---
slug: szarlotka-polska
title: "Szarlotka polska"
servings: 12
prep_time_minutes: 90
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Szarlotka polska

Klasyczna polska szarlotka z kwaśnymi jabłkami i aromatycznymi przyprawami. Delikatne ciasto z dodatkiem spirytusu i cynamonu sprawia, że to deser, który kojarzy się z domem i ciepłem rodzinnego pieca.

## Składniki

- 500 ml mąka pszenna
- 125 g masło
- 30 ml cukier
- 5 ml spirytus (1 łyżeczka)
- 0 szt soda oczyszczona (na końcu noża)
- 30 ml woda letnia (ok. 2 łyżki)
- 1.25 ml sól (ok. 1/4 łyżeczki)
- 1 kg jabłka kwaśne (np. papierówka, antonówka, szara reneta)
- 187.5 ml cukier (do smaku, ok. 3/4 szklanki)
- 2.5 ml cynamon (1/2 łyżeczki)
- 1.2 ml goździki mielone (1/4 łyżeczki)
- 1.2 ml gałka muszkatołowa (1/4 łyżeczki)
- 15 ml masło (1 łyżka do podsmażenia)
- 0 szt cukier puder (do posypania) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Z wymienionych składników zagnieść ciasto — powinno być gładkie, nie lepić się do rąk, ale też niezbyt twarde.
2. Najpierw zagniatamy ciasto bez wody, a następnie dodajemy jej po trochu.
3. Ciasto dzielimy na 2 części i odkładamy, by odpoczęło.
4. W tym czasie przygotowujemy jabłka: obrać i pokroić w ćwiartki.
5. Na patelni rozpuścić masło i podsmażyć jabłka, ciągle mieszając.
6. Kiedy jabłka zaczną mięknąć, dodać cukier i przyprawy.
7. Poddusić jabłka, aż zaczną się rozpadać.
8. Formę lekko wysmarować masłem i wysypać mąką.
9. Wylepić spód z połowy ciasta — staram się, by był możliwie cienki.
10. Ponakłuwać widelcem i upiec w piekarniku nagrzanym do 190°C przez 10 minut.
11. Wyjąć formę z pieca i wyłożyć na spód podsmażone jabłka.
12. Pozostałą część ciasta pokruszyć lub zetrzeć na dużych oczkach tarki na jabłka.
13. Wstawić do piekarnika i piec kolejne 40 minut.
14. Sprawdzać, czy ciasto nie przypieka się za bardzo.
15. Czas pieczenia zależy od piekarnika i wielkości formy.
16. Upieczoną szarlotkę ostudzić i posypać cukrem pudrem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Zmieszaj mąkę, masło, cukier, sól, sodę, spirytus i wodę. Zagnieć ręcznie do uzyskania gładkiego, elastycznego ciasta.
- *Dlaczego:* Dobre ciasto to podstawa udanej szarlotki — powinno być jednolite, ale nie zbyt suche ani zbyt miękkie.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto lepi się do rąk, dodaj odrobinę mąki; jeśli pęka — kroplę wody.

**Krok 2.** Zacznij od połączenia mąki z masłem i cukrem, a wodę dodawaj stopniowo, mieszając i zagniatając.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie wody pozwala lepiej kontrolować konsystencję ciasta.
- *Pro tip:* Dodawaj wodę po łyżce, by nie przesadzić i nie zrobić zbyt lepkiego ciasta.

**Krok 3.** Podziel ciasto na dwie nierówne części — większą odłóż na warstwę górną, mniejszą na spód.
- *Dlaczego:* Zazwyczaj spód jest cieńszy, więc potrzeba mniej ciasta na dno formy.
- *Pro tip:* Obejmij ciasto folią i odłóż na 15–20 minut — odpoczynek ułatwi lepienie.

**Krok 4.** Obierz jabłka z skórki, usuń serduszka i pokrój w ćwiartki o podobnej wielkości.
- *Dlaczego:* Jednolite kawałki gotują się równomiernie i ładnie układają w formie.
- *Pro tip:* Użyj kwaśnych odmian jabłek, by deser nie był zbyt słodki.

**Krok 5.** Rozpuść masło na patelni i dodaj jabłka — podsmaż je na średnim ogniu, mieszając co chwilę.
- *Dlaczego:* Podsmażenie uwydatnia smak jabłek i przygotowuje je do dalszego duszenia.
- *Pro tip:* Nie przesadzaj z ogniem — jabłka nie powinny się przypalić.

**Krok 6.** Kiedy jabłka zmiękną, dodaj cukier, cynamon, goździki i gałkę muszkatołową.
- *Dlaczego:* Przyprawy najlepiej wydzielają aromat, gdy są dodane do ciepłych składników.
- *Pro tip:* Mieszaj delikatnie, by jabłka nie rozpadły się zbyt szybko.

**Krok 7.** Dusz jabłka na małym ogniu, aż zaczną się rozpadać i tworzyć gęstą masę.
- *Dlaczego:* Miękkie jabłka lepiej wypełniają formę i ładnie łączą się z ciastem.
- *Pro tip:* Gotowość sprawdź łyżką — jabłka powinny się łatwo miażdżyć.

**Krok 8.** Wymaż formę masłem, a następnie posyp ją cienką warstwą mąki.
- *Dlaczego:* To zapobiega przywieraniu ciasta i ułatwia wyjmowanie gotowego deseru.
- *Pro tip:* Zamiast mąki możesz użyć drobnych okruszyn ciastka.

**Krok 9.** Rozwałkuj mniejszą część ciasta i wyłóż nią dno formy, starając się, by było cienkie.
- *Dlaczego:* Cienki spód nie przytłacza jabłek i lepiej się piecze.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto pęka, delikatnie je dociskaj ręką — nie musi być idealne.

**Krok 10.** Nakłuj spód widelcem w kilku miejscach i upiecz go przez 10 minut w 190°C.
- *Dlaczego:* Wypalenie spodu zapobiega przemakaniu od jabłek.
- *Pro tip:* Nie przepiecz — ma być tylko lekko zarumieniony, nie zbyt twardy.

**Krok 11.** Wyjmij formę z piekarnika i równomiernie wyłóż na spód podsmażone jabłka.
- *Dlaczego:* Ciepły spód lepiej łączy się z nadzieniem, a jabłka nie rozpływają się zbyt szybko.
- *Pro tip:* Nie wylewaj soku z jabłek — dodaje smaku, ale nie powinien przelać się przez brzegi.

**Krok 12.** Pokrusz większą część ciasta lub zetrzyj je na tarkie z dużymi oczkami i rozłóż na jabłkach.
- *Dlaczego:* Kruszony topping ładnie się rumieni i tworzy chrupiącą warstwę.
- *Pro tip:* Nie zbyt drobno — większe kawałki dają lepszy efekt estetyczny i teksturalny.

**Krok 13.** Wstaw szarlotkę do piekarnika i piecz przez 40 minut w temperaturze 190°C.
- *Dlaczego:* Długość pieczenia zapewnia dopieczenie ciasta i rumieni topping.
- *Pro tip:* Ustaw formę w środku piekarnika, by ciepło rozkładało się równomiernie.

**Krok 14.** Obserwuj szarlotkę — jeśli topping zbyt szybko się rumieni, przykryj folią aluminiową.
- *Dlaczego:* Przypalenie ciasta psuje smak i wygląd deseru.
- *Pro tip:* Folia nie powinna dotykać ciasta — lepiej przykryć luźno.

**Krok 15.** Sprawdź gotowość — ciasto powinno być zarumienione, a sok delikatnie bulgotać.
- *Dlaczego:* Każdy piekarnik działa inaczej, więc czas pieczenia może się różnić.
- *Pro tip:* Włóż patyczek — jeśli wychodzi suchy, szarlotka jest gotowa.

**Krok 16.** Ostудź szarlotkę całkowicie, a następnie posyp cukrem pudrem przez sitko.
- *Dlaczego:* Ciepły deser roztopi cukier i zrobi się mokry — ostudzenie zapewnia ładny wygląd.
- *Pro tip:* Posypując przez sitko, uzyskasz równomierną, delikatną warstwę cukru.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 4.2 g |
| Węglowodany | 48.5 g |
| Cukry | 28.3 g |
| Tłuszcze | 13 g |
| Błonnik | 3.1 g |
| Sód | 110 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy szarlotkę można przygotować z wyprzedzeniem?**

Tak, szarlotkę najlepiej piec dzień wcześniej — nabiera wtedy aromatu i lepiej się kroi. Przechowuj ją w temperaturze pokojowej, przykrytą.

**Jakie jabłka są najlepsze na szarlotkę?**

Idealne są kwaśne odmiany, takie jak papierówka, antonówka czy szara reneta. Nie rozpływają się zbyt szybko i dają intensywny smak.

**Dlaczego dodaje się spirytus do ciasta?**

Spirytus sprawia, że ciasto jest kruche i lekko pachnie. Paruje podczas pieczenia, więc nie wpływa na smak końcowego deseru.

**Czy szarlotkę można zamrozić?**

Tak, możesz zamrozić upieczoną i ostudzoną szarlotkę. Obejmij ją folią i przechowuj do 3 miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej.

**Jak uniknąć przemakania spodu?**

Wypiecz najpierw sam spód przez 10 minut, a dopiero potem wykładaj jabłka. To tworzy barierę chroniącą przed wilgocią.

**Czy szarlotka musi być posypana cukrem pudrem?**

To klasyczne wykończenie, ale możesz zostawić ją bez posypki lub posypać cynamonem z cukrem. Smak będzie inny, ale równie dobry.