---
slug: tarta-jablkowa-lub-szarlotka-jak-kto-woli
title: "Tarta jabłkowa... lub szarlotka, jak kto woli"
servings: 10
prep_time_minutes: 900
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Tarta jabłkowa... lub szarlotka, jak kto woli

Klasyczna tarta jabłkowa, znana też jako szarlotka, z kruchym ciastem i aromatycznym nadzieniem z duszonych jabłek z cynamonem. Idealna do podania ciepła z lodami lub na zimno jako deser do herbaty.

## Składniki

- 250 ml mąka pszenna
- 250 ml mąka krupczatka
- 45 ml brązowy cukier
- 1 szczypta sól
- 125 g masło
- 3 szt żółtka
- 60 ml woda lodowata
- 166.7 ml cukier
- 5 ml cynamon
- 1 kostka masło do wysmarowania formy (do wysmarowania)
- 1 opakowanie cukier puder (do oprószenia) *(opcjonalnie)*
- 1000 g jabłka (ok. 5-6 sztuk, do nadzienia)

## Przygotowanie

1. Na stolnicy lub w misce połącz mąkę pszenną, krupczatkę, sól i brązowy cukier.
2. Dodaj żółtka wymieszane z lodowatą wodą oraz zimne masło pokrojone w kostkę.
3. Rozetrzyj składniki palcami lub nożem, aż powstanie kruszonka.
4. Szybko zagnieć ciasto, nie musi być idealnie gładkie.
5. Nie napowietrzaj i nie ocieplaj ciasta – to ważne dla kruchej konsystencji.
6. Uformuj ciasto w płaską bryłę, zawiń w folię i odłóż do lodówki na 30 minut.
7. W międzyczasie wysmaruj masłem formę do pieczenia i przygotuj nadzienie z jabłek.
8. Obierz jabłka, usuń gniazda nasiennych i pokrój je na ćwiartki.
9. W dużym garnku rozpuść masło i wrzuć jabłka.
10. Smaż jabłka 3–5 minut, mieszając ciągle.
11. Zmniejsz ogień, dodaj cukier i cynamon, dobrze wymieszaj.
12. Przykryj pokrywką i dusz jabłka ok. 10 minut, aż stają się miękkie.
13. Odstaw nadzienie i pozwól mu trochę wystygnąć.
14. Wyjmij ciasto z lodówki i podziel je na dwie części: 2/3 i 1/3.
15. Mniejszą część odłóż z powrotem do lodówki, większą rozwałkuj na grubość ok. 3 mm.
16. Przenieś rozwałkowane ciasto na formę, używając papieru do pieczenia lub wałka.
17. Ułóż ciasto równomiernie na dnie i bokach formy.
18. Spód ciasta podziurkuj widelcem i upiecz w piekarniku (170°C) przez 10 minut.
19. Wyjmij formę i równomiernie ułóż na niej przygotowane jabłka.
20. Zetrzyj na tarce o grubych oczkach chłodzone ciasto i posyp nim jabłka.
21. Wstaw tarte do piekarnika i piecz przez 40 minut, aż powierzchnia zrumieni się.
22. Po upieczeniu odczekaj chwilę, pokrój tarte i posyp cukrem pudrem.
23. Podawaj ciepłą z lodami lub ostudzoną – obie wersje są pyszne.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Na stolnicy lub w dużej misce połącz mąkę pszenną, mąkę krupczatkę, szczyptę soli i brązowy cukier.
- *Dlaczego:* Mieszanie suchych składników na początku zapewnia równomierne rozłożenie przypraw i lepszą strukturę ciasta.
- *Pro tip:* Użyj dużej miski, by mieć miejsce na mieszanie i późniejsze rozdrabnianie masła.

**Krok 2.** Wymieszaj żółtka z lodowatą wodą, a następnie dodaj je do mąki razem z zimnym masłem pokrojonym w kostkę.
- *Dlaczego:* Zimne składniki zapobiegają topnieniu masła, co jest kluczowe dla kruchej tekstury ciasta.
- *Pro tip:* Masło powinno być z lodówki – jeśli się ociepli, ciasto może stać się elastyczne i trudne do formowania.

**Krok 3.** Rozetrzyj masło z mąką palcami lub posiekaj nożem, aż masa przypomina drobną kruszonkę.
- *Dlaczego:* Takie rozdrobnienie tworzy drobne kawałki masła, które podczas pieczenia dadzą kruche ciasto.
- *Pro tip:* Nie mieszaj zbyt długo – im szybciej to zrobisz, tym lepsza będzie konsystencja.

**Krok 4.** Szybko zagnieć składniki w jednolitą bryłę, nie musi być idealnie gładka.
- *Dlaczego:* Długie gnietenie aktywuje gluten, co może uczynić ciasto gumowatym – dlatego robimy to szybko.
- *Pro tip:* Zgnieć tylko tyle, by masa się trzymała – drobne kawałki masła są w porządku.

**Krok 5.** Nie napowietrzaj i nie ocieplaj ciasta – to ważne dla kruchej konsystencji.
- *Dlaczego:* Ciepło i nadmierne mieszanie sprawiają, że masło się topi, a ciasto traci kruche właściwości.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się rozgrzewa, odłóż je na chwilę do lodówki przed formowaniem.

**Krok 6.** Uformuj ciasto w płaską bryłę, zawiń w folię spożywczą i odłóż do lodówki na 30 minut.
- *Dlaczego:* Chłodzenie pozwala masłu stwardnieć i relaksuje gluten, co ułatwia formowanie i zapobiega kurczeniu się w piekarniku.
- *Pro tip:* Możesz przykryć folią lub położyć pod tackę, by nie przesuwało się w lodówce.

**Krok 7.** W międzyczasie wysmaruj masłem formę do pieczenia i przygotuj nadzienie z jabłek.
- *Dlaczego:* Wysmarowanie formy zapobiega przywieraniu ciasta, a jednoczesna praca oszczędza czas.
- *Pro tip:* Użyj miękkiego masła lub pędzelka, by równomiernie pokryć dno i boki formy.

**Krok 8.** Obierz jabłka, usuń gniazda nasiennych i pokrój je na ćwiartki.
- *Dlaczego:* Obranie i usunięcie pestek zapewnia przyjemną konsystencję i smak bez twardych elementów.
- *Pro tip:* Użyj twardych odmian jabłek, np. szara reneta, by nie rozpadły się podczas duszenia.

**Krok 9.** W dużym garnku rozpuść masło i wrzuć jabłka.
- *Dlaczego:* Masło nadaje bogatszy smak niż olej i pomaga jabłkom ładnie się rumienić.
- *Pro tip:* Użyj patelni z grubym dnem, by jabłka duszyły się równomiernie bez przypalania.

**Krok 10.** Smaż jabłka 3–5 minut, mieszając ciągle drewnianą łyżką lub szpatułką.
- *Dlaczego:* Mieszanie zapobiega przypaleniu i zapewnia równomierne podsmażenie.
- *Pro tip:* Nie przesadzaj z czasem – jabłka mają być lekko podsmażone, nie miękkie.

**Krok 11.** Zmniejsz ogień, dodaj cukier i cynamon, dobrze wymieszaj, by przyprawy pokryły jabłka.
- *Dlaczego:* Cynamon i cukier tworzą aromatyczną korę, która wchłania się do jabłek podczas duszenia.
- *Pro tip:* Dodaj przyprawy stopniowo i próbuj – możesz dostosować słodycz i intensywność smaku.

**Krok 12.** Przykryj pokrywką i dusz jabłka ok. 10 minut, aż stają się miękkie, ale nie rozpadają się.
- *Dlaczego:* Duszenie z pokrywką zatrzymuje parę, co przyspiesza gotowanie i zachowuje wilgoć.
- *Pro tip:* Od czasu do czasu mieszaj i sprawdź, czy jabłka nie przypalają się na dnie.

**Krok 13.** Odstaw nadzienie i pozwól mu trochę wystygnąć, by nie rozpuściło zimnego ciasta.
- *Dlaczego:* Zbyt gorące nadzienie może rozpuścić masło w ciście, co utrudni formowanie i upieczenie.
- *Pro tip:* Możesz odstawić je na bok, ale nie chłodzić – ciepłe nadzienie lepiej smakuje w tarcie.

**Krok 14.** Wyjmij ciasto z lodówki i podziel je na dwie części: większą (2/3) i mniejszą (1/3).
- *Dlaczego:* Większa część idzie na dno, mniejsza na posypkę – taki podział zapewnia równowagę smakową i teksturę.
- *Pro tip:* Waż ciasto na wadze kuchennej, by podział był dokładny.

**Krok 15.** Mniejszą część odłóż z powrotem do lodówki, większą rozwałkuj na grubość ok. 3 mm.
- *Dlaczego:* Chłodzenie mniejszej części zapobiega roztopieniu masła, a odpowiednia grubość ciasta zapewnia równomierne upieczenie.
- *Pro tip:* Posyp blat lub papier mąką, by ciasto nie przywierało podczas wałkowania.

**Krok 16.** Przenieś rozwałkowane ciasto na formę, używając papieru do pieczenia lub wałka.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia ułatwia przeniesienie ciasta bez pęknięć – to bezpieczniejsza metoda niż wałek.
- *Pro tip:* Podnieś papier z dwóch stron i delikatnie przenieś nad formę, potem ostrożnie odwróć.

**Krok 17.** Ułóż ciasto równomiernie na dnie i bokach formy, delikatnie przyciskając palcami.
- *Dlaczego:* Równomierne ułożenie zapewnia jednolity wygląd i zapobiega pęknięciom podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Nie rozciągaj ciasta – lepiej wcisnąć go delikatnie, by nie kurczyło się w piekarniku.

**Krok 18.** Spód ciasta podziurkuj widelcem gęsto i upiecz w piekarniku (170°C) przez 10 minut.
- *Dlaczego:* Podziurkowanie zapobiega wypychaniu się ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Upiecz ciasto na środkowym poziomie piekarnika, by nie przypaliło się od spodu.

**Krok 19.** Wyjmij formę i równomiernie ułóż na niej przygotowane jabłka.
- *Dlaczego:* Równomierne ułożenie nadzienia zapewnia jednolity smak i wygląd każdego kawałka.
- *Pro tip:* Nie układaj jabłek zbyt wysoko – mogą się przegrzać przy brzegach.

**Krok 20.** Zetrzyj na tarce o grubych oczkach chłodzone ciasto i posyp nim jabłka.
- *Dlaczego:* Gruba tarka daje kruszonkową posypkę, która ładnie się rumieni i dodaje tekstury.
- *Pro tip:* Nie zetrzyj zbyt drobno – grube strużki dadzą lepszy efekt.

**Krok 21.** Wstaw tarte do piekarnika i piecz przez 40 minut, aż powierzchnia zrumieni się.
- *Dlaczego:* Dłuższe pieczenie zapewnia dopieczenie posypki i wiązanie nadzienia.
- *Pro tip:* Po 30 minutach sprawdź, czy brzegi nie przypalają się – przykryj folią, jeśli trzeba.

**Krok 22.** Po upieczeniu odczekaj chwilę, pokrój tarte i posyp cukrem pudrem.
- *Dlaczego:* Chwilowe ostudzenie ułatwia pokrojenie, a cukier puder dodaje estetyki i lekkości.
- *Pro tip:* Użyj sitka do równomiernego posypania cukrem pudrem.

**Krok 23.** Podawaj ciepłą z lodami lub ostudzoną – obie wersje są pyszne.
- *Dlaczego:* Ciepła tarta z lodami to klasyczna kombinacja, a zimna lepiej trzyma kształt.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz podać zimną, całkowicie ostudź tarte przed posypaniem cukrem pudrem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 4.2 g |
| Węglowodany | 48.5 g |
| Cukry | 26.3 g |
| Tłuszcze | 13 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 110 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zrobić tą tartę bez mąki krupczatki?**

Tak, możesz zastąpić mąkę krupczatkę pszenną, ale stracisz charakterystyczną ziarnistość i aromat. Można też użyć pełnoziarnistej mąki pszennoprosa.

**Dlaczego ciasto musi być chłodzone przed rozwałkowaniem?**

Chłodzenie pozwala masłu stwardnieć, co zapobiega rozpływaniu się ciasta w piekarniku i zapewnia kruche ciasto.

**Jakie jabłka są najlepsze do tej tarty?**

Najlepsze są twardze odmiany, takie jak szara reneta, ligol lub goldparmą – nie rozpadają się podczas duszenia i mają intensywny smak.

**Czy tarta jabłkowa może stać całą noc?**

Tak, tarta świetnie trzyma się w temperaturze pokojowej przez 2 dni lub w lodówce do 5 dni. Przed podaniem lekko podgrzej.

**Dlaczego moje ciasto pękło podczas pieczenia?**

Pęknięcia mogą wynikać z nadmiernego rozciągania ciasta przy układaniu lub zbyt wysokiej temperatury. Upewnij się, że nie rozciągasz ciasta i piecz w 170°C.

**Czy można zamrozić tą tartę?**

Tak, możesz zamrozić całą tarte lub kawałki. Ostudź, zapakuj hermetycznie i przechowuj do 3 miesięcy. Odmroź w lodówce i lekko podgrzej.