---
slug: szarlotka-wysmienita
title: "Szarlotka wyśmienita"
servings: 20
prep_time_minutes: 120
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Szarlotka wyśmienita

Szarlotka wyśmienita to klasyczne polskie ciasto kruche z soczystym nadzieniem jabłkowym i puszystą bezową pianką. Ciasto z budyniem śmietankowym nadaje deserowi wyjątkowej delikatności i aromatu. Podana z cukrem pudrem lub lukrem cytrynowym zachwyci każdego miłośnika domowych wypieków.

## Składniki

- 440 g mąka pszenna (Najlepiej typ 450 lub 500 do ciast kruchych.)
- 200 g margaryna (Zimna, prosto z lodówki – ułatwia wyrabianie ciasta kruchego.)
- 100 g cukier puder (Do ciasta kruchego.)
- 5 szt żółtka jaj
- 1 łyżka gęsta śmietana
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia
- 9 szt jabłka kwaskowate (Np. Antonówka, Cortland lub Szara Reneta – dobrze trzymają kształt podczas duszenia.)
- 0.25 szklanka woda
- 1 szklanka cukier puder (Do nadzienia jabłkowego.)
- 2 łyżeczka cynamon mielony
- 2 łyżka mąka ziemniaczana (Zagęszcza nadzienie jabłkowe, zapobiega wodnistości.)
- 3 łyżka sok z cytryny
- 5 szt białka jaj (Naczynie do ubijania musi być całkowicie suche i odtłuszczone.)
- 0.5 szklanka cukier puder (Do bezy – dodawać stopniowo podczas ubijania białek.)
- 1 opakowanie budyń śmietankowy w proszku (Proszek budyniowy dodawany bezpośrednio do piany bezowej – nie gotowany.)
- 2 łyżka bułka tarta (Do posypania podpieczonego spodu, chroni ciasto przed przemoczeniem.)
- 2 łyżka cukier puder do posypania (Do dekoracji gotowej szarlotki.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Włóż do misy miksera mąkę, margarynę, cukier puder, żółtka, śmietanę i proszek do pieczenia. Wyrabiaj ciasto przez ok. 90 sekund na obrotach 4–5.
2. Zawiń ciasto w folię spożywczą i włóż do lodówki na 1 godzinę.
3. Wyjmij ciasto z lodówki. Rozłóż 3/4 ciasta na natłuszczoną blachę, nakłuj widelcem i podpiecz 10 minut w 180°C. Przestudź.
4. Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w plasterki. Włóż do garnka z wodą, przykryj i duś na małym ogniu przez 15 minut.
5. Zdejmij garnek z ognia i dodaj do jabłek cukier puder oraz cynamon. Wymieszaj.
6. W szklance wymieszaj sok z cytryny z mąką ziemniaczaną, wlej do jabłek i duś razem jeszcze ok. 2 minuty. Odstaw do przestygnięcia.
7. Ubij białka przy pomocy miksera z nasadką do ubijania przez 2 minuty w temperaturze 37°C na obrotach 3.
8. Kontynuuj ubijanie bez podgrzewania na obrotach 3–4, dodając stopniowo cukier puder, a następnie proszek budyniowy.
9. Posyp podpieczony spód bułką tartą, wyłóż nadzienie jabłkowe, a na wierzchu równomiernie rozprowadź pianę bezową. Pokrusz lub wyłóż kratkę z pozostałego ciasta.
10. Piecz w nagrzanym piekarniku w 180°C przez ok. 40 minut, aż wierzch będzie złocisty.
11. Wyjmij szarlotkę z piekarnika, wystudzić do temperatury pokojowej, a następnie wstaw do lodówki na kilka godzin.
12. Podawaj posypaną cukrem pudrem. Można również polać lukrem cytrynowym.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Umieść w misie miksera wszystkie składniki na ciasto: mąkę, margarynę (pokrojoną w kawałki), cukier puder, żółtka, śmietanę i proszek do pieczenia. Wyrabiaj przez ok. 90 sekund na wysokich obrotach (4–5), aż składniki połączą się w gładką kulę.
- *Dlaczego:* Krótkie wyrabianie ciasta kruchego zapobiega jego twardnieniu – zbyt długie mieszanie aktywuje gluten i ciasto traci delikatność.
- *Pro tip:* Margaryna powinna być zimna – ułatwia formowanie się ciasta kruchego i zapobiega jego klejeniu.

**Krok 2.** Uformuj z ciasta spłaszczoną kulę, owiń szczelnie folią spożywczą i włóż do lodówki na minimum 1 godzinę.
- *Dlaczego:* Schłodzenie ciasta sprawia, że tłuszcz stężeje, a ciasto staje się łatwiejsze do wałkowania i nie kruszy się.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto dzień wcześniej – spokojnie poczeka w lodówce do następnego dnia.

**Krok 3.** Wyjmij ciasto z lodówki i oderwij 3/4 całości. Resztę z powrotem włóż do lodówki. Rozłóż ciasto na natłuszczonej blasze (ok. 30×40 cm), nakłuj widelcem w kilku miejscach i wstaw do piekarnika nagrzanego do 180°C na 10 minut. Po wyjęciu odstaw do przestygnięcia.
- *Dlaczego:* Podpieczenie spodu zapobiega jego rozmoknięciu po dodaniu wilgotnego nadzienia jabłkowego.
- *Pro tip:* Nakłucie widelcem zapobiega bąblowaniu ciasta – dzięki temu spód pozostaje płaski.

**Krok 4.** Obierz jabłka, usuń gniazda nasienne i pokrój je w plastry grubości ok. 0,5 cm. Przełóż do garnka, dodaj 1/4 szklanki wody, przykryj pokrywką i duś na małym ogniu przez 15 minut. Jabłka mają zmięknąć, ale nie rozpadać się.
- *Dlaczego:* Duszenie z niewielką ilością wody pozwala jabłkom puścić naturalny sok, zachowując przy tym odpowiednią konsystencję do nadzienia.
- *Pro tip:* Użyj jabłek kwaśnych, jak Antonówka – po upieczeniu zachowują smak i nie tworzą papki.

**Krok 5.** Zdejmij garnek z ognia. Dodaj szklankę cukru pudru i 2 łyżeczki cynamonu do jabłek i delikatnie wymieszaj.
- *Dlaczego:* Dodanie cukru po zdjęciu z ognia pozwala zachować jego smak i zapobiega nadmiernemu rozgotowaniu jabłek.
- *Pro tip:* Jeśli lubisz intensywny aromat cynamonu, dodaj odrobinę startej gałki muszkatołowej.

**Krok 6.** W szklance połącz 3 łyżki soku z cytryny z 2 łyżkami mąki ziemniaczanej i dokładnie wymieszaj widelcem. Wlej mieszankę do garnka z jabłkami i gotuj na małym ogniu przez ok. 2 minuty, ciągle mieszając.
- *Dlaczego:* Mąka ziemniaczana zagęszcza nadzienie i zapobiega jego wodnistości, a sok z cytryny podkreśla kwasowość jabłek.
- *Pro tip:* Upewnij się, że mąka ziemniaczana całkowicie rozpuściła się w soku przed dodaniem do jabłek, by uniknąć grudek.

**Krok 7.** Przelej białka do suchej, odtłuszczonej misy miksera. Ubijaj przez 2 minuty w temperaturze 37°C na obrotach 3 za pomocą nasadki do ubijania białek (motylka).
- *Dlaczego:* Lekkie podgrzanie pomaga białkom szybciej osiągnąć odpowiednią puszystość, a sucha misa gwarantuje, że piana się ubije.
- *Pro tip:* Zetrzyj misę miksera papierowym ręcznikiem zwilżonym octem lub sokiem z cytryny – usunie wszelki tłuszcz, który uniemożliwia ubicie piany.

**Krok 8.** Kontynuuj ubijanie bez podgrzewania na obrotach 3–4. Stopniowo, łyżka po łyżce, dosypuj cukier puder (1/2 szklanki). Na końcu wsyp proszek budyniowy i ubijaj jeszcze chwilę, aż masa będzie gęsta i błyszcząca.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie cukru stabilizuje bezę – dodany zbyt szybko może spowodować opadnięcie piany.
- *Pro tip:* Piana jest gotowa, gdy po wyciągnięciu mieszadła tworzy sztywne, lśniące wierzchołki i nie spływa.

**Krok 9.** Posyp przestygnięty podpieczony spód równomiernie bułką tartą. Wyłóż na niego wystudzone nadzienie jabłkowe i rozsmaruj równomiernie. Na wierzch wyłóż pianę bezową. Pozostałe 1/4 ciasta pokrusz palcami na wierzch lub uformuj z niego wałeczki i ułóż w kratkę.
- *Dlaczego:* Bułka tarta wchłania nadmiar soku z jabłek i chroni kruche ciasto przed rozmoknięciem.
- *Pro tip:* Nadzienie jabłkowe musi być całkowicie ostudzone przed nałożeniem na spód – gorące może roztopić pianę bezową.

**Krok 10.** Wstaw blaszkę do piekarnika nagrzanego do 180°C (góra–dół, bez termoobiegu) i piecz przez ok. 40 minut, aż wierzch nabierze złocistego koloru.
- *Dlaczego:* Pieczenie bez termoobiegu zapewnia równomierne wypieczenie i nie wysusza piany bezowej.
- *Pro tip:* Jeśli piana zaczyna się za mocno rumienić, przykryj blaszkę luźno folią aluminiową na ostatnie 10 minut pieczenia.

**Krok 11.** Wyjmij szarlotkę z piekarnika i pozostaw do całkowitego wystygnięcia. Następnie wstaw do lodówki na co najmniej 3–4 godziny lub na całą noc.
- *Dlaczego:* Schłodzenie ciasta po upieczeniu sprawia, że warstwy się scalają, a szarlotka łatwiej się kroi i smakuje lepiej.
- *Pro tip:* Szarlotka przechowywana w lodówce smakuje najlepiej drugiego dnia – warto zaplanować jej przygotowanie z wyprzedzeniem.

**Krok 12.** Przed podaniem posyp szarlotkę cukrem pudrem przez sitko lub polej lukrem cytrynowym. Pokrój w równe prostokąty i podawaj.
- *Dlaczego:* Cukier puder dodaje estetyki i delikatnej słodyczy, a lukier cytrynowy wzmacnia owocowy smak ciasta.
- *Pro tip:* Aby uzyskać zgrabne, równe kawałki, użyj nożyna gorąco – zanurz ostrze we wrzątku i osusz przed każdym cięciem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 280 kcal |
| Białko | 4.5 g |
| Węglowodany | 42 g |
| Cukry | 22 g |
| Tłuszcze | 10.5 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 95 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zastąpić margarynę masłem?**

Tak, masło świetnie sprawdzi się w tym przepisie i nada ciastu bogatszy smak. Użyj zimnego masła w tej samej ilości (200 g) i postępuj identycznie jak z margaryną.

**Jakie jabłka najlepiej wybrać do nadzienia?**

Najlepsze są jabłka kwaskowate, np. Antonówka, Cortland, Szara Reneta lub Lobo. Po uduszeniu zachowują strukturę i nadają nadzieniu wyrazisty, orzeźwiający smak.

**Co zrobić, jeśli białka się nie ubijają?**

Przyczyną jest zazwyczaj tłuszcz na misie lub śladowa ilość żółtka w białkach. Zetrzyj naczynia octem lub sokiem z cytryny, upewnij się, że białka są w temperaturze pokojowej, i zacznij ubijanie od nowa z czystymi białkami.

**Jak długo można przechowywać szarlotkę?**

Szarlotka przechowywana w lodówce pod przykryciem zachowuje świeżość przez 3–4 dni. Można ją również zamrozić bez posypki z cukru pudru na maksymalnie 2 miesiące.

**Czy proszek budyniowy muszę wcześniej ugotować?**

Nie – w tym przepisie proszek budyniowy dodaje się bezpośrednio (w postaci suchej) do ubitych białek. Pełni rolę stabilizatora i aromatyzatora piany bezowej.

**Dlaczego ciasto kruszy się podczas wałkowania?**

Ciasto kruche jest naturalnie delikatne i może się kruszyć, jeśli jest za ciepłe. Upewnij się, że dobrze schłodziłeś je w lodówce. Jeśli ciasto nadal się kruszy, możesz wkładać je na blachę bezpośrednio palcami, formując spód – nie musisz używać wałka.