---
slug: szarlotka-na-kruchym-cie-cie
title: "SZARLOTKA NA KRUCHYM CIEŚCIE"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# SZARLOTKA NA KRUCHYM CIEŚCIE

Szarlotka na kruchym cieście orkiszowym z dużą ilością jabłek, cynamonu i kaszy manny – przepis na imponującą blachę 40×32 cm, która znika zanim ostygnie. Kruche ciasto z budyniem jest maślane i delikatne, a nadzienie jabłkowe aromatyczne i wilgotne. Można spokojnie upiec połowę porcji, ale po pierwszym kawałku będziesz żałować, że nie upiekłaś całości.

## Składniki

- 300 g masło (Wyjąć na blat godzinę przed przygotowaniem, żeby zmiękło w temperaturze pokojowej.)
- 2 szklanka cukier
- 3 szklanka mąka orkiszowa jasna (Można zastąpić mąką pszenną typ 550.)
- 3 łyżeczka proszek do pieczenia
- 3 szt jajka
- 1 opakowanie budyń waniliowy lub śmietankowy w proszku (Proszek budyniowy dodaje ciastu delikatności i aromatu.)
- 1 szczypta sól
- 4 kg jabłka (Najlepiej słodkie odmiany jak Ligol lub Jonaprince; jeśli kwaśne, można dosłodzić do smaku.)
- 1 szklanka kasza manna (Kasza wchłania nadmiar soku z jabłek i zapobiega rozmoknięciu spodu.)
- 1 łyżeczka cynamon mielony (Czubata łyżeczka dla wyraźnego aromatu.)

## Przygotowanie

1. Wyjmij masło z lodówki na blat kuchenny na około godzinę przed pieczeniem, aby zmiękło.
2. Do misy miksera wsyp mąkę, cukier, proszek do pieczenia i proszek budyniowy, krótko wymieszaj.
3. Dodaj jajka i miękkie masło, miksuj do momentu aż powstanie jednolita, miękka kulka ciasta.
4. Podziel ciasto na trzy części: jedną włóż do zamrażarki, dwie pozostałe do lodówki.
5. Formę 40×32 cm wyłóż papierem do pieczenia, rozklepuj ciasto z lodówki równomiernie na dno i boki.
6. Wstaw formę z ciastem do lodówki na czas przygotowania nadzienia jabłkowego.
7. Jabłka obierz i zetrzyj na grubych oczkach tarki; skórek nie wyrzucaj – nadają się na ocet.
8. Do startych jabłek dodaj kaszę manną i cynamon, wymieszaj i zostaw na godzinę, by kasza wchłonęła sok.
9. Nakłuj spód ciasta widelcem, wyłóż na niego równomiernie nadzienie jabłkowe.
10. Ciasto z zamrażarki zetrzyj na tarce jarzynowej bezpośrednio na wierzch jabłek, przykrywając je równomiernie.
11. Piecz w piekarniku nagrzanym do 170°C przez 60 minut, następnie zmniejsz do 160°C i piecz kolejne 60 minut.
12. Wyjmij szarlotkę z piekarnika i pozostaw do całkowitego wystygnięcia przed krojeniem, najlepiej przez noc.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij masło z lodówki na około godzinę przed pieczeniem i zostaw je w temperaturze pokojowej na blacie kuchennym, żeby całkowicie zmiękło.
- *Dlaczego:* Miękkie masło łatwiej łączy się z mąką i jajkami, tworząc gładkie, plastyczne ciasto bez grudek.
- *Pro tip:* Możesz sprawdzić, czy masło jest gotowe, wciskając w nie palec – powinno ustępować bez oporu.

**Krok 2.** Do misy miksera wsyp mąkę orkiszową, cukier, proszek do pieczenia i proszek budyniowy wyjęty z saszetki, a następnie krótko wymieszaj suche składniki.
- *Dlaczego:* Wstępne wymieszanie suchych składników zapewnia równomierne rozprowadzenie proszku do pieczenia i budyniu w cieście.
- *Pro tip:* Używaj miksera z hakiem do ciasta lub malaksera – ułatwiają łączenie tłustego ciasta kruchego.

**Krok 3.** Do suchych składników wbij trzy jajka i dodaj pokrojone na kawałki miękkie masło, a następnie miksuj na średnich obrotach, aż ciasto zbierze się w jednolitą, miękką kulę.
- *Dlaczego:* Miksowanie do momentu powstania kuli zapobiega nadmiernemu wyrabianiu glutenu, dzięki czemu ciasto pozostaje kruche po upieczeniu.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się kruszy i nie chce się zlepiać, dodaj łyżkę zimnej wody i chwilę domiksuj.

**Krok 4.** Podziel ciasto na trzy w miarę równe części: jedną owiń w folię spożywczą i włóż do zamrażarki, dwie pozostałe owiń i włóż do lodówki na czas przygotowania jabłek.
- *Dlaczego:* Schłodzone ciasto jest twardsze i łatwiej je równomiernie rozklepać na dno formy bez przyklejania się do rąk.
- *Pro tip:* Część do zamrażarki ma służyć jako wierzch szarlotki – musi być mocno zmrożona, żeby dobrze zetrzeć ją na tarce.

**Krok 5.** Dużą prostokątną formę do pieczenia (około 40×32 cm) wyłóż papierem do pieczenia tak, aby wystawał nieco poza krawędzie, a następnie wyjmij ciasto z lodówki i rozklepuj je palcami lub uklepuj równomiernie na dno i lekko na boki formy.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przyklejeniu się ciasta i ułatwia wyjęcie gotowej szarlotki z formy.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się rwie, pokrój je w plasterki i układaj jeden przy drugim, a następnie złączaj palcami – efekt będzie taki sam.

**Krok 6.** Wstaw formę z rozłożonym ciastem do lodówki i zostaw tam, dopóki nie przygotujesz jabłek – spód musi pozostać zimny.
- *Dlaczego:* Zimny spód lepiej zachowuje kształt podczas nakładania ciężkiego nadzienia jabłkowego i nie rozmięka przed pieczeniem.
- *Pro tip:* Możesz wstępnie schładzać spód nawet do 2 godzin – nic mu się nie stanie.

**Krok 7.** Jabłka umyj, obierz ze skórki i zetrzyj na grubych oczkach tarki do dużej miski; skórek i ogryzków nie wyrzucaj, bo nadają się np. na ocet jabłkowy.
- *Dlaczego:* Starcie jabłek na tarce skraca czas pieczenia i zapewnia równomierne, jednorodne nadzienie bez twardych kawałków.
- *Pro tip:* Trzymaj jabłka chłodne przed tarciem – łatwiej się zetrą i mniej puszczają soku od razu.

**Krok 8.** Do startych jabłek wsyp szklankę kaszy manny i czubatą łyżeczkę cynamonu, dokładnie wymieszaj i zostaw mieszaninę w misce na około godzinę w temperaturze pokojowej.
- *Dlaczego:* Kasza manna wchłania nadmiar soku wypuszczonego przez jabłka, dzięki czemu spód szarlotki nie będzie mokry i rozmoczony.
- *Pro tip:* Jeśli jabłka są kwaśne, możesz dosypać 2–3 łyżki cukru i wymieszać razem z kaszą.

**Krok 9.** Wyjmij formę ze schłodzonym spodem z lodówki i nakłuj ciasto widelcem w kilkunastu miejscach, a następnie równomiernie wyłóż na nie nadzienie jabłkowe.
- *Dlaczego:* Nakłuwanie spodu zapobiega jego wybrzuszeniu podczas pieczenia i pozwala parze wodnej uciekać spod ciasta.
- *Pro tip:* Nadzienie jabłkowe lekko ugnieć łyżką lub dłonią, żeby leżało płasko bez powietrznych kieszeni.

**Krok 10.** Wyjmij ciasto z zamrażarki i zetrzyj je bezpośrednio na wierzch jabłek na tarce jarzynowej (grube oczka), tworząc równomierną warstwę pokrywającą całe nadzienie.
- *Dlaczego:* Mielone mrożone ciasto tworzy chrupiącą, kruszonkową warstwę wierzchu, która nie opada i ładnie się rumieni.
- *Pro tip:* Pracuj szybko – ciasto z zamrażarki szybko mięknie od ciepłych rąk.

**Krok 11.** Wstaw formę do piekarnika nagrzanego do 170°C (góra-dół, bez termoobiegu) i piecz przez 60 minut, następnie zmniejsz temperaturę do 160°C i piecz kolejne 60 minut.
- *Dlaczego:* Długie pieczenie w umiarkowanej temperaturze zapewnia równomierne upieczenie grubego nadzienia jabłkowego bez przypalenia wierzchu.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch zbyt szybko się rumieni, przykryj formę luźno folią aluminiową po pierwszej godzinie.

**Krok 12.** Wyjmij szarlotkę z piekarnika i zostaw ją do całkowitego wystygnięcia – najlepiej przez całą noc – zanim zaczniesz kroić.
- *Dlaczego:* Gorąca szarlotka ma jeszcze płynne nadzienie i kruszy się przy krojeniu; po wystygnięciu tężeje i daje się kroić w równe kawałki.
- *Pro tip:* Jeśli nie możesz się doczekać, po 2 godzinach szarlotka będzie wystarczająco stężała, żeby ją pokroić bez większego bałaganu.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 520 kcal |
| Białko | 7.2 g |
| Węglowodany | 74 g |
| Cukry | 38 g |
| Tłuszcze | 22 g |
| Błonnik | 4.5 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę upiec szarlotkę w mniejszej formie lub z połowy porcji?**

Tak, porcję możesz śmiało podzielić na pół i użyć formy około 25×30 cm. Czas pieczenia skróć o 20–30 minut i obserwuj wierzch – powinien być złocistobrązowy.

**Czy mąkę orkiszową można zastąpić zwykłą pszenną?**

Tak, mąka pszenna typ 550 sprawdzi się równie dobrze. Mąka orkiszowa daje nieco bardziej orzechowy smak i jest łatwiej strawna, ale różnica w teksturze ciasta jest minimalna.

**Dlaczego kasza manna w nadzieniu – czy można ją pominąć?**

Kasza manna pełni kluczową rolę: wchłania nadmiar soku z jabłek i zapobiega rozmoknięciu spodu. Bez niej szarlotka może być mokra w środku. Jako zamiennik możesz użyć bułki tartej.

**Po jakim czasie szarlotka najlepiej smakuje?**

Najlepsza jest następnego dnia po upieczeniu, gdy stężeje i smaki się przegryzą. Można ją przechowywać w lodówce do 5 dni, przykrytą folią.

**Jakie jabłka są najlepsze do szarlotki?**

Najlepiej sprawdzają się słodkie i aromatyczne odmiany, takie jak Ligol, Jonaprince lub Antonówka. Mieszanka słodkich i lekko kwaśnych jabłek daje najciekawszy smak.

**Czy ciasto musi leżeć w zamrażarce, żeby dobrze zetrzeć na wierzch?**

Tak, mocno zmrożona część ciasta tworzy idealną kruszonkę podczas tarcia. Jeśli ciasto jest tylko schłodzone w lodówce, będzie się kleić do tarki i nie uformuje ładnej warstwy wierzchu.