---
slug: szarlotka-z-papier-wek
title: "Szarlotka z papierówek"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Szarlotka z papierówek

Szarlotka z papierówek to sezonowy przysmak z kruchego ciasta i pysznego nadzienia z kwaskowatych, letnich jabłek. Delikatne, maślane ciasto idealnie komponuje się z prażonymi jabłuszkami aromatyzowanymi cynamonem. To klasyk polskiego pieczenia, który zachwyca prostotą i wyjątkowym smakiem.

## Składniki

- 300 g mąka pszenna (Najlepiej typ 550, przesiana przed użyciem.)
- 200 g masło zimne (Masło powinno być bardzo zimne, prosto z lodówki – pokrojone w kostkę.)
- 4 szt żółtka jajek (Z dużych jajek, najlepiej w temperaturze pokojowej.)
- 50 g cukier drobny do wypieków
- 1 szczypta sól
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia
- 2 łyżeczka ekstrakt z wanilii
- 45 ml zimne mleko (Mleko powinno być zimne, prosto z lodówki.)
- 2 kg jabłka papierówki (Poza sezonem można zastąpić innymi kwaśnymi jabłkami, np. antonówką.)
- 30 g masło (Do podsmażenia jabłek.)
- 0.5 szklanka cukier (Do nadzienia jabłkowego; ilość można dostosować do kwasowości jabłek.)
- 3 łyżeczka cynamon mielony
- 2.5 łyżka bułka tarta (Posypuje się nią podpieczony spód, by wchłonął nadmiar soku z jabłek.)
- 2 łyżka cukier puder (Do oprószenia gotowej szarlotki.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Włóż wszystkie składniki ciasta kruchego do misy malaksera i zmiksuj do uzyskania gładkiej kuli ciasta.
2. Alternatywnie: przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia, posiekaj nożem z zimnym masłem na kruszonkę, dodaj resztę składników i szybko zagnieść.
3. Podziel ciasto na dwie równe części, spłaszcz każdą, zawiń w folię spożywczą i schłódź w lodówce przez ok. 2 godziny.
4. Umyj, obierz i pokrój jabłka w grubsze plasterki, usuń gniazda nasienne. Wymieszaj z cukrem i cynamonem.
5. Na rozgrzanej głębokiej patelni roztop masło, dodaj jabłka z cukrem i cynamonem, smaż do zmięknięcia. Ostudź.
6. Wyłóż formę 20×30 cm papierem do pieczenia.
7. Wyjmij jedną część ciasta z lodówki, odrywaj kawałki i układaj na dnie formy, przyklepując palcami.
8. Podpiecz spód przez 10–15 minut w 180°C, aż lekko się zazłoci. Wyjmij z piekarnika.
9. Gorący spód posyp bułką tartą, wyłóż nadzienie jabłkowe, a na wierzch nakładaj kawałki drugiej części ciasta.
10. Piecz w 180°C przez 50–60 minut do złotego koloru. Ostudź i oprósz cukrem pudrem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Włóż do misy malaksera mąkę, zimne masło pokrojone w kostkę, żółtka, cukier, sól, proszek do pieczenia, ekstrakt waniliowy i zimne mleko. Miksuj pulsacyjnie, aż składniki połączą się w gładką kulę.
- *Dlaczego:* Malakser pozwala szybko połączyć składniki bez ogrzewania ciasta ciepłem dłoni, dzięki czemu ciasto kruche wyjdzie delikatne i sypkie po upieczeniu.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz malaksera, pracuj jak najszybciej dłońmi lub skrobakiem, by masło pozostało zimne.

**Krok 2.** Jeśli robisz ciasto ręcznie: przesiej mąkę razem z proszkiem do pieczenia na stolnicę lub do miski. Dodaj zimne masło i szybko posiekaj je nożem lub rozetrzyj palcami, aż masa przypomina kruszonkę. Dodaj żółtka, cukier, sól, wanilię i mleko, zagnieść do połączenia – nie za długo.
- *Dlaczego:* Długie wyrabianie ciasta kruchego powoduje, że gluten się aktywuje i ciasto staje się twarde zamiast kruchego.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się kruszy i nie chce łączyć, dodaj kilka kropel zimnej wody.

**Krok 3.** Podziel kulę ciasta na dwie równe części. Każdą lekko spłaszcz dłonią na dysk, zawiń szczelnie w folię spożywczą i umieść w lodówce na minimum 2 godziny.
- *Dlaczego:* Schłodzenie ciasta pozwala tłuszczowi stwardnieć, co sprawi, że ciasto będzie łatwiej się formować i pięknie się skruszy po upieczeniu.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto dzień wcześniej i zostawić w lodówce na całą noc.

**Krok 4.** Jabłka umyj dokładnie, obierz ze skórki i wykrój gniazda nasienne. Pokrój je w ćwiartki, a następnie w grubsze plasterki (ok. 5 mm). Przełóż do miski, dodaj cukier i cynamon, wymieszaj.
- *Dlaczego:* Grubsze plastry jabłek zachowają strukturę podczas smażenia i nie zamienią się w mus.
- *Pro tip:* Papierówki są miękkie, więc krój je tuż przed smażeniem, by nie zdążyły się rozpaść.

**Krok 5.** Rozgrzej głęboką patelnię na średnim ogniu, roztop na niej masło. Dodaj jabłka z cukrem i cynamonem. Mieszaj i smaż przez ok. 8–10 minut, aż jabłka zmiękną, ale nie rozpadną się. Zdejmij z ognia i całkowicie ostudź.
- *Dlaczego:* Prażenie jabłek odparowuje nadmiar wody, dzięki czemu nadzienie nie rozmoknie ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Nadzienie musi być zupełnie zimne przed nałożeniem na spód – ciepłe jabłka mogą rozmięczyć kruche ciasto.

**Krok 6.** Wytnij papier do pieczenia tak, by wyłożyć nim dno i boki formy o wymiarach 20×30 cm. Możesz lekko zwilżyć formę wodą, by papier lepiej przylegał.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przywieraniu ciasta i ułatwia wyjęcie gotowej szarlotki z formy.
- *Pro tip:* Papier wyłożony z zakładką z każdej strony daje tzw. 'uchwyty', którymi łatwo wyciągniesz ciasto po ostudzeniu.

**Krok 7.** Wyjmij jedną część schłodzonego ciasta z lodówki. Odrywaj małe kawałki (wielkości orzecha) i układaj je jeden obok drugiego na dnie formy, przyklepując palcami. Postaraj się zakryć całe dno równomierną warstwą.
- *Dlaczego:* Układanie kawałkami zamiast wałkowania pozwala uniknąć kruszącej się i trudnej w obsłudze kruche, a efekt jest równie dobry.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto zaczyna się kleić do rąk, zanurz palce w zimnej wodzie lub mące.

**Krok 8.** Wsuń formę do nagrzanego piekarnika (180°C, góra-dół) i podpiecz spód przez 10–15 minut, aż lekko się zazłoci. Wyjmij z piekarnika.
- *Dlaczego:* Podpieczenie spodu zabezpiecza ciasto przed nasiąknięciem sokiem jabłkowym i sprawia, że szarlotka będzie chrupiąca na dole.
- *Pro tip:* Spód nie musi być w pełni upieczony – wystarczy, że straci surowy wygląd i lekko się zazłoci.

**Krok 9.** Jeszcze gorący spód równomiernie posyp bułką tartą. Wyłóż na nią ostudzone nadzienie jabłkowe i rozprowadź równo. Na wierzch nakładaj kawałki drugiej części ciasta, spłaszczając je między palcami.
- *Dlaczego:* Bułka tarta pochłania nadmiar wilgoci z jabłek, chroniąc spód przed rozmięknięciem, a wierzch z kawałków ciasta tworzy rustykalny, chrupiący efekt.
- *Pro tip:* Kawałki ciasta na wierzchu mogą być nieregularne – tak właśnie wygląda tradycyjna szarlotka z papierówek.

**Krok 10.** Wsuń formę do piekarnika i piecz w 180°C przez 50–60 minut, aż wierzch ciasta będzie złocisty. Wyjmij, całkowicie ostudź na kratce, a następnie oprósz cukrem pudrem przez sitko.
- *Dlaczego:* Długie pieczenie sprawia, że ciasto jest dobrze upieczone w środku, a cukier puder nadaje tradycyjną, estetyczną finezję.
- *Pro tip:* Szarlotka najlepiej smakuje całkowicie ostudzona lub nawet po kilku godzinach od upieczenia – wtedy nadzienie się ustabilizuje.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 370 kcal |
| Białko | 5.2 g |
| Węglowodany | 48 g |
| Cukry | 24 g |
| Tłuszcze | 18 g |
| Błonnik | 3.2 g |
| Sód | 115 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innych jabłek zamiast papierówek?**

Tak, poza sezonem możesz użyć innych kwaśnych jabłek, np. antonówek, szarej renety lub jonagolda. Ważne, żeby jabłka były kwaskowate, bo to balansuje słodycz ciasta.

**Dlaczego ciasto kruche trzeba schładzać w lodówce?**

Schłodzenie sprawia, że tłuszcz w cieście stwardnieje, dzięki czemu ciasto nie kurczy się podczas pieczenia i jest łatwiejsze do formowania. Pomijanie tego kroku może skutkować twardym, zwartym ciastem.

**Czy muszę podpiec spód przed dodaniem nadzienia?**

Tak, to ważny krok. Podpieczony spód nie nasiąknie sokiem jabłkowym i szarlotka nie będzie rozmoczona. Bułka tarta posypana na gorący spód dodatkowo wzmacnia tę ochronę.

**Jak przechowywać szarlotkę z papierówek?**

Szarlotkę najlepiej przechowywać w temperaturze pokojowej pod przykryciem przez 1–2 dni lub w lodówce do 4–5 dni. Można ją też zamrozić pokrojoną na porcje na do miesiąca.

**Dlaczego nadzienie jabłkowe musi być ostudzone przed nałożeniem?**

Gorące nadzienie mogłoby rozmięczyć surowe kruche ciasto i utrudnić formowanie wierzchu. Ostudzone nadzienie zachowuje też lepszą strukturę po upieczeniu.

**Czy można ciasto przygotować dzień wcześniej?**

Tak, ciasto kruche można zawinąć w folię i trzymać w lodówce nawet do 24 godzin. Dzięki temu przygotowanie szarlotki można rozłożyć na dwa dni.