---
slug: szarlotka-sypana
title: "Szarlotka sypana"
servings: 4
prep_time_minutes: 25
cook_time_minutes: 55
difficulty: easy
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Szarlotka sypana

Szarlotka sypana to najprostszy wariant klasycznego polskiego ciasta jabłkowego – bez wyrabiania ciasta i bez miksera. Suche składniki sypie się warstwami na tarty owoc, a całość piecze się w piekarniku do złocistej, chrupiącej skórki.

## Składniki

- 160 g mąka pszenna tortowa (Można zastąpić mąką pszenną typ 500 lub 550.)
- 180 g kasza manna
- 150 g drobny cukier
- 1.5 kg jabłka antonówka (Późną jesienią warto użyć szarej renety; w UK sprawdzi się Bramleys lub Granny Smith.)
- 160 g masło (Można użyć masła roślinnego. Około 10 g przeznaczone na wysmarowanie formy, reszta na wierzch ciasta.)
- 1.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 16 g cukier wanilinowy (Można zastąpić domowym cukrem waniliowym.)
- 1 łyżeczka cynamon mielony (Można pominąć lub zastąpić przyprawą do piernika bez mąki i cukru.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. W misce wymieszaj trzepaczką mąkę, kaszę mannę, cukier i proszek do pieczenia przez kilka minut, aż składniki będą idealnie połączone.
2. Jabłka cienko obierz i zetrzyj na grubych oczkach tarki. Dodaj cynamon i cukier wanilinowy, wymieszaj i odstaw.
3. Rozgrzej piekarnik do 180 °C (góra/dół) lub 170 °C z termoobiegiem. Formę (maks. 23 cm) wyłóż papierem i grubo wysmaruj masłem od środka.
4. Sypkie składniki podziel na trzy równe porcje (ok. 500 g łącznie). Pierwszą porcję wysyp równomiernie na spód formy.
5. Starte jabłka przełóż do czystej miski, pozostawiając nadmiar soku w starej. Połowę jabłek delikatnie rozłóż łyżką na warstwie sypkich składników.
6. Wysyp drugą porcję sypkich składników równomiernie na warstwę jabłek, nie ugniatając.
7. Rozłóż resztę startych jabłek na sypkiej warstwie, ponownie odlewając zebrany sok.
8. Wysyp trzecią porcję sypkich składników, równomiernie przykrywając jabłka.
9. Zetrzyj lekko zmrożone masło (ok. 150 g) na tarce i równomiernie przykryj nim całą powierzchnię ciasta.
10. Wstaw formę na niższy poziom piekarnika i piecz 55 minut, aż wierzch będzie rumiany i chrupiący. Odstaw do przestudzenia.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wsyp do miski mąkę pszenną (160 g), kaszę mannę (180 g), cukier (150 g) i proszek do pieczenia (1,5 łyżeczki). Mieszaj zaokrągloną trzepaczką przez 2–3 minuty, aż nie będzie żadnych grudek ani skupisk jednego składnika.
- *Dlaczego:* Równomierne wymieszanie suchych składników gwarantuje, że ciasto wyrośnie i będzie miało jednolitą strukturę w każdym kawałku.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę przez sito przed mieszaniem – pozbędziesz się ewentualnych grudek i napowietrzysz ją.

**Krok 2.** Obierz jabłka i zetrzyj je na grubych oczkach zwykłej tarki kuchennej, trzymając jabłko za ogonka i ścierając ze wszystkich stron aż do ogryzka. Wsyp cynamon i cukier wanilinowy, wymieszaj i odstaw na bok.
- *Dlaczego:* Grube oczka tarki dają większe kawałki jabłka, które podczas pieczenia pozostają soczyste i wyczuwalne w cieście.
- *Pro tip:* Jabłka możesz zetrzeć do miski z zimną wodą z cytryną – zapobiegnie to ciemnieniu, a potem po prostu odlej wodę.

**Krok 3.** Włącz piekarnik i nastaw 180 °C w trybie góra/dół (lub 170 °C z termoobiegiem). Odetnij kawałek papieru do pieczenia, wyłóż nim dno tortownicy o średnicy do 23 cm, a boki i dno wysmaruj grubo masłem przy pomocy kawałka papierowego ręcznika lub pędzelka.
- *Dlaczego:* Nagrzanie piekarnika przed włożeniem ciasta sprawia, że szarlotka od razu zaczyna się piec równomiernie i nie osiada.
- *Pro tip:* Jeśli boisz się, że ciasto przywrze, wyłóż papierem również boki formy.

**Krok 4.** Zważ lub podziel wizualnie sypkie składniki na trzy równe porcje (każda ok. 165–170 g). Pierwszą porcję wsyp do formy i delikatnie potrząśnij formą na boki albo wyrównaj płaską szpatułką, by warstwa była równa.
- *Dlaczego:* Równa warstwa spodnia tworzy stabilną podstawę dla jabłek i zapobiega przebijaniu soku przez spód ciasta.
- *Pro tip:* Użyj wagi kuchennej – to najszybszy i najdokładniejszy sposób podziału na trzy porcje.

**Krok 5.** Przełóż starte jabłka rękoma lub łyżką do czystej miski, zostawiając nadmiar soku w starej. Połowę jabłek nakładaj małymi porcjami (ok. 1 łyżka) na warstwę sypką, wypełniając całą powierzchnię formy bez ugniatania.
- *Dlaczego:* Odlanie nadmiaru soku zapobiega rozmoczeniu ciasta, a delikatne nakładanie jabłek utrzymuje luźną, warstwową strukturę szarlotki.
- *Pro tip:* Nie ugniataj jabłek – im luźniej leżą, tym bardziej soczyste będzie ciasto po upieczeniu.

**Krok 6.** Wsyp drugą porcję sypkich składników łyżką nad warstwą jabłek, starając się przykryć cały owoc. Nie dociskaj – tylko równomiernie rozsyp.
- *Dlaczego:* Każda warstwa suchych składników wchłania sok jabłkowy podczas pieczenia, tworząc miękkie, wilgotne ciasto.
- *Pro tip:* Sypanie łyżką w kółko od rantu do środka formy daje najrówniejszy efekt.

**Krok 7.** Rozłóż pozostałe starte jabłka na drugiej warstwie sypkich składników, tak samo jak poprzednio – małymi porcjami, wypełniając całą powierzchnię. Odlej zebrany sok.
- *Dlaczego:* Dwie warstwy jabłek zapewniają soczystość w całym przekroju ciasta, nie tylko przy spodzie.
- *Pro tip:* Jeśli jabłka puściły dużo soku, możesz je lekko ścisnąć w dłoniach – ale nie odciskaj ich całkowicie na sucho.

**Krok 8.** Wysyp trzecią i ostatnią porcję sypkich składników równomiernie na jabłka, tworząc górną warstwę ciasta.
- *Dlaczego:* Górna warstwa suchych składników podczas pieczenia tworzy chrupiącą skórkę, charakterystyczną dla szarlotki sypanej.
- *Pro tip:* Możesz delikatnie wyrównać wierzch szpatułką, ale nie dociskaj – zbite ciasto nie będzie chrupiące.

**Krok 9.** Wyjmij masło (ok. 150 g) z zamrażalnika i zetrzyj je na tej samej tarce (grube oczka) równomiernie na całą powierzchnię ciasta. Nie dociskaj wiórków masła do warstwy sypkiej.
- *Dlaczego:* Starte zimne masło podczas pieczenia powoli topi się i wsiąka w ciasto, nadając mu złocisty kolor i maślany smak.
- *Pro tip:* Kilka minut w zamrażalniku znacząco ułatwia tarcie masła – nie będzie się kruszyć ani przyklejać do tarki.

**Krok 10.** Wstaw formę na niższy poziom nagrzanego piekarnika (180 °C góra/dół lub 170 °C termoobieg) i piecz przez 55 minut. Wierzch powinien być rumiany i lekko chrupiący. Po wyjęciu odstaw formę do całkowitego przestudzenia przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Pieczenie na niższym poziomie chroni wierzch przed przypaleniem, a spód pozwala się dobrze przyrumienić.
- *Pro tip:* Szarlotka sypana najłatwiej się kroi i wyjmuje po całkowitym wystudzeniu – ciepła może się rozpadać.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 720 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 112 g |
| Cukry | 58 g |
| Tłuszcze | 27 g |
| Błonnik | 5.5 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jakich jabłek użyć do szarlotki sypanej?**

Wczesną jesienią najlepsza jest antonówka lub antonówka śmietankowa. Późniejszą jesienią warto sięgnąć po szarą renetę. W Wielkiej Brytanii dobrym wyborem są Bramleys lub Granny Smith – odmiany kwaśne, które podczas pieczenia nie rozpadają się w papkę.

**Czy można pominąć cynamon?**

Tak, cynamon jest składnikiem opcjonalnym. Można go pominąć lub zastąpić gotową przyprawą do piernika, która nie zawiera w składzie mąki ani cukru.

**Dlaczego należy odlać nadmiar soku z jabłek?**

Zbyt duża ilość soku rozmacza suche warstwy ciasta i uniemożliwia powstanie chrupiącej skórki. Jabłka powinny być wilgotne, ale nie ociekać sokiem.

**Czy można użyć tortownicy o innej średnicy?**

Przepis jest dobrany do tortownicy o maksymalnej średnicy 23 cm. Przy większej formie ciasto wyjdzie niższe i może być mniej wilgotne, przy mniejszej – może nie dopiec się w środku.

**Jak przechować szarlotkę sypaną?**

Przechowuj ją w temperaturze pokojowej pod przykryciem do 2 dni lub w lodówce do 5 dni. Przed podaniem możesz ją lekko podgrzać w piekarniku lub mikrofali, by odzyskała chrupkość.

**Czy można zastąpić masło margaryną lub olejem?**

Masło można zastąpić masłem roślinnym (margaryną do pieczenia) – efekt będzie bardzo zbliżony. Oleju nie zaleca się używać, ponieważ nie da się go zetrzeć na tarce i trudniej nim równomiernie przykryć wierzch ciasta.