrzej piekarnik do 180°C (góra-dół).
6. Z podsmażonej cebuli wyjmij ziarna pieprzu, ziele angielskie, liście laurowe, owoce jałowca i goździki.
7. Przełóż cebulę do dużej miski, dodaj soczewicę, kaszę jaglaną, mielone orzechy, olej, sos sojowy, musztardę, syrop klonowy i gałkę muszkatołową.
8. Zblenduj całość blenderem na gładką, gęstą masę, dopraw solą i pieprzem do smaku.
9. Formę keksową wysmaruj olejem i wysyp bułką tartą lub mielonymi orzechami.
10. Przełóż masę pasztetową do formy, wyrównaj powierzchnię.
11. Piecz przez 45–50 minut, aż pasztet będzie złocisty i lekko odstawać od boków formy.
12. Wyjmij z piekarnika i całkowicie wystudzaj przed krojeniem – najlepiej po 2–3 godzinach lub po schłodzeniu w lodówce.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Obierz cebule ze skórki i pokrój je w półksiężyce – czyli najpierw przekrój cebulę na pół wzdłuż, a potem każdą połówkę krój w cienkie plasterki.
- *Dlaczego:* Drobno pokrojona cebula smaży się równomiernie i szybciej karmelizuje, co nadaje pasztetowi słodkawy smak.
- *Pro tip:* Mokry nóż lub krótkie schłodzenie cebuli w lodówce przed krojeniem ogranicza pieczenie oczu.

**Krok 2.** Na rozgrzaną patelnię wlej olej (ok. łyżki), dodaj pokrojoną cebulę i wszystkie całe przyprawy: ziarna pieprzu, ziele angielskie, liście laurowe, owoce jałowca, goździki oraz tymianek.
- *Dlaczego:* Całe przyprawy powoli oddają aromat do oleju i cebuli, tworząc głęboki, korzenny smak charakterystyczny dla świątecznego pasztetu.
- *Pro tip:* Umieść przyprawy w małym sitku lub zawiąż w kawałku gazy, by łatwiej je potem wyłowić.

**Krok 3.** Smaż cebulę na niedużym (środkowym) ogniu przez 5–7 minut, co jakiś czas mieszając, aż stanie się miękka, półprzezroczysta i lekko złota.
- *Dlaczego:* Wolne smażenie na niezbyt wysokim ogniu pozwala cebuli karmelizować się zamiast przypalać, co buduje słodki fundament smaku pasztetu.
- *Pro tip:* Jeśli cebula zaczyna przywierać, dolej kilka łyżek wody – to bezpieczniejsze niż więcej oleju.

**Krok 4.** Wlej whiskey bezpośrednio do patelni z cebulą i duś przez 3–5 minut na średnim ogniu, aż ostra woń alkoholu zniknie.
- *Dlaczego:* Alkohol podczas gotowania odparowuje, zostawiając jedynie złożony aromat wędzisto-słodowy, który wzbogaca smak pasztetu.
- *Pro tip:* Masz gotowy alkohol, gdy przy wąchaniu nad patelnią nie czujesz już ostrego zapachu spirytusu.

**Krok 5.** Ustaw piekarnik na 180°C w trybie góra-dół i poczekaj, aż się nagrzeje (ok. 10–15 minut). Możesz to zrobić podczas przygotowania masy pasztetowej.
- *Dlaczego:* Wkładanie pasztetu do zimnego piekarnika sprawia, że piecze się nierównomiernie i może nie uzyskać złocistej skórki.
- *Pro tip:* Jeśli Twój piekarnik ma tryb z termoobiegiem, ustaw temperaturę na 170°C.

**Krok 6.** Przy pomocy łyżki lub szczypiec wyłów z cebuli wszystkie całe przyprawy: ziarna pieprzu, ziele angielskie, liście laurowe, owoce jałowca i goździki.
- *Dlaczego:* Całe przyprawy są twarde i niesmaczne do jedzenia – pozostawione w masie zepsułyby konsystencję pasztetu i były nieprzyjemne w gryzeniu.
- *Pro tip:* Policz przed smażeniem ile sztuk każdej przyprawy dodałeś – łatwiej je wszystkie znaleźć.

**Krok 7.** Do dużej miski przełóż cebulę, dodaj ugotowaną soczewicę, kaszę jaglaną, mielone orzechy laskowe, 100 ml oleju, sos sojowy, musztardę, syrop klonowy i gałkę muszkatołową.
- *Dlaczego:* Wszystkie składniki muszą być razem przed blendowaniem, żeby masa była jednorodna i dobrze doprawiona.
- *Pro tip:* Upewnij się, że soczewica i kasza nie są zbyt mokre – odcedź nadmiar wody, bo zbyt rzadka masa nie utrzyma kształtu pasztetu.

**Krok 8.** Używając blendera kielichowego lub ręcznego, zblenduj masę na gładką, gęstą konsystencję. Dopraw solą i czarnym pieprzem – spróbuj i dodaj więcej sosu sojowego według uznania.
- *Dlaczego:* Gładka masa lepiej trzyma kształt po upieczeniu, a doprawianie na tym etapie pozwala precyzyjnie dobrać smak przed włożeniem do piekarnika.
- *Pro tip:* Jeśli masa jest zbyt gęsta, dodaj łyżkę wody; jeśli zbyt rzadka – dodaj garść mielonych orzechów lub łyżkę płatków owsianych.

**Krok 9.** Formę keksową (ok. 25–30 cm) posmaruj olejem przy pomocy pędzelka lub ręki, a następnie wysyp bułką tartą lub mielonymi orzechami laskowymi – potrząśnij formą, aby równomiernie pokryły dno i boki.
- *Dlaczego:* Tłuszcz i bułka tarta tworzą warstwę antyprzywierającą, dzięki której pasztet po upieczeniu łatwo się wyjmie z formy bez rozkruszenia.
- *Pro tip:* Zamiast bułki tartej możesz użyć sezamu lub drobno posiekanych orzechów, które tworzą chrupiącą skórkę.

**Krok 10.** Łyżką lub szpatułką przełóż masę pasztetową do przygotowanej formy i wyrównaj powierzchnię, dociskając masę równomiernie do brzegów.
- *Dlaczego:* Równa powierzchnia sprawia, że pasztet piecze się jednakowo i ładnie wygląda po pokrojeniu.
- *Pro tip:* Możesz dekoracyjnie naciąć wierzch nożem w ukośne nacięcia lub ułożyć na nim kilka gałązek tymianku przed pieczeniem.

**Krok 11.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz przez 45–50 minut. Pasztet jest gotowy, gdy powierzchnia jest złocista, a boki lekko odchodzą od formy.
- *Dlaczego:* Odpowiedni czas pieczenia zapewnia, że wnętrze pasztetu stwardnieje i będzie można go kroić w plastry bez rozpadania.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch zbyt szybko się rumieni, przykryj formę kawałkiem folii aluminiowej na ostatnie 10 minut pieczenia.

**Krok 12.** Wyjmij pasztet z piekarnika i pozostaw do całkowitego wystudzenia w temperaturze pokojowej, a potem schłódź w lodówce przez co najmniej 1–2 godziny przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Pasztet tężeje podczas stygnięcia – krojenie gorącego pasztetu skończy się rozkruszeniem i nieatrakcyjnym wyglądem plastrów.
- *Pro tip:* Pasztet przygotowany dzień wcześniej smakuje jeszcze lepiej – smaki się przegryzają i konsystencja jest idealnie zwarta.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 310 kcal |
| Białko | 11.5 g |
| Węglowodany | 28 g |
| Cukry | 4.5 g |
| Tłuszcze | 16 g |
| Błonnik | 6.5 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zastąpić whiskey innym alkoholem lub całkowicie go pominąć?**

Tak – whiskey można zastąpić brandy, rumem lub ciemnym piwem. Jeśli chcesz uniknąć alkoholu, użyj 2–3 łyżek octu jabłkowego rozcieńczonego w 50 ml wody lub bulionu warzywnego – smak będzie mniej złożony, ale pasztet nadal wyjdzie smaczny.

**Jak długo można przechowywać pasztet i czy da się go zamrozić?**

Pasztet przechowuj w lodówce szczelnie owinięty folią lub w zamkniętym pojemniku do 5 dni. Można go zamrozić w plastrach lub w całości – wytrzymuje do 2 miesięcy; rozmrażaj powoli w lodówce przez noc.

**Skąd wiem, że soczewica i kasza jaglana są wystarczająco suche do pieczenia?**

Ugotowana soczewica powinna być miękka, ale nie rozpadać się w papkę – odcedź ją przez sitko i delikatnie odciśnij. Kasza jaglana musi być ugotowana al dente i nieprzywierająca; zbyt mokre składniki sprawią, że pasztet nie stężeje.

**Czy pasztet można upiec bez blendera?**

Tak, możesz użyć tłuczka do ziemniaków lub rozgnieść składniki widelcem – masa będzie rustykalniejsza z wyczuwalnymi kawałkami. Taka konsystencja też jest smaczna, choć pasztet może być trudniej kroić w równe plastry.

**Jaką formę do pieczenia wybrać i czy trzeba jej specjalnie przygotować?**

Najlepsza jest forma keksowa o wymiarach ok. 25×10 cm – metalowa lub silikonowa. Metalową koniecznie posmaruj olejem i wysyp bułką tartą lub mielonymi orzechami; silikonowej wystarczy lekkie natłuszczenie.

**Czy pasztet jest odpowiedni dla dzieci, które nie jedzą alkoholu?**

Alkohol z whiskey odparowuje podczas duszenia i pieczenia, więc ilość pozostała w gotowym daniu jest śladowa. Jeśli jednak zależy Ci na całkowitym wyeliminowaniu alkoholu, zamień whiskey na bulion warzywny lub sok jabłkowy.