---
slug: szarlotka-orzechowa
title: "Szarlotka orzechowa"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Szarlotka orzechowa

Szarlotka orzechowa to klasyczne polskie ciasto z kruchym, orzechowym spodem i nadzieniem z duszonych jabłek odmiany szara reneta. Warstwa kruszonki z orzechów włoskich nadaje wypieku wyjątkowy aromat i chrupkość. Podana z bitą śmietaną i cynamonem robi nieodparte wrażenie na każdym stole.

## Składniki

- 300 g mąka pszenna (Najlepiej typ 500 lub 550)
- 100 g orzechy włoskie (Zmielone, rozdrobnione w melakserze lub drobno posiekane)
- 250 g masło (Zimne, prosto z lodówki; pokrojone w kostkę)
- 1.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 80 g cukier trzcinowy
- 1 łyżka cukier wanilinowy
- 1 szt jajko (W temperaturze pokojowej)
- 1.5 kg jabłka szara reneta (Można zastąpić inną kwaskową odmianą, np. antonówką)
- 0.5 łyżeczka cynamon (Do nadzienia jabłkowego; dodatkowa porcja do dekoracji)
- 2 łyżka miód (Dodawany pod koniec smażenia jabłek)
- 250 ml śmietanka 36% (Zimna; ubijana z cukrem pudrem na dekorację)
- 4 łyżka cukier puder (Do ubicia śmietanki)
- 20 g orzechy włoskie (Do dekoracji wierzchu szarlotki) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Wsyp mąkę do miski, dodaj zmielone orzechy włoskie, pokrojone w kostkę zimne masło, proszek do pieczenia, cukier trzcinowy i cukier wanilinowy.
2. Rozdrobnij składniki na kruszonkę używając mieszadła miksera, dłoni lub siekając na stolnicy, następnie dodaj jajko i zagnieć jednolite ciasto.
3. Podziel ciasto na pół i włóż obie połówki do zamrażarki na ok. 15 minut.
4. Jabłka obierz, pokrój na ćwiartki, wyciągnij gniazda nasienne i pokrój na mniejsze kawałki.
5. Włóż jabłka do szerokiego garnka lub głębokiej patelni, dodaj cynamon i smaż ok. 20 minut, mieszając, aż zmiękną i zaczną się rozpadać.
6. Pod koniec smażenia jabłek dodaj miód, wymieszaj i zdejmij z ognia.
7. Nagrzej piekarnik do 180°C i przygotuj foremkę o wymiarach ok. 21 x 27 cm.
8. Wyjmij ciasto z zamrażarki. Jedną połówkę pokrój nożem na plasterki i wyłóż nimi spód formy, następnie nałóż jabłkowe nadzienie.
9. Drugą połówkę ciasta zetrzyj na tarce o dużych oczkach i rozłóż równomiernie na jabłkach.
10. Wstaw do piekarnika i piecz ok. 50 minut, aż wierzch się zezłoci. Wyjmij i całkowicie wystudź.
11. Ubij zimną śmietankę z cukrem pudrem na sztywno i udekoruj nią wystudzoną szarlotkę, posyp orzechami i cynamonem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Do dużej miski wsyp 300 g mąki pszennej. Dodaj 100 g zmielonych lub drobno posiekanych orzechów włoskich, 250 g zimnego masła pokrojonego w małą kostkę, 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia, 80 g cukru trzcinowego i 1 łyżkę cukru wanilinowego.
- *Dlaczego:* Zimne masło sprawia, że ciasto będzie kruche i piaszczyste, a nie zbite i gumowate.
- *Pro tip:* Masło wyjmij z lodówki tuż przed użyciem i szybko pracuj, by nie zmiękło od ciepłych dłoni.

**Krok 2.** Składniki rozcieraj palcami lub siekaj nożem, aż powstanie sypka kruszonka przypominająca mokry piasek. Następnie dodaj 1 jajko i zagniataj, aż ciasto zbierze się w jednolitą kulę.
- *Dlaczego:* Formowanie kruszonki przed dodaniem jajka zapobiega wyrabianiu glutenu, co utrzymuje kruchość ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się kruszy i nie chce połączyć, dodaj łyżeczkę zimnej wody.

**Krok 3.** Podziel ciasto na dwie równe części, zawiń każdą w folię spożywczą lub umieść w torebce strunowej i włóż obie do zamrażarki na 15 minut.
- *Dlaczego:* Schłodzone ciasto twardnieje i łatwo się ściera na tarce, tworząc równomierną kruszonkę na wierzchu szarlotki.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto nawet dzień wcześniej i trzymać je w lodówce zawinięte w folię.

**Krok 4.** Jabłka umyj, obierz ze skórki obieraczką do warzyw, pokrój na 4 ćwiartki i wytnij nożem gniazda nasienne. Każdą ćwiartkę pokrój na mniejsze kawałki wielkości ok. 2 cm.
- *Dlaczego:* Mniejsze kawałki jabłek szybciej i równomiernie zmiękną podczas smażenia.
- *Pro tip:* Szara reneta jest idealna, bo po uduszeniu zachowuje lekko kwaskowy smak, który świetnie balansuje słodkie ciasto.

**Krok 5.** Włóż jabłka do szerokiego garnka lub głębokiej patelni. Posyp 0,5 łyżeczki cynamonu i smaż na średnim ogniu przez ok. 20 minut, co kilka minut mieszając drewnianą łyżką.
- *Dlaczego:* Długie smażenie odparowuje nadmiar wody z jabłek, dzięki czemu spód szarlotki nie będzie mokry i rozmoczony.
- *Pro tip:* Jeśli jabłka puszczają dużo soku, zwiększ ogień pod koniec smażenia, by szybciej odparować płyn.

**Krok 6.** Gdy jabłka zmiękną i zaczną się rozpadać, dodaj 2 łyżki miodu, wymieszaj i zdejmij garnek z ognia.
- *Dlaczego:* Miód dodany na końcu zachowuje swój aromat i naturalną słodycz, nie tracąc wartości podczas gotowania.
- *Pro tip:* Spróbuj farszu – jeśli jabłka są zbyt kwaśne, dodaj łyżkę więcej miodu lub cukru.

**Krok 7.** Ustaw piekarnik na 180°C z funkcją góra-dół. Blaszkę (ok. 21 x 27 cm) wyłóż papierem do pieczenia lub natłuść masłem i oprósz mąką.
- *Dlaczego:* Właściwa temperatura i przygotowanie formy zapewniają równomierne pieczenie i łatwe wyjęcie gotowego ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz papierów do pieczenia, możesz użyć formy silikonowej – nie wymaga natłuszczania.

**Krok 8.** Wyjmij ciasto z zamrażarki. Jedną połowę pokrój ostrym nożem w plastry grubości ok. 0,5 cm i ułóż nimi szczelnie dno formy, lekko dociskając palcami. Na ciasto wyłóż równomiernie uduszone jabłka.
- *Dlaczego:* Plastry układane ręką tworzą zwarty, szczelny spód, który nie przepuszcza soku jabłkowego na dno blachy.
- *Pro tip:* Jeśli plasterki się kruszą, po prostu zbijaj kawałki palcami – ciasto jest kruche i tak będzie wyglądało dobrze po upieczeniu.

**Krok 9.** Drugą połowę ciasta zetrzyj na tarce o dużych oczkach (oczka ok. 5 mm) bezpośrednio nad jabłkami, rozkładając wióry równomiernie na całej powierzchni.
- *Dlaczego:* Starcie zamrożonego ciasta na tarce tworzy lekką, chrupiącą kruszonkę, charakterystyczną dla szarlotki.
- *Pro tip:* Trzymaj ciasto przez ściereczkę lub ręcznik papierowy, żeby dłonie go nie ogrzały podczas tarcia.

**Krok 10.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz ok. 50 minut, aż wierzch nabierze złotego koloru. Wyjmij i odstaw do całkowitego wystygnięcia – szarlotka tężeje w miarę stygnięcia.
- *Dlaczego:* Całkowite wystygnięcie pozwala szarlotce ustabilizować się i łatwo kroić bez rozpadania się.
- *Pro tip:* Możesz piec szarlotkę wieczorem i podać ją następnego dnia – smakuje jeszcze lepiej po przegryzeniu przez noc.

**Krok 11.** Zimną śmietankę 36% (prosto z lodówki) wlej do miski, dodaj 4 łyżki cukru pudru i ubijaj mikserem na najwyższych obrotach ok. 2–3 minuty, aż powstanie sztywna bita śmietana. Dekoruj nią wystudzoną szarlotkę, posyp orzechami włoskimi i cynamonem.
- *Dlaczego:* Zimna śmietanka ubija się szybciej i tworzy trwałą, stabilną pianę.
- *Pro tip:* Schłódź też miskę i końcówki miksera w zamrażarce przez 10 minut przed ubijaniem – śmietana wyjdzie idealnie sztywna.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 38.5 g |
| Cukry | 18 g |
| Tłuszcze | 27 g |
| Błonnik | 3.1 g |
| Sód | 130 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innych jabłek niż szara reneta?**

Tak, możesz użyć antonówki lub innej kwaskowej odmiany. Unikaj bardzo słodkich jabłek (np. golden), bo szarlotka może wyjść zbyt mdła i wodnista.

**Czy ciasto można przygotować dzień wcześniej?**

Oczywiście. Zawinięte w folię spożywczą ciasto możesz przechowywać w lodówce do 2 dni lub w zamrażarce do tygodnia. Przed użyciem nie musisz go rozmrażać – od razu ścierasz na tarce.

**Jak sprawdzić, czy szarlotka jest gotowa?**

Wierzch powinien być złotobrązowy, a ciasto lekko odchodzić od krawędzi formy. Jeśli wierzch rumieni się za szybko, przykryj blachę folią aluminiową na ostatnie 10 minut pieczenia.

**Czy mogę pominąć bitą śmietanę?**

Tak, bita śmietana to dekoracja, a nie element struktury ciasta. Szarlotka smakuje równie dobrze posypana samym cukrem pudrem lub podana z gałką lodów waniliowych.

**Jak przechowywać szarlotkę orzechową?**

Szarlotkę bez bitej śmietany przechowuj w lodówce do 4 dni, szczelnie przykrytą. Bitą śmietaną dekoruj tuż przed podaniem, bo oddzielnie przechowana szybko opada.

**Czy mogę zmielić orzechy z wyprzedzeniem?**

Tak, ale zmielone orzechy szybciej jełczeją niż całe. Przechowuj je w szczelnym pojemniku w lodówce i zużyj w ciągu 3–4 dni. Najlepiej mielić je bezpośrednio przed pieczeniem.