---
slug: szarlotka-razowa
title: "Szarlotka razowa"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Szarlotka razowa

Szarlotka razowa to pełnoziarnista wersja klasycznego polskiego ciasta jabłkowego – kruche ciasto z mąki razowej kryje w sobie aromatyczne jabłka z rodzynkami, orzechami włoskimi i korzennymi przyprawami. Miód i brązowy cukier nadają jej głębokiej słodyczy, a cynamon i kardamon – wyjątkowego aromatu. Idealna na jesienno-zimowe popołudnia.

## Składniki

- 3 szklanka mąka pszenna razowa (Typ 1850 lub 2000; nadaje ciastu orzechowy smak i chrupkość.)
- 1 szczypta sól
- 0.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 0.5 łyżeczka soda oczyszczona
- 1 łyżeczka cynamon mielony (Do ciasta.)
- 200 g masło (Koniecznie zimne, prosto z lodówki – ułatwia uzyskanie kruchej tekstury.)
- 0.33 szklanka cukier brązowy (Do ciasta.)
- 1 szt jajko
- 0.33 szklanka miód płynny (Do ciasta; najlepiej wielokwiatowy lub lipowy.)
- 0.33 szklanka orzechy włoskie (Posiekane, rozsypywane na spód ciasta przed podpieczeniem.)
- 2 kg jabłka (np. szara reneta) (Kwaśne lub kwaskowate odmiany, np. szara reneta, cortland – nie rozpadają się podczas pieczenia.)
- 3 łyżka sok z cytryny (Zapobiega ciemnieniu jabłek.)
- 2 łyżeczka cynamon mielony (Do farszu jabłkowego.)
- 0.5 łyżeczka mieszanka przypraw (kardamon, gałka muszkatołowa, imbir) (Gotowa mieszanka korzenna lub samodzielnie zmielone przyprawy.)
- 0.5 szklanka rodzynki
- 3.5 łyżka cukier brązowy (Do farszu jabłkowego; ilość dostosuj do kwasowości jabłek.)
- 2 łyżka miód płynny (Do farszu jabłkowego.)
- 0.25 szklanka cukier brązowy puder (Zmielony w młynku do kawy; do posypania gotowej szarlotki.)
- 0.5 łyżeczka cynamon mielony (Do posypania szarlotki przed podaniem.)

## Przygotowanie

1. Na stolnicę wsyp mąkę razową i wymieszaj ją z solą, proszkiem do pieczenia, sodą i cynamonem.
2. Dodaj pokrojone w kostkę zimne masło oraz brązowy cukier i posiekaj wszystko nożem na okruchy.
3. Dodaj jajko, wymieszaj nożem, dodaj miód i szybko zagnieć ciasto zgarniając mąkę do środka.
4. Uformuj kulę z ciasta, podziel na 2 równe części, zawiń każdą w folię i włóż do lodówki na min. 30 minut.
5. Piekarnik nagrzej do 190°C. Formę 20×30 cm wyłóż papierem do pieczenia.
6. Pierwszą część ciasta rozwałkuj na rozmiar formy, wyłóż spód, podziurkuj widelcem i rozsyp posiekane orzechy.
7. Wstaw spód do piekarnika i piecz przez 13 minut, aż ciasto lekko wyrośnie i będzie złote. Wyjmij z piekarnika.
8. Jabłka obierz, pokrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne i zetrzyj na tarce o dużych oczkach.
9. Starte jabłka wymieszaj z sokiem z cytryny, cynamonem, mieszanką przypraw i rodzynkami.
10. Obniż temperaturę piekarnika do 180°C. Do farszu dodaj brązowy cukier i miód, wymieszaj.
11. Wyłóż farsz jabłkowy na podpieczony spód równomierną warstwą.
12. Rozwałkuj drugą część ciasta, przykryj szarlotkę, przebij wierzchnią warstwę nożem w kilku miejscach.
13. Piecz przez 40–45 minut, aż wierzch będzie złotobrązowy. Przed podaniem posyp mieszanką cukru pudru i cynamonu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Na stolnicę lub dużą deskę do krojenia wsyp 3 szklanki mąki razowej. Dodaj szczyptę soli, pół łyżeczki proszku do pieczenia, pół łyżeczki sody oczyszczonej i łyżeczkę cynamonu. Dokładnie wymieszaj suche składniki.
- *Dlaczego:* Równomierne rozprowadzenie proszku i sody zapewnia jednolite wyrośnięcie ciasta.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę z proszkiem i sodą, aby uniknąć grudek i lepiej napowietrzyć ciasto.

**Krok 2.** Zimne masło pokrój w małą kostkę (ok. 1 cm) i wrzuć do miski z mąką wraz z brązowym cukrem. Posiekaj wszystko dużym nożem lub skrobanką, aż masa będzie przypominać gruboziarniste okruchy.
- *Dlaczego:* Zimne masło nie topi się podczas siekania, co gwarantuje kruchą, warstwową strukturę ciasta po upieczeniu.
- *Pro tip:* Jeśli masło zaczyna się topić od ciepłych rąk, wstaw miskę na 5 minut do lodówki i kontynuuj siekanie.

**Krok 3.** Dodaj 1 jajko do okruchów masłowych i wymieszaj nożem lub widelcem. Następnie wlej miód i, zgarniając składniki do środka, zagnieć ciasto przez dosłownie chwilę – tylko do połączenia.
- *Dlaczego:* Zbyt długie wyrabianie ciasta kruchego powoduje, że staje się twarde – łączenie ma trwać jak najkrócej.
- *Pro tip:* Kiedy ciasto przestanie się sypać i da się uformować w kulę, przestań wyrabiać – nawet jeśli wygląda nieidealnie.

**Krok 4.** Podziel ciasto na dwie równe części, każdą uformuj w kulę, owiń folią spożywczą i włóż do lodówki na co najmniej 30 minut.
- *Dlaczego:* Schłodzenie sprawia, że ciasto jest łatwiejsze do wałkowania i nie klei się do stolnicy.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto dzień wcześniej i trzymać w lodówce do 24 godzin.

**Krok 5.** Włącz piekarnik i ustaw temperaturę na 190°C (góra-dół). Poczekaj aż się nagrzeje – potrwa to ok. 10–15 minut. Formę prostokątną 20×30 cm wyłóż papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia równomierne i szybkie pieczenie, dzięki czemu ciasto nie wysycha.
- *Pro tip:* Papier lekko posmaruj masłem lub zwilż wodą – łatwiej dopasujesz go do formy.

**Krok 6.** Wyjmij pierwszą część ciasta z lodówki. Na lekko oprószonej mąką stolnicy rozwałkuj je wałkiem do grubości ok. 5 mm i rozmiaru formy. Przenieś ciasto do formy i wyłóż nim spód, dociskając do rogów. Nakłuj je widelcem co 3 cm.
- *Dlaczego:* Nakłucie widelcem (tzw. ślepe pieczenie) zapobiega nadmiernemu wyrośnięciu spodu podczas podpieczenia.
- *Pro tip:* Aby przenieść ciasto bez rozrywania, złóż je na pół na wałku, a następnie rozłóż w formie.

**Krok 7.** Rozsyp posiekane orzechy włoskie na nakłutym spodzie i wstaw formę do nagrzanego piekarnika. Piecz przez 13 minut – ciasto powinno lekko urosnąć i nabrać złotego koloru. Wyjmij formę z piekarnika.
- *Dlaczego:* Podpieczony spód nie namoknie od wilgotnego farszu jabłkowego.
- *Pro tip:* Obserwuj ciasto od 10. minuty – każdy piekarnik jest inny i spód może się szybciej zarumienić.

**Krok 8.** Jabłka obierz obieraczką, przekrój na ćwiartki, wytnij gniazda nasienne i zetrzyj na tarce o dużych oczkach (grubych wiórach).
- *Dlaczego:* Starte jabłka równomiernie rozłożą się w cieście i upieką jednocześnie z warstwą spodu.
- *Pro tip:* Tarkuj jabłka bezpośrednio do miski – mniej zapaprasz blat, a soki jabłkowe się nie rozleją.

**Krok 9.** Do tartych jabłek dodaj sok z cytryny, 2 łyżeczki cynamonu, pół łyżeczki mieszanki kardamonu, gałki i imbiru oraz rodzynki. Wymieszaj całość.
- *Dlaczego:* Sok z cytryny zapobiega brązowieniu jabłek i podkreśla ich smak, a przyprawy nadają farszu głębokiego aromatu.
- *Pro tip:* Jeśli jabłka są bardzo kwaśne, możesz zmniejszyć ilość soku z cytryny do 1 łyżki.

**Krok 10.** Obniż temperaturę piekarnika do 180°C. Do miski z farszem jabłkowym dodaj 3,5 łyżki brązowego cukru i 2 łyżki miodu, wymieszaj i wyłóż farsz na podpieczony spód.
- *Dlaczego:* Słodzenie farszu tuż przed pieczeniem zapobiega nadmiernemu puszczaniu soków przez jabłka.
- *Pro tip:* Farsz rozprowadź szpatułką lub mokrą dłonią, dbając o równomierną warstwę przy krawędziach.

**Krok 11.** Wyjmij drugą część ciasta z lodówki, rozwałkuj tak samo jak pierwszą i ostrożnie połóż na farszu. Zlepiaj brzegi z dolną warstwą ciasta, a następnie przebij wierzch nożem w 5–6 miejscach.
- *Dlaczego:* Nacięcia pozwalają parze uciec podczas pieczenia – bez nich ciasto może pękać lub wybrzuszyć się nieestetycznie.
- *Pro tip:* Możesz też wyciąć z wierzchu dekoracyjne wzory – serduszka, gwiazdki – zamiast zwykłych nacięć.

**Krok 12.** Wstaw szarlotkę do piekarnika nagrzanego do 180°C i piecz przez 40–45 minut, aż wierzch będzie złotobrązowy. Wyjmij, ostudź i przed podaniem posyp mieszanką brązowego cukru pudru z cynamonem.
- *Dlaczego:* Ostudzona szarlotka lepiej się kroi – farsz jabłkowy tężeje i nie wypływa.
- *Pro tip:* Szarlotka razowa najlepiej smakuje lekko podgrzana – możesz wstawić kawałek na 2 minuty do mikrofalówki przed podaniem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 610 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 88 g |
| Cukry | 42 g |
| Tłuszcze | 26 g |
| Błonnik | 8.5 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innej mąki niż razowa?**

Tak, możesz zastąpić część mąki razowej mąką pełnoziarnistą orkiszową lub użyć mieszanki pół na pół z mąką pszenną typ 550. Ciasto będzie wtedy delikatniejsze, ale straci część pełnoziarnistego smaku.

**Jakie jabłka najlepiej sprawdzą się w tej szarlotce?**

Najlepsze są odmiany kwaskowate, np. szara reneta, cortland lub antonówka – zachowują kształt podczas pieczenia i nie puszczają zbyt dużo soku. Unikaj bardzo słodkich jabłek, takich jak golden, bo farsz będzie zbyt mdły.

**Ciasto klei się do wałka – co robię źle?**

Ciasto razowe jest bardziej kruche i kleiste niż zwykłe kruche. Rozwałkowuj je między dwoma arkuszami papieru do pieczenia lub folii spożywczej – unikniesz przyklejania i potrzeby dodatkowej mąki.

**Jak długo można przechowywać szarlotkę razową?**

Szarlotka przechowywana w lodówce (szczelnie przykryta lub w pojemniku) jest dobra przez 3–4 dni. Możesz ją podgrzewać w piekarniku lub mikrofalówce.

**Czy mogę pominąć rodzynki lub orzechy?**

Tak, oba dodatki są opcjonalne – szarlotka bez nich też wyjdzie smaczna. Orzechy możesz zastąpić migdałami w płatkach, a rodzynki żurawiną suszoną.

**Dlaczego spód ciasta musi być podpieczony przed dodaniem farszu?**

Mokry farsz jabłkowy mógłby sprawić, że surowy spód będzie rozmiękły i niedopieczony. Krótkie podpieczenie tworzy lekką skórkę, która utrzymuje chrupkość nawet po dodaniu jabłek.