---
slug: szpajza-slaska
title: "Szpajza śląska"
servings: 4
prep_time_minutes: 30
cook_time_minutes: 30
difficulty: easy
categories: ["dessert"]
---

# Szpajza śląska

Szpajza śląska to lekki, cytrusowy deser z białek, żółtek, cukru pudru, żelatyny i cytryny. Idealny jako orzeźwiający przysmak latem, gotowy w 60 minut.

## Składniki

- 50 g cytryna
- 10 g żelatyna
- 4 szt żółtko jajka
- 60 g cukier puder
- 4 szt białko jajka

## Przygotowanie

1. Białka jaj ubij na sztywną pianę i umieść w lodówce.
2. Cytrynę wyszoruj i umyj dokładnie. Na tarce o drobnych oczkach zetrzyj skórkę z cytryny.
3. Wyciśnij sok z cytryny.
4. Żelatynę umieść w szklance i wlej odrobinę wody. Zostaw, aż napęcznieje.
5. Żelatynę podgrzej i mieszaj, aż dobrze się podpuści.
6. W misce umieść żółtka i cukier puder. Utrzyj dokładnie, aż masa zrobi się biało-kremowa.
7. Do masy z żółtek dodaj sok oraz skórkę z cytryny. Dodaj ubite białka i dokładnie, delikatnie wymieszaj.
8. Następnie dodaj żelatynę i wymieszaj dokładnie.
9. Od razu przełóż do pucharków i wstaw do lodówki.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Umieść białka w czystej, suchej misce i ubij mikserem lub ręcznie do sztywnej piany, która nie opada przy przechylaniu miski.
- *Dlaczego:* Sztywna pianka z białek zapewnia lekkość i puszystość deserowi.
- *Pro tip:* Upewnij się, że miska i ubijak są całkowicie suche i bez tłuszczu, inaczej białka nie urosną.

**Krok 2.** Przed zetrzaniem skórki dokładnie umyj cytrynę pod bieżącą wodą i osusz, by usunąć ewentualne zanieczyszczenia.
- *Dlaczego:* Zetrzanie skórki to sposób na wyciągnięcie intensywnego cytrusowego aromatu bez gorzkości.
- *Pro tip:* Używaj tylko żółtej części skórki – biała warstwa pod spodem może być gorzka.

**Krok 3.** Przekrój cytrynę na pół i wyciśnij sok ręcznym lub elektrycznym wyciskaczem, przecedź przez sito, by usunąć pestki.
- *Dlaczego:* Świeżo wyciśnięty sok ma najintensywniejszy smak i lepszą jakość od sklepowego.
- *Pro tip:* Aby wycisnąć więcej soku, podgrzej cytrynę w mikrofalówce przez 10 sekund lub przetocz po stole przed wyciskaniem.

**Krok 4.** Wlej około 2 łyżki (30 ml) zimnej wody do szklanki, dodaj żelatynę i odstaw na 5–10 minut, by napęczniała.
- *Dlaczego:* Napęcznienie żelatyny w zimnej wodzie zapobiega komulacji i zapewnia gładki rozpuszczalnik.
- *Pro tip:* Nie używaj zbyt dużo wody – wystarczy tyle, by żelatyna była całkowicie pokryta.

**Krok 5.** Podgrzej napęczniałą żelatynę w kąpieli wodnej lub w mikrofalówce przez kilka sekund, aż się całkowicie rozpuści.
- *Dlaczego:* Roztopiona żelatyna lepiej się miesza z innymi składnikami i daje jednolitą konsystencję.
- *Pro tip:* Nie gotuj żelatyny – wysoka temperatura może zmniejszyć jej żelujące działanie.

**Krok 6.** W osobnej misce wymieszaj żółtka i cukier puder mikserem lub szmatką, aż masa stanie się puszysta i blada.
- *Dlaczego:* Utrzepienie żółtek z cukrem dodaje kremowej konsystencji i pomaga w związaniu składników.
- *Pro tip:* Im dłużej utrzesz masę, tym bardziej będzie puszysta – warto poświęcić na to 2–3 minuty.

**Krok 7.** Do masy żółtkowej dodaj sok i skórkę cytrynową, wymieszaj, a następnie dodaj ubite białka i delikatnie łącz łyżką od dołu do góry.
- *Dlaczego:* Delikatne mieszanie zapobiega zapadaniu piany z białek i zachowuje puszystość deseru.
- *Pro tip:* Nie mieszaj energicznie – używaj ruchów od dołu do góry, by nie stracić objętości.

**Krok 8.** Wlej ciepłą, roztopioną żelatynę do masy i mieszaj delikatnie, aż będzie całkowicie rozprowadzona.
- *Dlaczego:* Żelatyna wiąże wszystkie składniki i nadaje deserowi odpowiednią konsystencję żelową.
- *Pro tip:* Upewnij się, że żelatyna nie jest zbyt gorąca, by nie ugotować białek – powinna być ciepła, nie parząca.

**Krok 9.** Rozлей deser do formeczek lub pucharków, wyrównaj powierzchnię i odstaw do lodówki na co najmniej 4 godziny.
- *Dlaczego:* Chłodzenie pozwala żelatynie stwardnieć i daje gotowy, schludny deser.
- *Pro tip:* Przed podaniem możesz upudrować szpajzę cukrem pudrem lub udekorować skórką cytrynową.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 185 kcal |
| Białko | 9.2 g |
| Węglowodany | 22.1 g |
| Cukry | 21.5 g |
| Tłuszcze | 6.8 g |
| Błonnik | 0.3 g |
| Sód | 120 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy szpajzę można przygotować z limonką?**

Tak, limonka może być zamiennikiem cytryny, ale smak będzie intensywniejszy i bardziej kwaśny. Dostosuj ilość cukru wedle gustu.

**Jak długo szpajza trzyma się w lodówce?**

Szpajzę można przechowywać w lodówce do 3 dni. Przechowuj ją w szczelnym pojemniku, by nie wchłaniała innych zapachów.

**Dlaczego szpajza nie zeszła?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt mała ilość żelatyny lub jej przedwczesne zagotowanie. Upewnij się, że używasz świeżej żelatyny i nie gotujesz jej.

**Czy można zrobić szpajzę bez jaj?**

Tradycyjna wersja wymaga jaj, ale można eksperymentować z białkami roślinnymi i agar-agar, choć konsystencja będzie inna.

**Czy szpajzę można mrozić?**

Nie zaleca się mrożenia szpajzy – po rozmrożeniu może stracić konsystencję i być wodnista.
