---
slug: tarta-makowa-piegusek
title: "Tarta makowa - piegusek"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Tarta makowa - piegusek

Tarta makowa zwana pieguskiem to eleganckie ciasto na kruchym spodzie z wilgotnym, cytrynowym nadzieniem makowym. Całość wieńczy gęsty lukier cytrynowy, który dodaje świeżości i połysku. Idealna na niedzielne popołudnie z herbatą lub jako deser na każdą okazję.

## Składniki

- 135 g mąka pszenna (Do kruchego spodu; przesiej przed użyciem.)
- 75 g zimne masło (Pokrojone w kostkę; musi być bardzo zimne, najlepiej prosto z lodówki.)
- 60 g cukier
- 1 szt żółtko
- 40 g mak (Najlepiej świeżo zmielony lub drobno mielony mak.)
- 2 łyżka gorące mleko (Gorące mleko pozwala namięknąć makowi przed dodaniem do ciasta.)
- 125 g masło (W temperaturze pokojowej – do ciasta makowego.)
- 80 g cukier puder (Do masy makowej.)
- 2 łyżeczka skórka z cytryny (Zetrzyj tylko żółtą część skórki, biała część jest gorzka.)
- 1 łyżeczka ekstrakt lub aromat cytrynowy
- 1 szt jajko (W temperaturze pokojowej – do ciasta makowego.)
- 90 g mąka pszenna (Do ciasta makowego; przesiej razem z proszkiem do pieczenia.)
- 0.33 łyżeczka proszek do pieczenia (Opcjonalny; dodaje lekkości makowemu nadziewu.) *(opcjonalnie)*
- 125 g cukier puder (Do lukru cytrynowego.)
- 3 łyżka sok z cytryny (Dodawaj stopniowo do cukru pudru, aż powstanie gęsty lukier.)

## Przygotowanie

1. Przygotuj blaszkę 11×35 cm lub 20×20 cm: posmaruj masłem i posyp bułką tartą lub zmielonymi migdałami.
2. Przesiej 135 g mąki do miski, dodaj zimne masło i rozcieraj palcami, aż powstanie kruszonka.
3. Dodaj cukier, żółtko i 2–3 łyżki zimnej wody; ugniataj, aż składniki połączą się w gładką kulę.
4. Spłaszcz ciasto w placek, zawiń w folię spożywczą i wstaw do lodówki lub zamrażarki na 15 minut.
5. Nagrzej piekarnik do 180°C. Rozwałkuj schłodzone ciasto między dwoma arkuszami folii na placek większy od blaszki.
6. Wyłóż ciastem spód i boki blaszki (ok. 2 cm wysokości), nakłuj spód widelcem i piecz 12 minut na złoty kolor.
7. Wyjmij spód z piekarnika i odstaw do ostygnięcia. Mak wymieszaj z gorącym mlekiem i odłóż na bok.
8. Utrzyj 125 g masła z 80 g cukru pudru, skórką cytrynową i ekstraktem na puszystą masę (7–8 minut).
9. Wbij jajko do masy maślanej i ucieraj jeszcze 4–5 minut, aż masa będzie jednolita i puszysta.
10. Dodaj namoczony mak oraz przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia; delikatnie wymieszaj szpatułką.
11. Wyłóż masę makową na ostudzony spód i piecz w 180°C przez ok. 20 minut, aż patyczek wyjdzie suchy.
12. Ostudzić tartę. Wymieszaj 125 g cukru pudru z sokiem z cytryny, aż powstanie gęsty lukier, i posmaruj wierzch.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przygotuj blaszkę prostokątną 11×35 cm lub kwadratową 20×20 cm: dokładnie posmaruj wnętrze kawałkiem masła, a następnie posyp bułką tartą lub zmielonymi migdałami, by ciasto nie przywierało.
- *Dlaczego:* Natłuszczenie i posypanie blaszki zapobiega przyklejeniu się kruchego ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Migdały zamiast bułki tartej nadają spodowi delikatny orzechowy aromat.

**Krok 2.** Przesiej 135 g mąki pszennej przez sito do dużej miski, dodaj 75 g zimnego masła pokrojonego w małe kostki i rozcieraj je opuszkami palców z mąką, aż mieszanina przypomina drobną kruszonkę.
- *Dlaczego:* Zimne masło rozcierane w mące tworzy warstewki tłuszczu, dzięki którym ciasto po upieczeniu jest kruche i delikatne.
- *Pro tip:* Pracuj szybko – ciepło dłoni może stopić masło i sprawić, że ciasto stanie się twarde.

**Krok 3.** Do kruszonki dodaj 60 g cukru, 1 żółtko i 2–3 łyżki zimnej wody. Zagniataj rękoma, aż wszystkie składniki połączą się w jednolitą, gładką kulę. Jeśli ciasto kruszy się, dodaj jeszcze odrobinę wody.
- *Dlaczego:* Żółtko wzbogaca ciasto i poprawia jego elastyczność, co ułatwia wałkowanie.
- *Pro tip:* Nie zagniataj zbyt długo – wystarczy, że składniki się połączą.

**Krok 4.** Spłaszcz kulę ciasta dłonią w gruby placek, zawiń szczelnie w folię spożywczą i umieść w lodówce lub zamrażarce na minimum 15 minut.
- *Dlaczego:* Schłodzenie ciasta relaksuje gluten i utwardza masło, dzięki czemu łatwiej je wałkować i nie kurczy się podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Ciasto możesz przygotować dzień wcześniej i trzymać w lodówce do 24 godzin.

**Krok 5.** Nagrzej piekarnik do 180°C (góra-dół). Wyjmij schłodzone ciasto i połóż je między dwoma arkuszami folii spożywczej lub papieru do pieczenia, a następnie wałkuj od środka na zewnątrz, aż uzyskasz placek większy od blaszki.
- *Dlaczego:* Wałkowanie między folią zapobiega przyklejaniu ciasta do wałka i blatu bez potrzeby dosypywania mąki.
- *Pro tip:* Obracaj ciasto o 90° po każdym wałkowaniu, by uzyskać równą grubość.

**Krok 6.** Zdejmij górną warstwę folii, przenieś ciasto do blaszki (pomóż sobie dolną folią), dociśnij do spodu i boków na wysokość ok. 2 cm, odetnij nadmiar. Nakłuj całe dno widelcem i wstaw do piekarnika na 12 minut, aż spód będzie złocisty.
- *Dlaczego:* Nakłuwanie widelcem (tzw. blindowanie) zapobiega pęcznieniu spodu podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Możesz wyłożyć spód papierem do pieczenia i obciążyć go suchą fasolą lub grochem – zapobiegnie to unoszeniu ciasta.

**Krok 7.** Wyjmij spód z piekarnika i odstaw na kratkę do ostygnięcia. W tym czasie wsyp 40 g maku do małej miseczki, zalej 2 łyżkami gorącego mleka, wymieszaj i odłóż na bok.
- *Dlaczego:* Namoczenie maku w gorącym mleku sprawia, że staje się bardziej miękki i aromatyczny w gotowym cieście.
- *Pro tip:* Spód musi być całkowicie zimny przed nałożeniem masy, inaczej masło w nadziewu się roztopi.

**Krok 8.** Włóż 125 g miękkiego masła do dużej miski. Dodaj 80 g cukru pudru, 2 łyżeczki startej skórki z cytryny i 1 łyżeczkę ekstraktu cytrynowego. Ucieraj mikserem na najwyższych obrotach przez 7–8 minut, aż masa będzie biała i puszysta.
- *Dlaczego:* Długie ucieranie napowietrza masę maślaną, co przekłada się na lekką i wilgotną strukturę ciasta makowego.
- *Pro tip:* Masło musi mieć temperaturę pokojową – wyjmij je z lodówki ok. 30 minut przed pieczeniem.

**Krok 9.** Wbij 1 jajko (w temperaturze pokojowej) do puszystej masy maślanej i ucieraj mikserem przez kolejne 4–5 minut, aż masa będzie gładka i jednolita.
- *Dlaczego:* Jajko łączy składniki i nadaje nadziewu stabilną strukturę podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Jeśli masa się zwarzy (wygląda na ściętą), podgrzej miskę chwilę nad parą wodną i miksuj dalej.

**Krok 10.** Dodaj namoczony mak z mlekiem, a następnie przesiej 90 g mąki z 1/3 łyżeczki proszku do pieczenia bezpośrednio do miski. Delikatnie wymieszaj szpatułką lub łyżką – tylko do połączenia składników.
- *Dlaczego:* Delikatne mieszanie zapobiega nadmiernemu rozwinięciu glutenu, dzięki czemu ciasto pozostaje miękkie.
- *Pro tip:* Nie miksuj – kilkanaście spokojnych ruchów szpatułką wystarczy.

**Krok 11.** Wyłóż masę makową równomiernie na ostudzonym kruchym spodzie i wstaw blaszkę do piekarnika nagrzanego do 180°C. Piecz ok. 20 minut – sprawdź gotowość, wbijając patyczek w środek; powinien wyjść suchy.
- *Dlaczego:* Test patyczka to niezawodna metoda sprawdzenia, czy wilgotne ciasto makowe jest w pełni upieczone w środku.
- *Pro tip:* Wierzch powinien być lekko złocisty – jeśli zbyt szybko się rumieni, przykryj folią aluminiową.

**Krok 12.** Wyjmij tartę i odstaw do całkowitego ostygnięcia. W miseczce wymieszaj 125 g cukru pudru z sokiem z cytryny – dodawaj go łyżka po łyżce, mieszając, aż lukier będzie gęsty i błyszczący. Polej wierzch tarty i pozwól, by lukier zastygł.
- *Dlaczego:* Lukier nakłada się na zimne ciasto, by nie spłynął natychmiast i pięknie zastygł na powierzchni.
- *Pro tip:* Jeśli lukier jest zbyt rzadki, dosyp cukru pudru; jeśli zbyt gęsty – dodaj kilka kropel soku z cytryny.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 620 kcal |
| Białko | 7.5 g |
| Węglowodany | 75 g |
| Cukry | 48 g |
| Tłuszcze | 33 g |
| Błonnik | 2.5 g |
| Sód | 140 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć gotowego maku mielonego ze słoika?**

Tak, gotowy mielony mak jest wygodnym zamiennikiem. Namocz go w gorącym mleku tak samo jak surowy mak – wystarczy krótkie mieszanie.

**Jak przechowywać tartę makową?**

Tartę przechowuj w szczelnym pojemniku lub zawinięta w folię w temperaturze pokojowej do 2 dni lub w lodówce do 5 dni. Przed podaniem możesz ją delikatnie podgrzać.

**Czy tarta makowa nadaje się do mrożenia?**

Tak, tartę można zamrozić bez lukru. Zawiń ją szczelnie w folię i przechowuj do 1 miesiąca. Po rozmrożeniu oblej świeżym lukrem cytrynowym.

**Co zrobić, gdy kruche ciasto rwie się podczas wałkowania?**

Zlepi się lepiej, jeśli schłodzisz je jeszcze 10 minut w lodówce. Wałkowanie między dwoma arkuszami folii spożywczej znacznie ułatwia pracę z tym delikatnym ciastem.

**Czy mogę zastąpić ekstrakt cytrynowy czymś innym?**

Zamiast ekstraktu użyj podwojonej ilości startej skórki z cytryny lub kilku kropel soku z limonki. Aromat będzie nieco łagodniejszy, ale ciasto nadal pyszne.

**Czy do blaszki prostokątnej można użyć okrągłej formy tartowej?**

Tak, forma okrągła o średnicy 22–24 cm sprawdzi się doskonale. Czas pieczenia spodu i nadzienia pozostaje taki sam.