---
slug: szarlotka-z-kratka
title: "Szarlotka z kratką"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Szarlotka z kratką

Szarlotka z kratką to klasyczne polskie ciasto kruche z aromatycznym nadzieniem jabłkowym wzbogaconym kawałkami ananasa i wiórkami kokosowymi. Ciasto jest kruche i maślane, a egzotyczny akcent sprawia, że wyróżnia się spośród tradycyjnych szarlotek. Idealna na rodzinne spotkania i jesienne wieczory przy herbacie.

## Składniki

- 360 g mąka pszenna (Około 3 szklanki; przesiej przed użyciem, by ciasto było pulchniejsze.)
- 60 g cukier puder (Do ciasta; dodatkowo odrobina do posypania gotowej szarlotki.)
- 1 szczypta sól
- 200 g masło (Zimne, pokrojone w małą kostkę; ułatwia uzyskanie kruchej struktury ciasta.)
- 90 g smalec lub margaryna (Smalec w kostce daje bardziej kruche ciasto; margaryna sprawdzi się jako wersja mleczna.)
- 60 ml zimna woda (Woda musi być bardzo zimna, najlepiej prosto z lodówki lub z lodem.)
- 900 g jabłka (Najlepsze odmiany do szarlotki: Antonówka, Idared lub Cortland.)
- 500 g miąższ ananasa (Świeży (ważony po obraniu i wykrojeniu środka) lub z puszki, dobrze odsączony.)
- 50 g rodzynki (Opcjonalne; przed dodaniem można namoczyć w ciepłej wodzie lub rumie.) *(opcjonalnie)*
- 65 g cukier trzcinowy (Cukier trzcinowy nadaje nadzieniu głębszy, karmelowy aromat.)
- 1 łyżeczka cynamon
- 1 opakowanie cukier wanilinowy
- 50 g mąka ziemniaczana lub proszek budyniowy waniliowy (Zagęszcza nadzienie i zapobiega rozlewaniu się soku podczas pieczenia.)
- 30 g płatki migdałów lub wiórki kokosowe (Posypka na nadzienie przed ułożeniem kratki; wiórki kokosowe podkreślają egzotyczny charakter.)
- 1 szt jajko (Roztrzepane; do posmarowania kratki przed pieczeniem dla złotego koloru.)

## Przygotowanie

1. Przesiej mąkę do miski, dodaj cukier puder i sól, wrzuć zimne masło i smalec pokrojone w kostkę.
2. Miksuj mikserem ok. 1 minuty, aż powstaną drobne okruszki, lub rozcieraj palcami do uzyskania kruszonki.
3. Dodaj zimną wodę i krótko miksuj lub zagniataj, aż ciasto zacznie łączyć się w kulę.
4. Podziel ciasto na 2 równe części, zawiń w folię i wstaw do lodówki na co najmniej 1 godzinę.
5. Jabłka obierz, pokrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne, następnie pokrój na cienkie plasterki.
6. Ananasa obierz, pokrój wzdłuż na 4 części, wytnij twardy środek i pokrój miąższ na kawałeczki.
7. Połącz jabłka i ananasa w misce, dodaj rodzynki, cukier, cynamon, cukier wanilinowy i mąkę ziemniaczaną.
8. Nagrzej piekarnik do 190°C. Formę (20×30 cm lub tortownicę 27 cm) wysmaruj masłem.
9. Wyłóż jedną część ciasta na dno i 2 cm brzegi formy, dociskając palcami bez wałkowania.
10. Wymieszaj nadzienie dłońmi i rozłóż równomiernie na spodzie z ciasta, posyp płatkami migdałów lub wiórkami kokosowymi.
11. Drugą część ciasta rozwałkuj między arkuszami papieru do pieczenia posypanymi mąką, wytnij paski.
12. Ułóż paski na nadzieniu w formie kratki, ewentualnie przeplatając je, i posmaruj roztrzepanym jajkiem.
13. Wstaw do piekarnika i piecz przez 70 minut, aż kratka będzie złotobrązowa.
14. Wyjmij z piekarnika, ostudź i opcjonalnie posyp cukrem pudrem przed podaniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przesiej mąkę przez sito do dużej miski, dodaj cukier puder i szczyptę soli. Wrzuć masło i smalec pokrojone wcześniej w małą kostkę.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki usuwa grudki i napowietrza ją, co sprawia, że ciasto będzie delikatniejsze.
- *Pro tip:* Masło i smalec muszą być naprawdę zimne – wyjmij je z lodówki tuż przed użyciem, żeby ciasto było kruche.

**Krok 2.** Miksuj mikserem z hakiem lub końcówkami do ciasta przez około 1 minutę, aż wszystko przypomina drobne, piaszczyste okruszki. Możesz też rozcierać składniki palcami, jakbyś rozcierał piasek.
- *Dlaczego:* Okruszki z tłuszczu i mąki to podstawa kruchego ciasta – nie chcemy, żeby tłuszcz się rozpuścił.
- *Pro tip:* Jeśli masa zaczyna się lepić do rąk, oznacza to, że tłuszcz się ogrzał – wstaw miskę na 10 minut do lodówki i wróć do pracy.

**Krok 3.** Wlej 60 ml bardzo zimnej wody i krótko miksuj lub zagniataj ręką, aż ciasto zacznie się łączyć w większe bryłki.
- *Dlaczego:* Woda łączy składniki, ale jej nadmiar sprawia, że ciasto staje się twarde i gumowate – dodaj tylko tyle, ile podano.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto nadal się kruszy po dodaniu całej wody, dodaj dosłownie jedną łyżeczkę wody więcej i sprawdź ponownie.

**Krok 4.** Zbierz wszystkie okruszki w jedną kulę, podziel ją na pół, zawiń każdą połowę w folię spożywczą i wstaw do lodówki na co najmniej 1 godzinę.
- *Dlaczego:* Schłodzenie ciasta pozwala tłuszczowi stwardnieć, co podczas pieczenia tworzy kruche, warstwowe ciasto.
- *Pro tip:* Ciasto możesz przygotować dzień wcześniej i zostawić w lodówce przez noc – będzie jeszcze łatwiejsze do wałkowania.

**Krok 5.** Jabłka obierz obieraczką, pokrój na 4 ćwiartki, a małym nożem wytnij gniazda nasienne z każdej ćwiartki. Każdą ćwiartkę pokrój w plasterki o grubości ok. 3–4 mm.
- *Dlaczego:* Równomiernie pocięte plasterki pieczą się jednakowo i tworzą spójne nadzienie.
- *Pro tip:* Kwaśne jabłka takie jak Antonówka dadzą bardziej wyrazisty smak, słodsze odmiany (np. Golden) będą łagodniejsze.

**Krok 6.** Ananasa obierz ostrym nożem, odcinając skórkę pionowymi ruchami. Pokrój wzdłuż na 4 części i wytnij twardy, jasny środek (rdzeń) z każdej. Miąższ pokrój w kawałki ok. 1–2 cm.
- *Dlaczego:* Twardy rdzeń ananasa jest niesmaczny i nie zmiękcza się podczas pieczenia, dlatego należy go usunąć.
- *Pro tip:* Ananas z puszki jest wygodniejszą alternatywą – odsącz go dokładnie na sicie, żeby nadzienie nie było zbyt wodniste.

**Krok 7.** Przełóż jabłka i ananasa do dużej miski. Dodaj rodzynki (jeśli używasz), cukier, cynamon, cukier wanilinowy i mąkę ziemniaczaną lub budyń. Delikatnie wymieszaj.
- *Dlaczego:* Mąka ziemniaczana pochłania sok z owoców podczas pieczenia, zapobiegając rozmoczeniu spodu ciasta.
- *Pro tip:* Nie mieszaj nadzienia zbyt wcześnie – owoce puszczą sok; najlepiej robić to tuż przed nałożeniem na ciasto.

**Krok 8.** Ustaw piekarnik na 190°C (góra-dół) i poczekaj aż się nagrzeje. Formę do pieczenia (20×30 cm lub okrągłą o średnicy 27 cm) wysmaruj kawałkiem masła.
- *Dlaczego:* Nagrzany piekarnik zapewnia równomierne pieczenie od początku; nieposmarowana forma sprawi, że ciasto przylgnie.
- *Pro tip:* Możesz też wyłożyć formę papierem do pieczenia – szarlotka jeszcze łatwiej się wyjmie po upieczeniu.

**Krok 9.** Wyjmij jedną część ciasta z lodówki. Odrywaj kawałki i układaj je na dnie oraz wzdłuż boków formy (ok. 2 cm), dociskając palcami tak, żeby nie było szczelin.
- *Dlaczego:* Wyrównany spód zapobiega przeciekaniu nadzienia pod ciasto podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się klei, zwilż lekko palce zimną wodą lub oprósz je odrobiną mąki.

**Krok 10.** Wyłóż nadzienie owocowe na spód z ciasta i rozprowadź równomiernie. Posyp z góry garścią wiórków kokosowych lub płatków migdałów.
- *Dlaczego:* Posypka dodaje chrupkości i wzmacnia egzotyczny charakter szarlotki.
- *Pro tip:* Układaj nadzienie kopczykiem nieco wyżej pośrodku – podczas pieczenia owoce opadają i ciasto będzie równe.

**Krok 11.** Drugą część ciasta połóż między dwoma arkuszami papieru do pieczenia lekko posypanymi mąką. Wałkuj od środka na zewnątrz, aż otrzymasz placek zbliżony do rozmiaru formy.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przyklejaniu się ciasta do blatu i ułatwia przenoszenie pasków.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto pęka podczas wałkowania, jest za zimne – odczekaj 5 minut w temperaturze pokojowej.

**Krok 12.** Zdejmij górny arkusz papieru. Radełkiem lub ostrym nożem wytnij paski szerokości ok. 1,5 cm. Przenoś je jeden po drugim na wierzch nadzienia i układaj w formie kratki.
- *Dlaczego:* Kratka nie tylko wygląda efektownie, ale też pozwala parze uciekać z nadzienia, dzięki czemu szarlotka nie jest wilgotna.
- *Pro tip:* Jeśli paski się rwą, scal je palcami – na gotowej szarlotce nie będzie widać miejsc złączenia.

**Krok 13.** Roztrzep jajko widelcem w małej miseczce i delikatnie posmaruj nim kratę z ciasta używając pędzelka lub palca.
- *Dlaczego:* Jajko nadaje kratce piękny złoty kolor i połysk po upieczeniu.
- *Pro tip:* Smaruj ostrożnie, żeby jajko nie spływało na nadzienie – tam może się przypalić.

**Krok 14.** Wstaw formę na środkową półkę nagrzanego piekarnika i piecz przez 70 minut, aż kratka będzie złotobrązowa, a ciasto odejdzie od brzegów formy.
- *Dlaczego:* Długi czas pieczenia jest potrzebny, żeby jabłka całkowicie się upiekły i nadzienie nie było surowe.
- *Pro tip:* Jeśli kratka zbyt szybko się rumieni, przykryj szarlotkę luźno folią aluminiową po ok. 50 minutach pieczenia.

**Krok 15.** Wyjmij szarlotkę z piekarnika i pozostaw do ostygnięcia w formie przez co najmniej 20–30 minut. Przed podaniem posyp przez sitko cukrem pudrem.
- *Dlaczego:* Studzenie pozwala nadzieniu stężeć – gorącą szarlotkę trudno kroić, bo się sypie.
- *Pro tip:* Szarlotka smakuje najlepiej lekko ciepła, podana z gałką lodów waniliowych lub łyżką bitej śmietany.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 680 kcal |
| Białko | 8.2 g |
| Węglowodany | 88 g |
| Cukry | 38 g |
| Tłuszcze | 32 g |
| Błonnik | 4.5 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć ananasa z puszki zamiast świeżego?**

Tak, ananas z puszki doskonale się sprawdza. Ważne jest, żeby bardzo dokładnie go odsączyć na sicie lub odcisnąć rękami – nadmiar soku spowoduje, że nadzienie będzie zbyt wodniste i spód ciasta się rozmoczy.

**Jakie jabłka najlepiej wybrać do tej szarlotki?**

Najlepiej sprawdzają się kwaśne lub kwaskowo-słodkie odmiany, jak Antonówka, Idared, Cortland czy Szara Reneta. Trzymają kształt podczas pieczenia i nie zamieniają się w papkę, a ich kwasowość równoważy słodycz ciasta i ananasa.

**Jak długo można przechowywać szarlotkę?**

Szarlotka z kratką zachowuje świeżość przez 2–3 dni w temperaturze pokojowej pod przykryciem lub do 5 dni w lodówce. Można ją też zamrozić po upieczeniu i ostudzeniu na do 2 miesięcy.

**Czy ciasto można zrobić bez miksera?**

Tak, ciasto kruchego doskonale się wyrabia ręcznie. Wystarczy szybko rozcierać zimne masło z mąką palcami, aż powstaną okruszki, a następnie dodać wodę i szybko zagnieść. Ważne jest, żeby nie grzać ciasta dłużej niż to konieczne.

**Czy zamiast smalcu mogę użyć samego masła?**

Możesz zastąpić smalec taką samą ilością masła (łącznie 290 g). Szarlotka będzie nieco mniej krucha, ale równie smaczna. Margaryna jest kolejną opcją, zwłaszcza w wersji bez laktozy.

**Dlaczego ciasto musi leżakować w lodówce godzinę?**

Chłodzenie pozwala glutenowi się zrelaksować i sprawia, że tłuszcz ponownie twardnieje. Dzięki temu ciasto jest łatwiejsze do wałkowania, mniej się kurczy podczas pieczenia i wychodzi bardziej kruche.