---
slug: tarta-tatin-z-morelami
title: "Tarta Tatin z morelami"
servings: 6
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Tarta Tatin z morelami

Tarta Tatin z morelami to elegancki francuski deser, w którym owoce karmelizują się od spodu, a kruche ciasto stanowi chrupiący wierzch – po odwróceniu na talerz tarta wygląda zachwycająco. Sekret tkwi w cierpliwym przygotowaniu karmelu – złocistego, ale nie spalonego. Najlepiej smakuje podana ciepło z bitą śmietaną lub gałką lodów waniliowych.

## Składniki

- 150 g mąka pszenna (Przesiana przed użyciem)
- 80 g masło zimne (Pokrojone w kostkę, prosto z lodówki)
- 1 łyżka cukier drobny do wypieków (Do ciasta kruchego)
- 1 szczypta sól
- 1 łyżka zimna woda
- 2 łyżka sok pomarańczowy (Świeżo wyciśnięty lub z kartonu)
- 60 g masło (Do karmelu)
- 140 g cukier drobny do wypieków (Do karmelu)
- 450 g morele (Dojrzałe, ale twarde; umyte, przekrojone na pół i odpestkowane)

## Przygotowanie

1. Przesiać mąkę do miski, dodać zimne masło i szybko posiekać nożem, aż masa przypomina kruszonkę.
2. Dodać cukier, sól, wodę i sok pomarańczowy, szybko zagnieść ciasto lub zmiksować w malakserze.
3. Uformować kulę, spłaszczyć, owinąć folią spożywczą i schłodzić w lodówce przez minimum 60 minut.
4. Na żeliwnej patelni (23 cm) połączyć sok pomarańczowy, masło i cukier. Podgrzewać bez mieszania, aż powstanie jasnozłoty karmel.
5. Morele umyć, przekroić na pół i odpestkować. Ułożyć ściśle na karmelu stroną przekrojoną do góry.
6. Podgrzewać około 15 minut, aż karmel stanie się ciemnozłoty i większość płynu odparuje. Owoce delikatnie obracać. Zdjąć z ognia i odstawić na 1 godzinę.
7. Piekarnik nagrzać do 170°C. Schłodzone ciasto rozwałkować na krążek nieco większy niż patelnia.
8. Ciasto położyć na owocach i wcisnąć brzegi w boki patelni, tworząc „pokrywę"."
9. Piec przez około 30 minut, aż ciasto nabierze złocistego koloru.
10. Odczekać 5 minut po upieczeniu, następnie odwrócić tartę na duży talerz – owoce powinny być na górze. Podawać ciepłą.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przesiać mąkę przez sito do dużej miski, dodać zimne masło pokrojone w kostkę i szybko posiekać całość nożem lub rozetrzeć palcami, aż mieszanina przypomina drobną kruszonkę.
- *Dlaczego:* Zimne masło nie może się rozpuścić od ciepła dłoni – to gwarantuje kruchą, warstwową strukturę ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli dłonie szybko się nagrzewają, przed pracą schłodź je zimną wodą i osusz ręcznikiem.

**Krok 2.** Do kruszonki dodać cukier, sól, wodę i sok pomarańczowy, a następnie szybko połączyć składniki rękoma lub malakserem – tylko do uformowania jednolitej masy, bez długiego wyrabiania.
- *Dlaczego:* Nadmierne wyrabianie aktywuje gluten, przez co ciasto staje się twarde zamiast kruche.
- *Pro tip:* Gdy ciasto przestanie się kruszyć i da się uformować w kulę – jest gotowe, nie mieszaj dłużej.

**Krok 3.** Uformować z ciasta kulę, lekko spłaszczyć dłonią, szczelnie owinąć folią spożywczą i włożyć do lodówki na przynajmniej 60 minut (można zostawić nawet na noc).
- *Dlaczego:* Schłodzenie sprawia, że masło w cieście znowu twardnieje, co ułatwia wałkowanie i zapobiega kurczeniu się ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Spłaszczony dysk zamiast kuli szybciej się schładza i łatwiej go później wałkować.

**Krok 4.** W żeliwnej patelni o średnicy 23 cm połączyć 2 łyżki soku pomarańczowego, 60 g masła i 140 g cukru. Podgrzewać na średnim ogniu bez mieszania łyżką – można tylko delikatnie poruszać patelnią za rączkę.
- *Dlaczego:* Mieszanie łyżką podczas karmelizacji może spowodować krystalizację cukru i zbrylenie karmelu.
- *Pro tip:* Obserwuj kolor – gdy brzegi zaczynają brązowieć, delikatnie obróć patelnią, by wyrównać ciepło.

**Krok 5.** Morele umyć pod bieżącą wodą, osuszyć, przekroić na pół wzdłuż pestki i usunąć pestkę. Ułożyć ciasno na gorącym karmelu stroną przekrojoną do góry, wypełniając całą powierzchnię patelni.
- *Dlaczego:* Ścisłe ułożenie owoców zapobiega ich zsuwaniu się podczas pieczenia i zapewnia równomierne karmelizowanie.
- *Pro tip:* Wybieraj morele dojrzałe, ale twarde – zbyt miękkie rozpadną się podczas gotowania w karmelu.

**Krok 6.** Podgrzewać morele na karmelu przez około 15 minut na średnim ogniu. Owoce delikatnie obracać szpatułką tylko raz. Karmel powinien być ciemnozłoty. Zdjąć z ognia i odstawić do wystudzenia na 1 godzinę.
- *Dlaczego:* Odparowanie nadmiaru płynu z moreli zagęszcza karmel i zapobiega rozmiękczeniu ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Jeśli karmel zacznie pachnieć spalenizną, natychmiast zdejmij patelnię z ognia – lepiej lekko jaśniejszy niż gorzki.

**Krok 7.** Nagrzać piekarnik do 170°C (góra-dół). Wyjąć schłodzone ciasto z lodówki i rozwałkować je na lekko oprószonej mąką powierzchni (lub między dwoma arkuszami papieru do pieczenia) na krążek o średnicy o 2–3 cm większej niż patelnia.
- *Dlaczego:* Ciasto musi być nieco większe niż patelnia, aby móc wcisnąć jego brzegi, tworząc boczne „ścianki" tarty.
- *Pro tip:* Wałkuj od środka ku brzegom, obracając ciasto co kilka ruchów, by miało równą grubość.

**Krok 8.** Ciasto przełożyć na morele – najprościej nawinąć je na wałek lub złożyć na pół, przenieść nad patelnię i rozłożyć. Brzegi ciasta wcisnąć szpatułką lub palcem między owoce a ścianki patelni.
- *Dlaczego:* Wciśnięte brzegi tworzą kształt tarty, który po odwróceniu zatrzyma karmel wewnątrz.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się łamie, zbierz kawałki i połóż je jak puzzle – podczas pieczenia i tak się zleją.

**Krok 9.** Wstawić patelnię do nagrzanego piekarnika i piec przez około 30 minut, aż ciasto będzie złociste i chrupiące.
- *Dlaczego:* Złocisty kolor to znak, że ciasto jest w pełni upieczone i nie będzie surowe w środku.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto rumieni się zbyt szybko, przykryj je luźno folią aluminiową i dopiekaj dalej.

**Krok 10.** Wyjąć tartę z piekarnika, odczekać 5 minut. Położyć na patelni duży płaski talerz (większy niż patelnia), pewnym ruchem odwrócić całość do góry nogami i delikatnie zdjąć patelnię. Podawać tartę ciepłą.
- *Dlaczego:* Odczekanie 5 minut pozwala karmelowi lekko stężeć, zmniejszając ryzyko rozlania się podczas odwracania.
- *Pro tip:* Użyj rękawic kuchennych – patelnia będzie nadal gorąca; odwracaj zdecydowanym, płynnym ruchem nad talerzem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 390 kcal |
| Białko | 4.5 g |
| Węglowodany | 52 g |
| Cukry | 34 g |
| Tłuszcze | 18.5 g |
| Błonnik | 2.2 g |
| Sód | 95 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć zwykłej patelni zamiast żeliwnej?**

Tak, ale patelnia żeliwna najlepiej przewodzi i utrzymuje ciepło, co sprzyja równomiernemu karmelizowaniu. Możesz użyć innej patelni z żaroodporną rączką lub przenieść karmel z owoców do naczynia żaroodpornego i tam piec.

**Jak poznać, że karmel jest gotowy i nie przypalony?**

Gotowy karmel ma barwę ciemnego złota lub jasnego bursztynu i przyjemny słodki zapach. Jeśli poczujesz gorzki dym lub zobaczy głęboki brąz z czarnymi plamkami – jest przypalony i należy zacząć od nowa.

**Co zrobić, gdy morele są bardzo soczyste i wypuszczają dużo soku?**

Gotuj karmel z owocami dłużej, aż nadmiar płynu odparuje. Zbyt mokry karmel sprawi, że ciasto nie będzie chrupiące po upieczeniu.

**Czy mogę przygotować tartę dzień wcześniej?**

Najlepsza jest świeżo upieczona i podana ciepło. Możesz jednak przygotować ciasto kruche dzień wcześniej i trzymać je w lodówce. Gotowa tarta traci chrupkość po kilku godzinach.

**Czym mogę zastąpić morele?**

Możesz użyć gruszek, jabłek, brzoskwiń lub śliwek. Jabłka i gruszki wymagają nieco dłuższego czasu karmelizowania, ponieważ są twardsze niż morele.

**Czy tarta Tatin z morelami nadaje się do zamrożenia?**

Nie jest to zalecane – po rozmrożeniu karmel staje się wodnisty, a ciasto miękkie. Zdecydowanie lepiej zjeść ją w dniu pieczenia.